Deprem Hukuku | Müteahhit Sorumluluğu, Tazminat, Bilirkişi 2026
Deprem sebebiyle hayatını kaybeden veya zarar gören kişilerin yakınları için müteahhit/yapı denetim/idare sorumluluğu, taksirle öldürme davaları, hasar tespiti, sigorta tazminatı ve toplu davalar konusunda rehber.
İçindekiler
- Deprem Sonrası Hukuki Süreç
- Müteahhit ve Yapı Denetim Sorumluluğu
- İdari Sorumluluk
- Sigorta Tazminatı (DASK)
- Hasar Tespit ve İtiraz
- Kanuni Dayanak ve Mevzuat
- Sıkça Sorulan Sorular
- İletişim ve Hukuki Danışmanlık
Deprem Sonrası Hukuki Süreç
Yıkıma uğrayan binalarda yapı denetim raporları, müteahhit kayıtları, ruhsat ve iskan belgeleri, fenni mesul ve mimar kayıtları soruşturma açılır. Cumhuriyet Başsavcılığı resen harekete geçer.
Müteahhit ve Yapı Denetim Sorumluluğu
TCK md. 85 (taksirle öldürme), md. 89 (taksirle yaralama) ve TBK md. 49 vd. (haksız fiil) hükümleri uygulanır. Müteahhit, fenni mesul, yapı denetim firması, statiker, betonarme uygulamacısı sorumluluk kapsamına girer.
İdari Sorumluluk
Belediye ve idarelerin imar denetim, ruhsat verme, periyodik kontrol görevlerini ihmali halinde idari sorumluluk doğar. İdare aleyhine tam yargı davası açılabilir.
Sigorta Tazminatı (DASK)
Zorunlu Deprem Sigortası (DASK) kapsamındaki konutlar için bina hasarı tazmin edilir. Eksik veya reddedilen tazminat için Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir veya görevli mahkemede dava açılabilir.
Hasar Tespit ve İtiraz
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nca yapılan hasar tespit raporlarına (az/orta/ağır hasarlı/yıkık) itiraz mümkündür. İtirazlar inceleme komisyonunca değerlendirilir.
Kanuni Dayanak ve Mevzuat
- TCK md. 85, 89 – Taksirle öldürme/yaralama
- TBK md. 49 vd. – Haksız fiil sorumluluğu
- 4708 sayılı Yapı Denetim Kanunu
- 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu
- 7269 sayılı Afetler Kanunu
Sıkça Sorulan Sorular
Deprem sebebiyle ölen yakınımın hakkını nasıl arayabilirim?
Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunarak müteahhit, yapı denetim ve sorumlu kamu görevlileri hakkında soruşturma talep edilir. Eş zamanlı tazminat davası açılır.
DASK ödememe gerekçesini reddetti, ne yapmalıyım?
Ret kararına karşı Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru veya doğrudan dava açma hakkınız vardır. Süre poliçe şartlarına göre değişir.
Hasar tespit raporuna itiraz nasıl yapılır?
Hasar tespit raporlarına karşı 7269 sayılı Kanun uyarınca mahallî ilân tarihinden itibaren otuz gün içinde itiraz edilebilir; itirazın yapılacağı idare ve usul ilânda belirtilir. İnceleme komisyonu yeniden değerlendirme yapar.
Müteahhitten tazminat alınabilir mi?
Evet. TBK md. 49 ve 4708 sayılı Kanun çerçevesinde maddi ve manevi tazminat talep edilebilir. Müteahhidin malvarlığı yetersizse zincirleme sorumlular (yapı denetim, idare) takip edilir.
Toplu dava açılabilir mi?
Aynı binadan zarar görenler birlikte dava açabilir veya bireysel açılan davalar tevhid edilebilir. Tüketici mahkemesinde tüketici örgütleri grup davası açabilir.
İlgili İçtihat
Bu konudaki emsal kararlara mevzuat.adalet.gov.tr İçtihat Arama ekranından ulaşabilirsiniz. Bu sayfada yalnızca künyesi doğrulanmış kararlara yer verilir; doğrulanamayan karar künyeleri kaldırılmıştır.
Süreçte Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
- Yapı denetim raporları: Yıkılan binanın yapı denetim, ruhsat ve iskan dosyaları idareden talep edilmelidir.
- Tanıklar: İnşaat sürecini bilen taşeron, işçi, mimar tanıklıkları sürecin aydınlatılmasında kritiktir.
- Bilirkişi: İnşaat mühendisi, deprem mühendisi ve mimar bilirkişiler heyetinden rapor talebi yapılmalıdır.
Önemli Süreler Tablosu
| İşlem / Hak | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Taksirle öldürme zamanaşımı | 15 yıl | TCK md. 66 |
| DASK tazminat zamanaşımı | 2 yıl | TTK m.1420 |
| Hasar tespit itiraz | 30 gün | 7269 SK |
| İdari tam yargı davası | 1+5 yıl | İYUK md. 13 |
İlgili Hizmet Alanlarımız
Video Rehber
Daha fazla video için @av.bilalalyar YouTube kanalı
İletişim ve Hukuki Danışmanlık
Hukuki süreçleriniz için randevu almak üzere bize ulaşabilirsiniz.
Av. Bilal ALYAR
Telefon: 0534 636 19 19
E-posta: alyarlaw@gmail.com
Adres: Cevizli Mahallesi Enderun Sokak No:10C Daire:58, Kartal/İstanbul 34865
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.