Adalar’da Kripto Varlık Uyuşmazlıkları: Delil Düzeni ve Başvuru Yolları

Adalar’da yaşayan ya da ada ile kıyı arasında gidip gelen kişiler, kripto varlık işlemlerini çoğunlukla telefon ve internet üzerinden yürütür. Yatırımın sahte bir platforma yönlendirilmesi, hesabın dondurulması ya da cüzdana erişimin kaybı gibi durumlarda başvurulacak merci, ilçenin bağlı olduğu adliyedeki Cumhuriyet başsavcılığıdır. Bu sayfada, Av. Bilal Alyar’ın bu tür dosyalarda önem verdiği hukuki sıralama özetlenmektedir.

Önce delillerin saklanması

Kripto dosyalarında ilk haftalar, kanıt kaybının en kolay yaşandığı dönemdir. Sohbet geçmişi, profil adresleri, platform ekran görüntüleri, cüzdan adresleri, işlem kimlikleri (hash) ve banka dekontları aynı düzende saklanmalıdır. Konuşma silinmeden önce dışa aktarılmalı, yönlendiren hesapların kullanıcı adları ve bağlantıları not edilmelidir. İşlem kayıtları, ileride bilirkişi incelemesinde zincir üzerindeki hareketlerin izlenmesine olanak verir.

İşlemin başladığı ilk mesajlar ve platform bağlantıları,
Gönderilen her transferin tarihi, tutarı, ağ adı ve işlem kimliği,
Para çıkışı yapılan banka hesabına ait dekontlar,
Platformun destek yazışmaları ve hesap kapatma bildirimleri.

Dolandırıcılık şüphesinde suç duyurusu

Bilişim sistemleri ya da banka ve kredi kurumları araç olarak kullanılarak işlenen dolandırıcılık, Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde ağırlaştırılmış hâl olarak düzenlenmiştir; bu bentte alt sınır dört yıldır. Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 12. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca, bu tür suçlarda zarar gören kişinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Bu düzenleme, ada sakinlerinin başvuruyu başka bir ilçeye gitmeden kendi yerleşim yerleri bakımından değerlendirmesini kolaylaştırır.

Savcılığa sunulan dilekçede olayın kronolojisi, para akışı ve talep edilen araştırmalar açıkça yazılmalıdır. Hesaplar hakkında CMK m.128/A uyarınca mali kurum tarafından kırk sekiz saate kadar askıya alma yapılabilir; el koyma ise yalnızca hâkim kararıyla mümkündür (CMK m.128/9). Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar çıkarsa, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir (CMK m.173).

Platformun yetkisiz olması hâli

Türkiye’de kripto varlık hizmeti sunabilmek için Sermaye Piyasası Kurulu’ndan izin gerekir (SPKn m.35/B). İzinsiz faaliyet sermaye piyasası suçu olarak düzenlenmiştir ve cezası iki yıldan beş yıla kadar hapis ile beş bin günden on bin güne kadar adli para cezasıdır (SPKn m.109/2). Bu tür suçlarda soruşturma Kurulun yazılı başvurusuna bağlıdır (SPKn m.115/1). İzinsiz platformlara erişim engeli ise Kurul kararıyla gerçekleşir (SPKn m.99/A). Zarar gören kişi hem savcılığa hem de Kurula başvurabilir.

Hesap erişimi kesildiğinde

Platformun hesabı dondurması hâlinde ilk iş, kullanım sözleşmesinin ve bildirimin incelenmesidir. Dondurma bir kamu makamının yazısına dayanıyorsa uyuşmazlığın muhatabı farklıdır. Platform kendi kararıyla hareket ediyorsa, gerekçe yazılı olarak istenir ve itiraz iletilir. Sonuç alınamazsa davalı şirketin yerleşimi, sözleşmedeki yetki kuralları ve alacağın niteliğine göre dava açılabilir. Bu aşamada bilirkişi raporu, hesap bakiyesinin ve olası zararın belirlenmesi için kullanılır.

Adalar’a özgü uygulama notları

Adalar’da deniz ulaşımına bağlı yaşam, adliyeye gidiş zamanını ve randevu planını etkiler. Belgelerin önceden toplanması, mümkün olan işlemlerin UYAP üzerinden yürütülmesi ve duruşma tarihlerinin takvime göre planlanması bu yüzden önemlidir. Yazlık kullanıcılar için ise yerleşim yeri ile tebligat adresinin güncel olması, tebligatların gözden kaçmaması bakımından gereklidir.

Platform yurt dışındaysa

Birçok yönlendirme platformunun merkezi yurt dışında görünür. Bu durum başvuruyu imkânsız kılmaz; ancak şirket bilgisi, alan adı kayıtları ve ödeme kanalları bakımından bilgi toplamayı zorlaştırır. Savcılık, Türk bankaları üzerinden akan paranın izini sürebilir ve hesap sahiplerini belirleyebilir. Yabancı şirketlere karşı dava açılmasında ise yetki, tebligat ve yargılama giderleri gibi ek hususlar ortaya çıkar; bu nedenle önce Türkiye’deki hesap hareketlerine ve yerli aracılara odaklanmak çoğu dosyada daha uygulanabilir bir başlangıçtır.

Süreç

Başvurudan önce belgeler tarih sırasına konur ve eksik halka varsa hangi kayıt kurumundan istenebileceği belirlenir. Ardından savcılığa suç duyurusu yapılır; gerekiyorsa platformun bulunduğu ülke veya merkezine yönelik bilgi talebi için savcılık aracılığıyla işlem yürütülür. Hukuk yolu ise zararın hesaplanmasının ardından tercih edilir. Her iki yolun birlikte yürümesi mümkündür; ancak birinde verilen karar diğerinin kusur ve zarar değerlendirmesini otomatik olarak belirlemez.

Sık sorulan sorular

Para bir banka hesabına gönderildiyse banka geri verir mi?

Bankalar kural olarak kendi başlarına geri ödeme yapmaz; ancak savcılığa yapılan başvuru üzerine ilgili hesap hakkında tedbir kararı verilebilir. Bunun için zarar gören kişinin dekontlarını ve hesap sahibinin bilgilerini sunması gerekir.

Telegram grubunda tanıştığım kişi için ne yapılabilir?

Kullanıcı adı, bağlantı ve mesajların kaydıyla suç duyurusunda bulunulur. Savcılık, banka ve iletişim kayıtlarını araştırma yetkisine sahiptir.

Cüzdan şifremi unuttum, hukuki yol var mı?

Kendi cüzdanına erişimi kaybeden kişi için hukuk, cüzdanın teknik olarak açılmasını sağlamaz. Ancak bir hizmet sağlayıcıdaki hesap söz konusuysa kimlik doğrulama ve talep yoluyla erişimin yeniden sağlanması istenebilir.

Kripto kaybı için ceza mahkemesi tazminata hükmeder mi?

Ceza mahkemesi tazminata hükmetmez; maddi zararın tahsili için hukuk mahkemesinde ayrı bir dava açılması gerekir. Ceza dosyasındaki bulgular, hukuk hâkimini kusur ve zarar bakımından bağlamaz (TBK m.74).

Konuyla bağlantılı olarak kripto dolandırıcılığı, kripto borsa hesap dondurma ve Adalar ceza avukatı sayfaları incelenebilir.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.