TCK 109 Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma (2026)

TCK 109, bir kimseyi hukuka aykırı olarak bir yere gitmek veya bir yerde kalmak hürriyetinden yoksun bırakmayı 1-5 yıl hapis, fiilin cebir, tehdit veya hile ile işlenmesini 2-7 yıl hapis ile yaptırıma bağlar; silahla, birden fazla kişi tarafından, çocuğa karşı gibi nitelikli hâllerde ceza bir kat artırılır.

Suçun Maddi ve Manevi Unsurları

Mağdurun hareket özgürlüğünün önemli bir süre boyunca, hukuka aykırı şekilde kısıtlanması suçun oluşumunu sağlar. Süre ve yöntem önemli olmakla birlikte kısa süreli kısıtlamalar dahi suç teşkil edebilir. Manevi unsur kasıttır; failin mağduru bilerek ve isteyerek alıkoyması aranır.

Nitelikli Haller (TCK 109/2-3)

Fiilin işlenmesi için veya işlendiği sırada cebir, tehdit veya hile kullanılması hâlinde 2-7 yıl hapis cezası verilir (TCK m.109/2). Suçun silahla, birden fazla kişi tarafından birlikte, kamu görevi nedeniyle, kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılarak, üstsoy, altsoy veya eşe ya da boşandığı eşe karşı, çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak kişiye karşı işlenmesi hâlinde ceza bir kat artırılır (TCK m.109/3); cinsel amaçla işlenmesi hâlinde yarı oranında artırılır (TCK m.109/5).

Fidye Amacıyla Adam Kaçırma

TCK m.109/4 uyarınca suçun mağdurun ekonomik bakımdan önemli bir kaybına neden olması hâlinde ayrıca bin güne kadar adli para cezasına hükmolunur. Suçun işlenmesi amacıyla veya sırasında kasten yaralamanın neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâllerinin gerçekleşmesi durumunda ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır (TCK m.109/6).

Etkin Pişmanlık (TCK 110)

Failin soruşturmaya başlanmadan önce mağdurun şahsına zararı dokunmaksızın onu kendiliğinden güvenli bir yerde serbest bırakması halinde TCK 110 uyarınca cezada 2/3’e kadar indirim yapılır.

Müdafaa: Süre, Hukuka Uygunluk Sebepleri

Yakalama yetkisi (CMK 90), tutuklama tedbirleri, çocuk üzerindeki velayet hakkı kapsamında geçici alıkoymalar hukuka uygunluk sebebi sayılabilir. Süre ve yöntem değerlendirmesi belirleyicidir. Eylemin başka bir suçun (yağma, cinsel saldırı) parçası olması halinde içtima kuralları uygulanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Adam kaçırma cezası nedir?

TCK 109/1 temel cezayı 1-5 yıl hapis olarak belirler. Fiilin cebir, tehdit veya hile ile işlenmesi hâlinde TCK 109/2 uyarınca 2-7 yıl hapis verilir; nitelikli hâllerde ceza TCK 109/3 ile bir kat, cinsel amaçla işlenmesi hâlinde TCK 109/5 ile yarı oranında artırılır.

Etkin pişmanlık halinde ceza ne kadar düşer?

TCK 110 uyarınca failin mağdurun şahsına zararı dokunmaksızın onu kendiliğinden güvenli bir yerde serbest bırakması halinde cezada 2/3’e kadar indirim yapılır.

Velayetli baba çocuğunu izinsiz yanına alırsa suç olur mu?

Velayet hakkı bulunan ebeveynin çocuğunu kanuna aykırı süreli alıkoyması özel bir değerlendirmeyi gerektirir; mahkeme kararıyla velayet diğer ebeveyne verilmişse veya kişisel ilişki kararı dışında alıkoyma TCK 234 (çocuğun kaçırılması ve alıkonulması) suçunu da gündeme getirebilir.

TCK 109’da tutuklama uygulanır mı?

TCK 109 suçu CMK m.100/3’teki katalog suçlar arasında sayılmamıştır; tutuklama için kuvvetli suç şüphesinin yanında CMK m.100/2’deki tutuklama nedenlerinin somut delillerle bulunması gerekir ve adli kontrol önceliklidir (CMK m.109).

İlgili Ceza Hukuku Rehberleri

Bölgesel Hizmet Alanları

YouTube Hukuk Kanalı

Detaylı video anlatımı için @av.bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.

Güncellenme: 17 Nisan 2026 — ALYAR LAW & CONSULTANCY

İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar

Mevzuat	Konu	Madde Atfı
5237 SK — TCK	Türk Ceza Kanunu genel/özel hükümler	m.1-345
5271 SK — CMK	Ceza Muhakemesi Kanunu	m.90-103, 100-108, 109-115, 170, 172, 231
5275 SK	İnfaz — Koşullu salıverilme, denetimli serbestlik	m.105/A, 107, 108
6284 SK	Koruma/önleyici tedbirler	m.3, 5, 8, 13
5395 SK	Çocuk Koruma Kanunu	m.4, 5, 11, 25, 35
5352 SK	Adli Sicil Kanunu	m.9, 12, 13/A
AY m.36, 38	Adil yargılanma, masumiyet karinesi	—
AİHS m.5, 6	Özgürlük, adil yargılanma	—

Başvurulacak Kurumlar

Cumhuriyet Başsavcılığı — şikayet ve suç duyurusu
Sulh Ceza Hakimliği — tutuklama, adli kontrol, arama itirazı
Asliye/Ağır Ceza Mahkemesi — kovuşturma
Bölge Adliye Mahkemesi — istinaf
Yargıtay Ceza Daireleri — temyiz
İnfaz Hakimliği — infaz işlemleri (4675 SK)
Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü — sicil başvuru

Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.

Resmi Kaynaklar

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde bir avukattan görüş alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda