İflas Davası 2026: Şartlar, Süreç ve Borca Batıklık
İflas davası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’na (İİK) göre tacirler ve tacir sayılan kişiler ile sermaye şirketleri hakkında açılabilen, borçlunun tüm malvarlığının tasfiyesiyle sonuçlanan bir takip yoludur. Adi iflas yolu (ödeme emri üzerine) ve doğrudan iflas yolu (ödeme emrine gerek olmaksızın) olmak üzere iki ayrı usul vardır. Borcun icra takibi aşamasında yapılandırılması için icrada borç yapılandırma, şirketlerin tasfiye yerine yeniden yapılanması için konkordato nedir yazılarımıza bakabilirsiniz.
- Dayanak: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.43, m.155-158, m.177, m.179.
- Kimi bağlar: Tacirler, tacir sayılanlar ve özel kanunla iflasa tabi tutulanlar (gerçek/tüzel kişi).
- Adi iflas yolu: Ödeme emrine 7 gün içinde ödeme yapılmaz veya itiraz edilmezse alacaklı mahkemeden iflas talep edebilir.
- Doğrudan iflas: Borçlunun kaçması, hileli işlemleri, ödemelerini tatil etmesi (m.177) veya sermaye şirketinin borca batık olması (m.179) hâllerinde, önceden takibe gerek olmaksızın doğrudan dava açılabilir.
- Dikkat: “İflasın ertelenmesi” kurumu 2018’de (7101 sayılı Kanun) tamamen KALDIRILMIŞTIR; borca batık şirketler için güncel çözüm konkordatodur.
Son güncelleme: 6 Eylül 2026 — İİK’nın adi ve doğrudan iflas yolları, borca batıklık tespiti ve iflas ertelemesinin kaldırılması işlenmiştir.
İçindekiler
- İflasa Tabi Olanlar
- Adi İflas Yolu (Ödeme Emirli)
- Doğrudan İflas Hâlleri
- Sermaye Şirketlerinde Borca Batıklık
- İflasın Ertelenmesi Kaldırıldı
- İlgili Yargı Kararı
- Sıkça Sorulan Sorular
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.43 (iflasa tabi şahıslar), m.155 ve m.158 (adi iflas yolu, ödeme emri, yargılama), m.177 (doğrudan iflas hâlleri), m.179 (sermaye şirketi/kooperatifte borca batıklık); 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.376 (borca batıklık bildirimi).
İflasa Tabi Olanlar
İflas yolu ile takip, Türk Ticaret Kanunu gereğince tacir sayılan veya tacirler hakkındaki hükümlere tabi olanlar ile özel kanunlarına göre tacir olmasa da iflasa tabi tutulan gerçek veya tüzel kişiler hakkında yapılır. Alacaklı, bu kişiler hakkında haciz yoluyla da takip başlatabilir; iki yoldan birini seçen alacaklı, bir defaya mahsus olmak üzere harç ödemeksizin diğer yola geçebilir.
Adi İflas Yolu (Ödeme Emirli)
Alacaklı isterse, iflasa tabi borçluya bir ödeme emri gönderilir. Borçlu, tebliğden itibaren 7 gün içinde borcu ödemez, borcu veya iflasa tabi olduğunu inkâr eden bir itirazda bulunmaz ya da konkordato teklif etmezse, alacaklı ticaret mahkemesinden iflas talep edebilir. İflas talebi ilan edilir; ilandan itibaren 15 gün içinde diğer alacaklılar davaya müdahale edebilir veya iflası gerektiren bir hâl bulunmadığını ileri sürerek talebin reddini isteyebilir. Borçlu itiraz etmemiş veya itirazları haklı görülmemişse, mahkeme borçluya faiz ve masraflarla birlikte borcu 7 gün içinde ödemesi (veya bu tutarı depo etmesi) için mühlet verir; borçlu bu mühlette ödemezse ilk oturumda iflasına karar verilir.
Doğrudan İflas Hâlleri
İİK m.177’ye göre alacaklı, önceden bir icra takibine gerek olmaksızın doğrudan iflas isteyebilir; şu hâllerde:
- Borçlunun bilinen bir yerleşim yeri yoksa, taahhütlerinden kurtulmak için kaçarsa, alacaklıların haklarını ihlal eden hileli işlemler yaparsa veya haciz sırasında mallarını saklarsa,
- Borçlu ödemelerini tatil etmişse (fiilen ödeme yapmaz hâle gelmişse),
- İlama dayalı bir alacak icra emriyle istendiği hâlde ödenmemişse.
Davacı, dava dilekçesinde hangi doğrudan iflas sebebine dayandığını açıkça belirtmelidir; her sebebin dayanağı olan olgu farklı olduğundan, sonradan başka bir sebebe dayanmak davanın genişletilmesi yasağına takılabilir.
