Boşanma Hukuku Ücreti — TBB Tarifesi ve Vekâlet Sözleşmesi
Tanım: Boşanma avukatı ücreti; Avukatlık Kanunu m.164 ve Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi çerçevesinde avukatla müvekkil arasındaki ücret anlaşması ile belirlenir; yazılı sözleşme ispat ve kapsamın açıklığı bakımından önemlidir. Anlaşmalı/çekişmeli ayrımı, nafaka-tazminat-mal rejimi talepleri ve dava süresi ücretin temel kriterleridir.
Boşanma avukatı ücreti: Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, vekâlet sözleşmesi unsurları, nispi-maktu hesaplama ve ücret ihtilafı 2026 rehberi.
Yasal Çerçeve: Avukatlık Kanunu ve TBB Tarifesi
Avukatlık ücreti, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.163-164 ile Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi çerçevesinde düzenlenmiştir. Avukatlık Kanunu m.163 avukatlık sözleşmesinin serbestçe düzenleneceğini, m.164 ise avukatlık asgari ücret tarifesi altında vekâlet ücreti kararlaştırılamayacağını düzenler. Tarifenin yürürlük tarihi, Resmî Gazete’de yayımlanan ilgili metne göre belirlenir; tarife dava türüne göre maktu/nispi alt sınırları gösterir. Tarife asgari sınırdır; sözleşme ile daha yüksek tutarlar kararlaştırılabilir ama bu sınırın altına inilemez. Yazılı bir ücret sözleşmesi bulunmaması veya sözleşmenin belirgin olmaması hâlinde, değeri para ile ölçülebilen işlerde ücret, asgari tarifenin altında olmamak koşuluyla kazanılan bölümün yüzde onu ile yüzde yirmisi arasında belirlenir (Avukatlık Kanunu m.164/4).
Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanmada Ücret Farkı
Avukatlık ücreti anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davalarında önemli ölçüde farklılaşır. Anlaşmalı boşanmada süreç tek celsede sonuçlanabildiği, dosya hazırlığı ve duruşma sayısı az olduğu için ücret çekişmeli davaya göre genellikle daha düşük belirlenir. Çekişmeli boşanmada ise dava süresi uzayabileceği, tanık dinletme, delil toplama, bilirkişi, sosyal inceleme raporu gibi işlemler gerekeceği için ücret daha yüksek olmaktadır. Ücret değerlendirmesinde taleplerin hukuki niteliği, kapsamı ve ayrı bir dava konusu olup olmadığı dikkate alınır. Nispi ücret davanın konusunu oluşturan ekonomik değerin belirli bir yüzdesi üzerinden hesaplanır; TBB tarifesi oranları her yıl güncellenir. Ayrıca avukatlık ücreti sözleşmesi yazılı biçimde hazırlanmalı ve iki nüsha imzalanmalıdır; aksi halde ispat zorluğu yaşanır.
Vekâlet Sözleşmesinin Zorunlu Unsurları
Avukatlık Kanunu m.163-164 ve Avukatlık Meslek Kuralları çerçevesinde avukatlık sözleşmesinin yazılı yapılması ispat bakımından önemlidir. Sözleşmede yer alması gereken unsurlar; tarafların kimlik ve iletişim bilgileri, davanın konusu ve kapsamı, avukatın üstlendiği iş (dava açma, takip etme, istinaf/temyiz, uzlaşma), ücretin miktarı ve ödeme planı (peşin, taksitli, başarıya bağlı), masrafların kim tarafından karşılanacağı, sözleşmenin sona erme halleri ve ücret iadesi koşulları, avukatın iş takip yetkisi (UYAP, bilirkişi, tanıkla görüşme), avukat değişikliği ihtimalinde prosedür ve ihtilaf çözüm usulü. Sözleşme imzalandıktan sonra bir nüshası müvekkile verilir. Başarıya bağlı ücret (contingent fee) Türk hukukunda sınırlı olarak kabul edilir: dava veya hükmolunacak şeyin değerinin yüzde yirmibeşini aşamaz (Avukatlık Kanunu m.164/2). Boşanma davalarında saf başarıya bağlı ücret uygulaması sıkıntılıdır; karma sözleşme tercih edilir.
Karşı Taraf Vekâlet Ücreti ve Yargılama Giderleri
Davayı kazanan taraf lehine mahkemece karşı tarafa yükletilen vekâlet ücreti, TBB tarifesi üzerinden hesaplanır ve karar verilmesi halinde avukata ait olur (Avukatlık Kanunu m.164/son). Bu tutar müvekkilden alınan ücretten bağımsızdır; müvekkil ile avukat arasındaki sözleşme farklı bir yapıda olsa dahi karşı yan vekâlet ücretinin hak sahibi avukat sayılır. Boşanma davasında HMK m.332 uyarınca yargılama giderleri (harç, bilirkişi, keşif, tanık, tebligat) kural olarak haksız çıkan tarafa yükletilir. Anlaşmalı boşanmada taraflar giderleri genelde eşit paylaşır. Harç değerlendirmesi, talebin hukuki niteliğine ve ayrı dava konusu olup olmadığına göre yapılır.
