Kira Tespit Davası 2026: Şartlar, Süre ve Kararın Etkisi
Kısa Cevap
Kira tespit davası, yeni kira döneminde uygulanacak bedelin mahkemece belirlenmesi davasıdır ve her zaman açılabilir. Beş yılı doldurmamış kiralarda hâkim TÜFE on iki aylık ortalama sınırını aşamaz; beş yıldan sonra emsal kiralar da gözetilir. Kararın hangi dönemden geçerli olacağı davanın açılış zamanına bağlıdır (TBK m.344-345).
Son güncelleme: 13 Kasım 2026
Kira Tespit Davası Nedir?
Kira tespit davası, konut veya çatılı işyeri kirasında yenilenen kira dönemi için uygulanacak bedelin hâkim tarafından belirlenmesini sağlar. Davayı kiraya veren de kiracı da açabilir. Dayanağı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.344 ve m.345’tir. Sözleşmenin olağanüstü bir olay nedeniyle yeni koşullara uyarlanması ise ayrı bir hükme, aşırı ifa güçlüğüne ilişkin TBK m.138’e dayanır ve farklı şartlara bağlıdır.
Beş Yılı Doldurmamış Kiralarda
Yenilenen dönemlerde tarafların artış anlaşmaları, bir önceki kira yılındaki TÜFE on iki aylık ortalama değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Anlaşma yoksa kira bedelini hâkim, aynı sınırı geçmemek koşuluyla kiralananın durumunu göz önüne alarak hakkaniyete göre belirler (TBK m.344/1-2). Bu dönemde dava açmak, kanuni tavanın üzerinde bir bedel elde etmenin yolu değildir. Artış hesabının ayrıntısı Kira Artış Oranı 2026 yazısında anlatılmıştır.
Beş Yıldan Sonra: Emsal ve Hakkaniyet
Beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, tarafların anlaşıp anlaşmadığına bakılmaksızın yeni kira yılındaki bedel hâkim tarafından belirlenir. Hâkim TÜFE on iki aylık ortalama değişim oranını, kiralananın durumunu ve emsal kira bedellerini göz önünde tutarak hakkaniyete uygun bir bedel saptar. Bu biçimde belirlenen bedel sonraki kira yıllarında m.344’ün önceki fıkralarındaki ilkelere göre değiştirilebilir (TBK m.344/3).
Kira bedeli yabancı para olarak kararlaştırılmışsa beş yıl geçmedikçe bedelde değişiklik yapılamaz; TBK m.138 saklıdır. Beş yıldan sonra bedel m.344/3’e göre belirlenir (TBK m.344/4). Emsal olarak sunulan sözleşmelerin hangi taşınmaza ve hangi döneme ait olduğu açık olmalıdır.
Davanın Zamanı ve Kararın Etkisi
Kira bedelinin belirlenmesine ilişkin dava her zaman açılabilir. Dava yeni kira döneminin başlangıcından en geç otuz gün önce açılmışsa ya da kiraya veren bu süre içinde kiracıya kira bedelinin artırılacağını yazılı olarak bildirmiş ve dava izleyen yeni kira dönemi sonuna kadar açılmışsa, mahkemece belirlenen bedel yeni dönemin başlangıcından itibaren kiracıyı bağlar. Sözleşmede yeni dönemde kira bedelinin artırılacağına ilişkin bir hüküm varsa, yeni dönemin sonuna kadar açılan davada belirlenen bedel de o dönemin başından itibaren geçerli olur (TBK m.345).
Bu koşullar oluşmadığında, belirlenen bedelin yeni dönemin başından itibaren kiracıyı bağlaması sonucu kendiliğinden doğmaz. Bu yüzden bildirimin tarihi ve şekli, davanın kendisi kadar önemlidir.
Görevli Mahkeme ve Arabuluculuk
Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda, dava değerine bakılmaksızın sulh hukuk mahkemesi görevlidir (HMK m.4/1-a). Kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (6325 sayılı Kanun m.18/B). Arabuluculuk son tutanağının aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış örneği dava dilekçesine eklenir; eklenmezse mahkeme bir haftalık kesin süre verir, arabulucuya hiç başvurulmadan açılan dava ise usulden reddedilir (6325 sayılı Kanun m.18/A).
Tahliye ve Kira Farkı ile İlişkisi
Kira tespit davası tahliye sebebi değildir; tahliye ancak TBK m.347 ve devamında ya da İcra ve İflas Kanunu’nda öngörülen sebeplerle istenebilir. Tahliye yolları Kira Hukuku Rehberi sayfasında özetlenmiştir. Kira bedellerine ilişkin alacaklar beş yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.147/1).
Sıkça Sorulan Sorular
Beş yıldan kısa süreli kirada tespit davası açılabilir mi?
Evet. Dava her zaman açılabilir; ancak anlaşma yoksa hâkim bedeli TBK m.344/2 uyarınca TÜFE on iki aylık ortalama sınırını geçmeyecek şekilde belirler.
Kira tespit davası açılınca kiracı tahliye edilir mi?
Hayır. Tespit davası yalnız kira bedelini belirler. Tahliye için TBK veya İcra ve İflas Kanunu’ndaki tahliye sebeplerinden birinin bulunması gerekir.
Mahkemenin belirlediği bedel hangi tarihten geçerli olur?
Dava yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önce açılmışsa veya kiraya veren bu süre içinde artışı yazılı bildirmiş ve dava izleyen yeni dönem sonuna kadar açılmışsa, bedel yeni dönemin başından itibaren geçerlidir. Sözleşmede artış hükmü varsa yeni dönemin sonuna kadar açılan dava için de aynı sonuç doğar (TBK m.345).
Kira tespit davası için arabulucuya gitmek zorunlu mu?
Evet. Kira uyuşmazlıklarında arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6325 sayılı Kanun m.18/B).
Kira tespit davasında karara karşı istinaf veya temyiz mümkün mü?
Kira tespit davasında verilen ilk derece kararına karşı kural olarak istinaf yoluna başvurulabilir (HMK m.341/1); ancak HMK m.341/2’deki parasal sınırı geçmeyen malvarlığı davalarında karar kesindir. Bölge adliye mahkemesi kararlarına karşı temyiz yolu HMK m.362’de düzenlenmiştir ve kira ilişkisinden doğan davalara özgü bir hüküm de içerir (m.362/1-b). Parasal sınırlar zamanla değişebildiği ve 7589 sayılı Kanunla (Resmî Gazete 31.07.2026) m.362’ye yeni bir fıkra eklendiği için, karar tarihinde geçerli sınırın ve temyiz yolunun açık olup olmadığının resmî kaynaktan kontrol edilmesi gerekir. Bu sayfada sınır rakamı verilmemiştir.
Kira başlangıç tarihi, yenilenme dönemleri ve yapılan bildirimler görülmeden davanın etkisi hakkında sonuç söylenemez; bunun için somut dosyanın incelenmesi gerekir.
Resmî Kaynaklar
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.138, 147, 344, 345, 347
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.4, 341 ve 362
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A ve 18/B
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde bir avukattan görüş alınması yararlı olabilir.