Sermaye Şirketlerinde Borca Batıklık
Sermaye şirketleri (anonim, limited, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket) ve kooperatifler için İİK m.179 özel bir doğrudan iflas sebebi düzenler: aktiflerin muhtemel satış (rayiç) fiyatları üzerinden çıkarılan ara bilançoya göre şirketin borca batık olduğu tespit edilirse, önceden takibe gerek kalmaksızın iflasa karar verilir. TTK m.376/3 uyarınca, borca batık hâle gelen şirketin yönetimi bu durumu mahkemeye bildirmek ve iflasını istemek zorundadır; ancak İİK m.179/1 bu bildirimin bir alacaklı tarafından da yapılabileceğini kabul eder. Borca batıklık, defter (kaydi) değerlere göre değil, malların gerçek piyasa (rayiç) değerine göre hazırlanan bir bilançoyla tespit edilir ve bu tespit için genellikle bilirkişi incelemesi gerekir.
İflasın Ertelenmesi Kaldırıldı
2018 öncesinde borca batık sermaye şirketleri, belirli şartlarla “iflasın ertelenmesi” kararı alarak bir süre iflastan korunabiliyordu. Bu kurum, 28.02.2018 tarihli ve 7101 sayılı Kanun’la İİK’nın 179/a, 179/b ve 179/c maddelerinin yürürlükten kaldırılmasıyla tamamen sona ermiştir. Bugün mali sıkıntıdaki bir şirketin iflastan kaçınmak için başvurabileceği kurum, iflas ertelemesi değil, borç yapısını yeniden düzenlemeye imkân tanıyan konkordatodur.
İlgili Yargı Kararı
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, bir alacaklının borçlu şirketin borca batık olduğunu ileri sürerek İİK m.179 ve TTK m.376 uyarınca açtığı doğrudan iflas davasında önemli iki ilke ortaya koymuştur: (1) borca batıklığın, şirketin defter değerlerine değil rayiç (gerçek piyasa) değerlerine göre hazırlanan bir bilançoyla tespit edilmesi gerektiği; (2) borca batıklığın -konkordatodan farklı olarak- yalnızca dava/talep tarihi itibarıyla değil, yargılama sürecindeki olumlu veya olumsuz gelişmeler de dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği. Somut olayda, yargılama sırasında hazırlanan ek bilirkişi raporlarında bazı hesap kalemlerinin (iptal edilen bir icra takibine ait faiz ve vekâlet ücreti alacağının) çıkarılmasıyla şirketin borca batık olmaktan çıktığı tespit edilmiş ve dava reddedilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi, E.2026/380, K.2026/635, 30.04.2026 — Erişim tarihi: 06.09.2026
Sıkça Sorulan Sorular
İflas davası kimler hakkında açılabilir?
Türk Ticaret Kanunu’na göre tacir sayılanlar veya tacirler hakkındaki hükümlere tabi olanlar ile özel kanunla iflasa tabi tutulan gerçek veya tüzel kişiler hakkında açılabilir. Tacir olmayan gerçek kişiler (adi haciz yoluyla takip edilenler) iflasa tabi değildir.
Adi iflas yolunda ödeme emrine kaç gün içinde itiraz edilmelidir?
7 gün içinde. Bu süre içinde ödeme yapılmaz, itiraz edilmez veya konkordato teklif edilmezse, alacaklı ticaret mahkemesinden iflas talep edebilir.
Doğrudan iflas ile adi iflas arasındaki fark nedir?
Adi iflasta önce bir ödeme emri gönderilir ve borçluya 7 günlük süre tanınır. Doğrudan iflasta (İİK m.177 ve m.179) böyle bir ödeme emrine gerek yoktur; kaçma, hileli işlem, ödemeleri tatil etme veya sermaye şirketinde borca batıklık gibi hâllerde doğrudan dava açılabilir.
Borca batıklık nasıl tespit edilir?
Şirketin malvarlığının defter (kaydi) değerleriyle değil, aktiflerin muhtemel satış (rayiç) fiyatları üzerinden hazırlanan bir bilançoyla tespit edilir. Bu, genellikle bilirkişi incelemesi gerektiren teknik bir süreçtir.
Borca batık bir şirketin iflasını yalnızca şirket yönetimi mi isteyebilir?
Hayır. TTK m.376/3 uyarınca şirket yönetimi bunu bildirmek ve iflas istemekle yükümlüdür; ancak İİK m.179/1’e göre bu bildirim/talep bir alacaklı tarafından da yapılabilir.
İflasın ertelenmesi hâlâ mümkün müdür?
Hayır. Bu kurum 7101 sayılı Kanun’la 2018’de tamamen kaldırılmıştır. Borca batık bir şirketin bugün başvurabileceği yol konkordatodur.
Borca batıklık davasında mahkeme hangi tarihe göre karar verir?
Sadece dava/talep tarihindeki duruma göre değil, yargılama sürecinde ortaya çıkan olumlu veya olumsuz gelişmeleri de dikkate alarak karar verir; bu nedenle dava sırasında şirketin mali durumu düzelirse dava reddedilebilir.
Doğrudan iflas sebebini dava sırasında değiştirmek mümkün müdür?
