Kartal’da Kamu Hastanesi Kaynaklı Tazminat ve Disiplin Süreçleri
Kartal’da sağlık hizmeti, kamu hastaneleri ve aile sağlığı merkezleri ile özel kuruluşlar tarafından birlikte sunulur. Uyuşmazlığın kamu hastanesinde yaşanması hâlinde izlenecek hukuki yol, özel hastanedekinden farklıdır: bu durumda genel mahkemeler yerine idari yargı gündeme gelir ve hekimin kişisel sorumluluğu ile idarenin sorumluluğu ayrı ayrı değerlendirilir. Bu sayfa, kamu hastanelerindeki tıbbi uygulamalardan doğan zararlarda başvuru yolları ile kamu görevlisi sağlık çalışanlarına yönelik süreçleri genel bilgilendirme amacıyla anlatır.
Kamu hastanesinde hangi yargı yolu işler?
Kamu hastanesinde sunulan hizmetin kusurlu olması idarenin “hizmet kusuru” sorumluluğunu doğurabilir. Bu durumda tazminat, idare mahkemesinde açılacak tam yargı davası (İYUK m.2/1-b) ile istenir. Hekime veya diğer sağlık personeline karşı doğrudan hukuk mahkemesinde dava açılması, kural olarak mümkün değildir; çünkü Anayasa m.129/5 uyarınca kamu görevlisinin kusurundan doğan tazminat davaları, kusurlu görevliye rücu edilmek kaydıyla idare aleyhine açılır. Kişisel kasıt veya görev dışı davranış bulunan istisnai durumlar ayrıca değerlendirilir.
İdareye ön başvuru
İdari eylemlerden doğan tam yargı davası açılmadan önce, ilgili idareye yazılı başvurulması gerekir (İYUK m.13). Başvuru, zararın öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde yapılmalıdır. İdare başvuruyu reddederse veya kanunda belirtilen süre içinde cevap vermezse, dava açma süresi başlar. Bu sürelerin kaçırılması hak kaybına yol açar; bu nedenle yazılı başvuru, kayıtlı ve tarihli bir yolla yapılmalı ve tebliğ tarihi saklanmalıdır. Başvuru dilekçesinde olayın tarihi, zararın niteliği ve talep edilen tutar belirtilir.
Hasta hakları birimine ve kuruma başvuru
Hastane bünyesindeki hasta hakları birimine, ayrıca il düzeyindeki hasta hakları kuruluna başvuru yapılması mümkündür. Bu başvurular tazminat davasının ön şartı değildir; ancak olayın idari boyutunun ortaya çıkması, kayıt altına alınması ve inceleme başlatılması bakımından yararlıdır. Başvurunun sonucu dosyada delil olarak kullanılabilir. İdari incelemede tespit edilen eksiklikler (örneğin hasta takibi, nöbet düzeni) ayrıca değerlendirmeye alınır. Hasta hakları için genel çerçeve hasta hakları sayfasında anlatılmıştır.
Bilirkişi ve tıbbi kayıtlar
İdari yargıda da tıbbi hata iddiaları genellikle Adli Tıp Kurumu veya üniversite hastanelerinden alınan bilirkişi raporlarıyla incelenir. Hasta dosyası, muayene notları, tetkik sonuçları, epikriz ve onam belgeleri raporun temelini oluşturur. Bilirkişi raporuna karşı itiraz hakkı vardır; raporun eksik, çelişkili veya dosya kapsamına aykırı olması hâlinde yeni rapor istenebilir. Raporun mahkemeyi bağlamadığı bilinmelidir, ancak mahkemeler teknik konularda raporlara ağırlık verir.
İdari yargıda talep edilebilecek zarar kalemleri
Tam yargı davasında maddi ve manevi tazminat birlikte istenebilir. Maddi zarar; tedavi ve bakım giderlerini, çalışma gücünün kaybı ya da azalması nedeniyle oluşan kazanç kaybını, ölüm hâlinde ise cenaze giderleri ile destekten yoksun kalma zararını kapsar. Manevi tazminat, hastanın ve yakınlarının duyduğu elem ve acıya karşılık talep edilir. Tutarların belirlenmesinde hekim raporları, sürekli iş göremezlik oranı ve aktüer hesaplamaları kullanılır. Hesaplamanın dayanağı olan sağlık kurulu raporu, çoğu zaman davanın en önemli kanıtlarındandır.
İdari soruşturma dosyasına erişim
Hastane yönetimi, olay sonrasında bir idari soruşturma başlatmış olabilir. Soruşturma raporunun ve eklerinin tamamına ulaşılması her zaman mümkün olmasa da, Bilgi Edinme Hakkı Kanunu (4982) çerçevesinde başvuru yapılabilir. Rapora ulaşılamazsa dava sırasında mahkemeden belge celbi talep edilir. İdarenin kendi iç denetimde tespit ettiği eksiklikler, dava açısından değerli bir delil olabilir.
Sağlık çalışanları için disiplin ve ceza süreci
Kamu görevlisi hekim ve sağlık personeli hakkında şikâyet ya da ihbar olduğunda iki ayrı yol işleyebilir. Disiplin soruşturmasında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca savunma hakkı verilmeden ceza uygulanamaz (m.130); disiplin cezaları m.125’te sayılmıştır ve cezalara karşı itiraz süreleri kısadır (örneğin m.135’te itiraz süresi yedi gündür). Ceza soruşturmasında ise taksirle yaralama (TCK m.89) veya taksirle öldürme (TCK m.85) suçlamaları gündeme gelebilir; kamu görevlileri hakkında 4483 sayılı Kanun’daki soruşturma izni sistemi ayrıca işler. Konu için kamu sağlık personeli hukuku sayfası okunabilir.
Hizmet kapsamı
- Kamu hastanesi kaynaklı tam yargı davası hazırlığı
- İdareye ön başvuru dilekçesi ve süre takibi
- Tıbbi kayıtların ve bilirkişi raporlarının incelenmesi
- Sağlık çalışanları için disiplin savunması
- Ceza soruşturması aşamasında hukuki destek
- Hasta hakları birimine başvuru
Süreç
- Tıbbi kayıtların temini ve olay tarihinin belirlenmesi
- İdareye yazılı başvuru (İYUK m.13)
- Ret veya zımni ret sonrası idare mahkemesinde dava
- Bilirkişi incelemesi ve gerekirse itiraz
- Karar sonrası istinaf ve temyiz süreçlerinin takibi
Sıkça sorulan sorular
Devlet hastanesinde yapılan ameliyat sonrası sorun çıktı; hekime dava açabilir miyim?
Kural olarak tazminat davası idare aleyhine idare mahkemesinde açılır. Hekimin kişisel sorumluluğu ceza veya idarenin rücu hakkı çerçevesinde ayrıca gündeme gelebilir.
Kamu hastanesinde yaşanan olayı özel hastane de tedavi ettiyse süreç nasıl yürür?
Her kuruluşun sorumluluğu ayrı ayrı değerlendirilir. Kamu hastanesi için idari yargı yolu, özel hastane için genel mahkemeler veya tüketici mahkemeleri düşünülür.
Bilirkişi raporu lehime değilse dava biter mi?
Hayır. Rapora itiraz edilebilir, eksiklikler belirtilerek yeni rapor istenebilir. Mahkeme raporla bağlı olmasa da teknik konuda ağırlıkla dikkate alır.
Kamu görevlisi hekim olarak hakkımda şikâyet var, ne yapmalıyım?
Disiplin soruşturmasında savunma hakkı kullanılmalı, tebligat tarihleri ve itiraz süreleri takip edilmelidir. Ceza soruşturması varsa ifade öncesinde dosya incelenmelidir.
Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.