İnfluencer Sözleşmesinde Rekabet Yasağı ve Münhasırlık (Exclusivity) 2026

İnfluencer sözleşmelerinde rekabet yasağı (non-compete) ve münhasırlık (exclusivity) klozları, marka için rekabet avantajı sağlarken influencer açısından ciddi bir kısıtlamadır. Hukuki çerçevenin doğru kurulması kritiktir.

Rekabet Yasağının Sözleşmesel Sınırları

TBK 444-447 uyarınca rekabet yasağı; süre, yer ve konu bakımından sınırlı olmalıdır. Aksi halde mahkeme aşırı kısıtlamayı daraltır. Aynı sektörde 3 yılı aşan yasaklar genelde makul görülmez.

Münhasırlık Kloz Türleri

Genel münhasırlık (tüm rakiplerle iş yasağı), kategori münhasırlığı (aynı ürün tipinde iş yasağı) ve bölgesel münhasırlık olmak üzere üç ana tür vardır. Marka, kapsamı ticari menfaatine göre belirler.

Ücret ve Münhasırlık Dengesi

Geniş münhasırlık karşılığında yüksek ücret veya ek tazminat öngörülmelidir. Düşük ücret karşılığında geniş rekabet yasağı sözleşmenin iptali veya uyarlanması sebebi olabilir.

İhlal Halinde Yaptırımlar

Cezai şart (TBK 179), tazminat, sözleşmenin feshi ve ihtiyati tedbir başlıca yaptırımlardır. İhtiyati tedbir ile influencer’ın rakip marka içeriği yayımlaması engellenebilir.

Sözleşme Sonrası Rekabet Yasağı

Sözleşme feshinden sonra da uygulanan rekabet yasağı, ayrı tazminat karşılığında olmalıdır. TBK 445 uyarınca süresi 2 yılı aşan yasaklar istisnai hallerde kabul edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Rekabet yasağı ne kadar sürebilir?

Sözleşme süresince ve sözleşme sonrası 2 yıla kadar makul görülür; aşırı uzun süreler mahkemece daraltılır.

Kategori münhasırlığı nedir?

Aynı ürün kategorisinde (örn. spor ayakkabı, gıda takviyesi) rakip markalarla iş birliği yasağıdır; genel münhasırlığa göre daha dar kapsamlıdır.

Münhasırlık ücretini yüksek tutma zorunluluğu var mı?

TBK 27 ve 138 uyarınca aşırı kısıtlama düşük ücretle birleşirse sözleşme uyarlanabilir; ücretin münhasırlık kapsamı ile orantılı olması esastır.

İhlal durumunda cezai şart ne kadar olmalı?

TBK 182 çerçevesinde orantılı olmalıdır; aşırı cezai şart mahkemece indirilebilir.