Ücret İhtilafı ve Baro Hakem Kurulu
Avukat ile müvekkil arasında ücret konusunda ihtilaf çıkarsa, Avukatlık Kanunu m.167 (hakem yoluyla çözüm) Anayasa Mahkemesinin 3/3/2004 tarihli ve E.2003/98, K.2004/31 sayılı kararıyla iptal edildiğinden uyuşmazlık genel hükümlere göre yetkili mahkemede çözülür. Genel mahkemede ihtilaf görülürken zamanaşımı TBK m.147/5 uyarınca vekâlet sözleşmesinden doğan avukatlık ücret alacakları için beş yıldır. Baro disiplin süreci ücret ihtilafı dışındaki etik ihlalleri inceler.
Pratik Tavsiyeler ve Sık Yapılan Hatalar
Uygulamada sık yapılan hatalar; sözleşmenin yazılı yapılmaması, ücretin net belirlenmemesi (peşin/taksit/süreç sonucu), masrafların kim tarafından karşılanacağının netleştirilmemesi, istinaf/temyiz aşamalarının ücretin kapsamına dahil edilip edilmediğinin belirsizliği, avukat değişikliği halinde iade prosedürünün eksikliği ve karşı yan vekâlet ücretinin kime ait olduğunun tartışılmasıdır. Müvekkillerin avukat seçerken baro kaydı, disiplin durumu, çalışma alanları, emsal dosya deneyimi ve iletişim biçimini değerlendirmesi önemlidir. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 55. maddesi, iş elde etmek için reklam sayılabilecek girişim ve hareketleri yasaklar. Sonuç garantisi içeren tanıtımlardan kaçınılmalıdır. Müvekkillere dürüst, gerçekçi bir başarı öngörüsü sunulmalı ve süreç hakkında açık bilgilendirme yapılmalıdır.
Boşanma Davası Ücret Kalemleri Kontrol Listesi
| Kalem | Açıklama |
|---|---|
| hukuk ücreti | TBB tarifesi asgari sınırı + dava yükü (yazılı sözleşme ispat bakımından önemlidir) |
| Dava harcı | Harç türü ve hesabı talebin hukuki niteliğine göre belirlenir |
| Gider avansı | HMK m.120 uyarınca mahkeme veznesine yatırılan peşin gider |
| Tebligat giderleri | Davalı, tanık, bilirkişi tebligatları |
| Tanık gider ve vekâlet ücreti | Yol, yevmiye, işten kalma tazminatı |
| Bilirkişi ücreti | Mal rejimi tasfiyesi, psikolog, sosyal inceleme uzmanı |
| Keşif giderleri | Gayrimenkul keşfi, bilirkişiyle birlikte ulaşım |
| Karşı yan vekâlet ücreti | Davayı kaybeden tarafa yükletilen ücret |
Aile ve Boşanma Hukuku Genişletilmiş Mevzuat Tablosu
| Mevzuat | Konu |
|---|---|
| TMK m.118-123 (Nişanlanma) | Nişanın bozulmasından doğan tazminat, hediyelerin iadesi |
| TMK m.161-165 (Özel Boşanma Sebepleri) | Zina, hayata kast, haysiyetsiz yaşam, terk, akıl hastalığı |
| TMK m.166 (Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması) | Genel boşanma sebebi, anlaşmalı/çekişmeli |
| TMK m.168, 169, 173 (Yetki, Tedbir, Soyadı) | Aile mahkemesi yetkisi, dava süresince tedbirler, soyadı |
| TMK m.174-178 (Tazminat, Nafaka, Zamanaşımı) | Maddi-manevi tazminat, yoksulluk nafakası, bir yıl zamanaşımı |
| TMK m.182-183 (Velayet) | Velayetin tayini, kişisel ilişki, velayet değişikliği |
| TMK m.194 (Aile Konutu) | Eş rızası olmadan tasarruf yasağı, tapu şerhi |
| TMK m.203-209 (Mal Rejimi Sözleşmesi) | Mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı, mal ortaklığı |
| TMK m.225-241 (Mal Rejimi Tasfiyesi) | Edinilmiş mal, kişisel mal, katılma alacağı, değer artış payı |
| TMK m.328 (İştirak Nafakası) | Çocuğa nafaka, ergin çocukta eğitim süresi |
| 6284 sayılı Kanun | Koruma tedbiri, uzaklaştırma, elektronik kelepçe, tazyik hapsi |
| 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluşu Hakkında Kanun | Aile mahkemesi görev alanı, uzmanlar |
| 6100 sayılı HMK m.118, 247-251 | Dilekçe, tanık, tanıklıktan çekinme hakkı |
| 2004 sayılı İİK m.344 | Nafaka alacağında tazyik hapsi |
| 5718 sayılı MÖHUK m.14-16, m.50 vd. | Uluslararası aile hukuku, tenfiz |
| 1980 Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi | Uluslararası çocuk iadesi, merkezi makam |
| 6698 sayılı KVKK m.5, 6, 28; TCK m.132-134 | Elektronik delil, kişisel verilerin hukuka aykırı elde edilmesi |
Sık Sorulan Sorular
Boşanma davası ücreti ne kadardır?
Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi her yıl güncellenmekte olup alt sınırı gösterir. Anlaşmalı boşanmada tarife asgarisi baz alınırken çekişmeli davalarda emek, zaman ve talep edilen kalemlere göre sözleşme ile ücret serbestçe belirlenir.
Vekâlet ücretini peşin ödemek zorunda mıyım?
Hayır. hukuk ücreti taraflar arasında serbestçe kararlaştırılır; peşin, taksitli veya karma ödeme planları mümkündür. Önemli olan ücret sözleşmesinin yazılı olması ve ödeme planının açık yazılmasıdır.
Başarıya bağlı ücret mümkün mü?
Evet ancak sınırlıdır. Avukatlık Kanunu m.164/2 uyarınca başarıya bağlı ücret, dava veya hükmolunacak şeyin değerinin yüzde yirmibeşini aşamaz. Boşanma davasında saf başarıya bağlı ücret uygulaması önerilmez; karma yapı tercih edilir.
Avukatlık ücreti konusunda anlaşmazlık çıkarsa ne yapabilirim?
Uyuşmazlık genel hükümlere göre yetkili mahkemede çözülür. Vekâlet sözleşmesinden doğan ücret alacağında zamanaşımı beş yıldır (TBK m.147/5).
Karşı tarafa ödenen vekâlet ücreti bana mı avukata mı ait?
Avukatlık Kanunu m.164/son uyarınca mahkemece karşı tarafa yükletilen vekâlet ücreti kural olarak avukata aittir.
İlgili Rehber Makaleler
- Boşanma ve Aile Hukuku — Ana Rehber
- Anlaşmalı Boşanma Protokolü
- Çekişmeli Boşanma — Delil ve Kusur
- Nafaka Türleri
- 6284 Koruma Kararı
📍 İstanbul / Kartal Özelinde Sık Sorulan Sorular
İstanbul’da boşanma davası hangi mahkemede açılır?
İstanbul’da boşanma davaları Aile Mahkemelerinde görülür. Yetkili mahkeme, TMK m.168 uyarınca eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.
Kartal Adliyesi nerede ve aile mahkemelerine nasıl ulaşılır?
Anadolu Adalet Sarayı, Kartal/İstanbul E-5 üzerinde bulunur. Metro (Kartal durağı) ve Marmaray (Maltepe/Pendik hattı) ile ulaşım sağlanır. Cevizli Mah. Enderun Sk. No:10C D:58, Kartal/İstanbul 34865 adresindeki büromuz adliyeye 5 dakika mesafededir.
🏢 Kartal / Anadolu Yakası Hizmet Alanlarımız
Büromuz Kartal/İstanbul merkezli olup Anadolu Yakası genelinde boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarında hizmet vermektedir. Kartal, Pendik, Maltepe, Tuzla, Kadıköy, Üsküdar, Ataşehir, Sultanbeyli, Sancaktepe, Çekmeköy, Ümraniye ve Beykoz ilçelerindeki müvekkillerimize yüz yüze görüşme imkanı sunuyoruz. Avrupa Yakası ve şehir dışından gelen talepler için online görüşme ve e-vekaletname sistemi üzerinden dava süreci yürütülmektedir.
📞 Randevu: +90 534 636 19 19 • 📧 alyarlaw@gmail.com • 📍 Cevizli Mah. Enderun Sk. No:10C D:58, Kartal/İstanbul 34865
🔗 İlgili Aile Hukuku Rehberleri
- Nafaka Türleri: Tedbir, İştirak, Yoksulluk ve Yardım Nafakası
- Velayet Değişikliği Davası — TMK m.183
- Aldatma ve Sadakat İhlali — Elektronik Delil ve KVKK
- Boşanmada Vergi, Harç ve Muafiyetler — 492 Sayılı Kanun
- Dijital Miras ve Boşanmada Elektronik Varlık Paylaşımı
- İştirak ve Yoksulluk Nafakası Hesaplama Rehberi (TMK m.175, m.327) 2026
🏛️ Aile Hukuku Üst Rehberler
Ana Pillar: Boşanma Hukuku Rehberi 2026 | Şehir Hub: İstanbul Kartal Rehberi | Sözlük: Aile Hukuku Terimler Sözlüğü (62 Terim)
Konu Hub’ları: Nafaka • Velayet • Mal Paylaşımı • Anlaşmalı vs Çekişmeli • Nafaka Türleri Karşılaştırma
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde bir avukattan görüş alınması yararlı olabilir.
Ana Rehber: İş Hukuku 2026 | İşçi, İşveren, İş Davaları Kapsamlı Rehber
İlgili Yazılar:
