CMK 128/A Kripto Varlık El Koyma 2026 Rehberi

Bu rehber, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.128/A kapsamında kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki bir hesabın askıya alınmasını, askı süresinde suça konu menfaate el konulmasını ve bu işlemlere karşı başvuru yollarını kanun metnine bağlı kalarak anlatır. Madde 24/12/2025 tarihli 7571 sayılı Kanunun 22. maddesiyle eklenmiştir. Askıya alma ile elkoyma ayrı işlemlerdir ve ayrı makamlarca yapılır.

Yazar: Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY
İletişim

Son güncelleme: 25.10.2026

Kısaca CMK m.128/A

• Kapsam: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.142/2-e (nitelikli hırsızlık), m.158/1-f ve l (nitelikli dolandırıcılık) ve m.245 (banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması).
• Eşik: bu suçların işlendiği hususunda makul şüphe.
• Askı: banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı, suçta kullanılan hesabı kırksekiz saate kadar askıya alabilir.
• Elkoyma: askı süresi içinde hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle yapılır.
• Mağdur: elkonulan menfaatin mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir.

CMK m.128/A Nedir ve Hangi Suçlarda Uygulanır

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.128/A, yalnız kanunda sayılan üç suç grubu bakımından uygulanır: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.142/2-e, m.158/1-f ve l ile m.245. Bu suçların işlendiği hususunda makul şüphe bulunması ve askıya alınacak hesabın bu suçta kullanılmış olması gerekir. İşlemin banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdinde ya da bunlar aracılığıyla yapılmış ya da yapılmaya teşebbüs edilmiş olması da aranır. Madde dışındaki suçlar için CMK m.128/A’ya dayanılamaz; başka bir koruma tedbiri gerekiyorsa onun kendi dayanağı ayrıca aranır.

CMK m.128 ile m.128/A Arasındaki Fark

CMK m.128, soruşturma veya kovuşturma konusu suçun işlendiğine ve malvarlığının bu suçlardan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe aranan genel elkoyma rejimidir. Bu maddeye göre elkoymaya ve kayyım atanmasına ancak hâkim karar verebilir (m.128/9) ve kurumlardan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınması gerekir (m.128/1). CMK m.128/A ise daha düşük bir eşik olan makul şüpheyi arar, ilk adımı malî kuruma bırakır, hesabı kırksekiz saate kadar askıya alır ve askı süresinde savcı emriyle elkoymaya izin verir. CMK m.128/A/4’e göre bu madde kapsamında elkoyma yapılabilmesi için m.128’de belirtilen rapor alma şartı aranmaz.

Askıya Alma Süreci Adım Adım

1. Askıya alma: Makul şüphe bulunan hâllerde banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı, suçta kullanılan hesabı kırksekiz saate kadar askıya almaya karar verebilir. Cumhuriyet savcısının yazılı emri üzerine de hesap askıya alınabilir (m.128/A/4).

2. Bildirim: Malî kurum, askıya alma işlemini ve hesap hareketlerini tüm bilgi ve belgelerle birlikte derhâl Cumhuriyet başsavcılığına bildirir. Askıya alma ayrıca hesap sahibine de bildirilir (m.128/A/2).

3. Başka kuruma aktarım: Askıya alma tamamlanmadan suça konu menfaatin başka bir malî kuruma aktarıldığı tespit edilirse bu durum, askıya almanın yapılabilmesi için ilgili malî kuruma gecikmeksizin bildirilir (m.128/A/3).

4. Elkoyma: Askı süresi içinde suça konu menfaate hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ise Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle elkonulabilir. Hâkim kararı olmaksızın yapılan elkoyma yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur; hâkim kararını elkoymadan itibaren kırksekiz saat içinde açıklamazsa elkoyma kendiliğinden kalkar (m.128/A/4).

5. Tedbirin uygulanması: Kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki müşteri nakit ve kripto varlıklarına ilişkin tedbir, haciz ve benzeri idari ve adli talepler 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.99/B/7 uyarınca münhasıran kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından yerine getirilir.

Hesap Sahibinin Başvurusu ve İtiraz Yolları

Askının kaldırılması için başvuru

Hesap sahibi, askıya alma işleminin kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir. Cumhuriyet savcısı başvuru hakkında yirmidört saat içinde karar verir (m.128/A/2). Başvuruda hesabın dayanak olarak gösterilen suçla ilgisinin bulunmadığına ve hesaptaki varlığın kaynağına ilişkin belgeler somut olarak sunulmalıdır.

Elkoyma kararına itiraz

Elkoyma hâkim kararıyla yapılmışsa karar, CMK m.267 uyarınca itiraz yoluna tabidir. CMK m.268/1’e göre itiraz, kanunun ayrıca hüküm koymadığı hâllerde ilgililerin kararı öğrendiği günden itibaren iki hafta içinde, kararı veren mercie verilecek dilekçeyle yapılır. Kararı veren merci itirazı yerinde görmezse en çok üç gün içinde incelemeye yetkili mercie gönderir (m.268/2). İtiraz dilekçesinde makul şüphe ve suçta kullanılan hesap koşullarının bulunmadığı, tedbirin ölçüsüz olduğu veya varlığın suçla ilişkisinin bulunmadığı gibi hususlar gerekçelendirilebilir.

Elkonulan varlığın iadesi

CMK m.131/1 uyarınca elkonulmuş eşyanın soruşturma ve kovuşturma bakımından muhafazasına gerek kalmaması veya müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması hâlinde geri verilmesine Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme karar verir; istemin reddi kararlarına itiraz edilebilir. CMK m.131/2’ye göre m.128’e göre elkonulan malvarlığı değerleri mağdura ait olup delil olarak artık ihtiyaç bulunmuyorsa sahibine iade edilir. CMK m.128/A/5 ise elkonulan suça konu menfaatin mağdura ait olduğunun anlaşılması hâlinde soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iadesini ayrıca düzenler.