Hayır, kural olarak mümkün değildir. Davacı hangi doğrudan iflas sebebine (m.177’deki bir hâl mi, m.179’daki borca batıklık mı) dayandığını dava dilekçesinde açıkça belirtmelidir; sonradan başka bir sebep ileri sürmek davanın genişletilmesi yasağına takılır.
İflas kararı verilirse ne olur?
İflas kararı iflas dairesine bildirilir; karar tapu, ticaret sicili, ilgili kurumlara resen bildirilir ve ayrıca gazete ile Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edilir. Bu andan itibaren borçlunun malvarlığının tasfiyesi süreci başlar.
İlgili Hizmet Alanlarımız
Icra Ve Iflas Hukuku Davalarında Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar
Icra Ve Iflas Hukuku davalarında başarılı bir sonuç elde etmek için dikkat edilmesi gereken çeşitli kritik noktalar bulunmaktadır. Öncelikle 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu kapsamındaki haklarınızı ve yükümlülüklerinizi bilmeniz gerekmektedir. Hukuki süreçte yapılan prosedürel hatalar, davanızın olumsuz sonuçlanmasına yol açabilir. Bu nedenle avukatla çalışmanız tavsiye edilmektedir.
Zamanaşımı süreleri, icra ve iflas hukuku davalarında en sık karşılaşılan sorunlardan biridir. Sürelerin kaçırılması halinde dava açma hakkı tamamen ortadan kalkabilmektedir. Delillerin zamanında ve doğru şekilde toplanması da davanızın güçlü temeller üzerine inşa edilmesini sağlayacaktır. icra müdürlüğü ve icra hukuk mahkemesi nezdinde takip talebi, ödeme emri, haciz ve satış süreçlerinde her adımın dikkatle planlanması gerekmektedir.
alacak tahsili, itiraz ve menfi tespit gibi sonuçlara ulaşmak için davanızın stratejik olarak yönetilmesi büyük önem taşımaktadır. Av. Bilal Alyar (İstanbul Barosu), icra ve iflas hukuku alanında deneyimli hukuki danışmanlık sunmaktadır. Davanızın değerlendirilmesi için0534 636 19 19 numarasından randevu alabilirsiniz.
İlgili Hukuki Hizmetlerimiz:
Daha fazla bilgi için:Mevzuat Bilgi Sistemi
İlgili Mevzuat ve Temel Hükümler
| Kaynak | Hüküm | Konusu |
|---|---|---|
| 2004 s. İİK | m.16 | İcra mahkemesine şikayet |
| 2004 s. İİK | m.32 | İlamlı icrada icra emri |
| 2004 s. İİK | m.58-60 | İlamsız takipte takip talebi ve ödeme emri |
| 2004 s. İİK | m.62 | Borca itiraz (7 gün) |
| 2004 s. İİK | m.67-68 | İtirazın iptali ve kaldırılması |
| 2004 s. İİK | m.72 | Menfi tespit ve istirdat davası |
| 2004 s. İİK | m.83 | Maaş ve ücret haczi sınırları |
| 2004 s. İİK | m.85-105 | Haciz uygulaması ve haczin konusu |
| 2004 s. İİK | m.96-99 | İstihkak iddiası ve davası |
| 2004 s. İİK | m.100-101 | Hacze iştirak (kesin ve geçici) |
| 2004 s. İİK | m.134 | İhalenin feshi davası |
| 2004 s. İİK | m.142 | Sıra cetveline itiraz |
| 2004 s. İİK | m.154-166 | İflas davası ve iflasın sonuçları |
| 2004 s. İİK | m.167-170 | Kambiyo senetlerine özgü takip |
| 2004 s. İİK | m.269 | Kira ilişkisinde tahliye takibi |
| 2004 s. İİK | m.277-284 | Tasarrufun iptali davası |
| 2004 s. İİK | m.285-308 | Konkordato başvurusu, mühlet ve tasdik |
Yetkili Kurumlar ve Başvuru Kanalları
- İcra Dairesi: Takip talebi, ödeme emri, haciz işlemleri, e-haciz ve e-satış (UYAP) işlemleri.
- İcra Mahkemesi: İİK m.16 şikayeti, itirazın kaldırılması, ihalenin feshi, istihkak davaları.
- Asliye Ticaret Mahkemesi: İflas davası (İİK m.154), konkordato (İİK m.285), iflasın ertelenmesi yerine konkordato başvurusu.
- Asliye Hukuk Mahkemesi: İtirazın iptali (İİK m.67), menfi tespit (İİK m.72), tasarrufun iptali (İİK m.277).
- Sulh Hukuk Mahkemesi: İİK m.269 kira tahliye itirazın kaldırılması (İİK m.269/c).
- UYAP e-Satış Portalı: Hacizli mallarda elektronik açık artırma ile satış.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.
Burada yer verilen kararlar bilgilendirme amaçlı olup somut uyuşmazlığın koşullarına göre farklı sonuçlar doğabilir. İflas ve İflas Erteleme ile ilgili bir uyuşmazlık içerisindeyseniz, güncel içtihat ve mevzuatı somut olaya uyarlayacak bir ticaret hukuku alanında çalışan avukatla görüşmeniz önerilir.