Mağdurun Hakları ve Başvuru Hazırlığı

CMK m.234/1-a uyarınca mağdur ve şikâyetçi, soruşturma evresinde delillerin toplanmasını isteyebilir ve elkonulan ve muhafazaya alınan eşyayı inceletebilir. Dolandırıcılık mağdurunun suç duyurusunda, aktarımın yapıldığı hesapları ve işlem kayıtlarını eksiksiz bildirmesi askı ve elkoyma bakımından önem taşır; çünkü askı yalnız suçta kullanılan hesaba ve kısa bir süreye bağlıdır. Dekontlar, hesap numaraları, işlem tarihleri ve yazışma kayıtları suç duyurusuna eklenmelidir. Suç duyurusu hazırlığı için kripto savcılık ifadesi rehberimize, dolandırıcılık türleri için P2P kripto dolandırıcılığı hukuki süreç ve forex dolandırıcılığı rehberine bakabilirsiniz.

Kripto Varlıkta Muhafaza ve Değer Sorunu

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.99/B/7’ye göre müşterilere ait nakit ve kripto varlıklara adli makamlarca el konulması hâlinde, el konulan varlıkların Kurulca yetkilendirilmiş saklama hizmeti sağlayan kuruluşlar nezdinde oluşturulan cüzdanlarda muhafazası için gerekli tüm işlemler adli makamlarca tesis edilir. Kripto varlıkların değeri zamanla değişebileceğinden, elkoymaya ilişkin tutanak ve yazışmalarda varlığın cinsi ve miktarının açıkça yazılması dosyanın sonraki aşamalarında tartışmayı azaltır. Haciz tarafı için kripto para haczi, kripto icra haciz uygulaması ve kripto ihtiyati tedbir sayfalarına bakılabilir.

MASAK Kaynaklı Askıdan Farkı

5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun m.19/A uyarınca Bakan, yükümlüler nezdinde yapılmaya teşebbüs edilen veya devam eden işlemleri, işleme konu malvarlığının aklama veya terörün finansmanı suçu ile ilişkili olduğuna dair şüphe üzerine yedi iş günü süreyle askıya almaya veya gerçekleşmesine izin vermemeye yetkilidir; Bakan bu yetkisini bakan yardımcısına devredebilir. Bu yetki idari niteliktedir ve CMK m.128/A kapsamındaki kırksekiz saatlik askıdan ayrıdır. Yükümlülerin yükümlülükleri için kripto para, MASAK, vergi ve SPK rehberimize bakabilirsiniz.

Malî Kurumun Sorumluluğu ve Bilgi Verme Yükümlülüğü

CMK m.128/A/6 uyarınca bu madde kapsamında askıya alma işlemine karar veren gerçek ve tüzel kişiler hukukî bakımdan sorumlu tutulmaz. Madde ayrıca bir soruşturma veya kovuşturma kapsamında Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme tarafından banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısından istenen bilgi veya belgenin on gün içinde gönderilmesini zorunlu kılar; gönderilmemesi veya eksik gönderilmesi hâlinde elli bin Türk Lirasından üç yüz bin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir (m.128/A/7). Kanunda yazılı bu maktu tutarlar, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.17/7 uyarınca her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu hükümler askı kararını veren kurumun sorumluluğunu sınırlar; hesap sahibinin başvuru ve itiraz haklarını ortadan kaldırmaz.

Yurt Dışındaki Varlıklar

Varlığın yurt dışındaki bir hizmet sağlayıcıda bulunması hâlinde CMK m.128/A’nın doğrudan uygulanıp uygulanamayacağı, ilgili hizmet sağlayıcının Türk hukukuna tabi olup olmadığına ve uluslararası adli yardım yollarına bağlıdır; bu konuda genel bir sonuç söylenemez. Somut dosyada ilgili ülkenin hukuku ve başvurulacak yol ayrıca incelenmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

CMK m.128/A hangi suçlarda uygulanır?

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.142/2-e, m.158/1-f ve l ile m.245’teki suçlar bakımından uygulanır. Suçun işlendiği hususunda makul şüphe ve hesabın suçta kullanılmış olması gerekir.

Hesabı kim, ne kadar süreyle askıya alabilir?

İlgili banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı hesabı kırksekiz saate kadar askıya almaya karar verebilir. Askıya alma, elkoyma kararından ayrı ve geçici bir işlemdir.

Hesap sahibi askının kaldırılmasını nasıl ister?

Hesap sahibi Cumhuriyet başsavcılığına başvurur. Cumhuriyet savcısı başvuru hakkında yirmidört saat içinde karar verir.

Askı süresinde suça konu menfaate kim elkoyabilir?

Elkoyma hâkim kararıyla yapılır; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle de yapılabilir. Hâkim kararı olmadan yapılan elkoyma yirmidört saat içinde hâkim onayına sunulur ve hâkim kırksekiz saat içinde kararını açıklamazsa elkoyma kendiliğinden kalkar.

CMK m.128’deki rapor şartı burada aranır mı?

Hayır. CMK m.128/A/4, bu madde hükümlerine göre elkoyma yapılabilmesi bakımından m.128’de belirtilen rapor alma şartının aranmayacağını düzenler.

Elkonulan menfaat mağdura iade edilebilir mi?

Evet. Suça konu menfaatin suçtan zarar gören mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir (m.128/A/5).

Resmî Kaynaklar

• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (m.128, m.128/A, m.131, m.234, m.267-268)
• 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (m.99/B)
• 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun (m.19/A)

Kripto varlıkla ilgili hukuki konuların genel çerçevesi için kripto para hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz.