Sarıyer’de Ofis ve Teknoloji Çalışanları İçin İş Sözleşmesi Rehberi

Sarıyer, Maslak ve Ayazağa çevresindeki iş merkezleri, üniversite kampüsleri ve Boğaz kıyısındaki turizm ve hizmet işletmeleriyle çeşitli bir çalışma ortamına sahiptir. Özellikle ofis, teknoloji, finans ve danışmanlık çalışanlarının uyuşmazlıkları genellikle uzaktan çalışma düzeni, rekabet yasağı, gizlilik yükümlülüğü, fikri ürünlerin sahipliği ve performansa dayalı fesihler etrafında yoğunlaşır.

Uzaktan çalışma sözleşmesi

Uzaktan çalışma, 4857 sayılı Kanun’un 14. maddesinde ve ilgili yönetmelikte düzenlenmiştir. İş sözleşmesinde işin tanımı, süresi, yeri, ücret ve ödeme şekli, ekipmanın sağlanması ve masrafların karşılanması gibi konuların yazılı olarak belirlenmesi gerekir. Çalışanın özel konutunda yürüttüğü işte iş sağlığı ve güvenliği kuralları da geçerlidir. Çalışma saatlerinin takibi ve mesai dışı iletişim talepleri bakımından işverenin yönetim hakkı ile çalışanın dinlenme hakkı birlikte değerlendirilir.

Rekabet yasağı ve gizlilik

Türk Borçlar Kanunu’nun 444 ve devamı maddeleri, rekabet yasağının yazılı, sınırlı ve haklı bir menfaate dayalı olmasını arar. İşçi iş ilişkisi boyunca ayrıca sadakat borcu nedeniyle işverene rakip faaliyette bulunamaz. İş sona erdikten sonra da gizli bilgilerin açıklanmaması yükümlülüğü sürebilir. Müşteri listesi, kaynak kod ve fiyatlandırma bilgileri gibi veriler bakımından işyeri politikalarının yazılı hale getirilmesi uyuşmazlıkta yararlı olur. İşverenin sözleşmeye koyduğu cezai şart miktarı ise hâkim tarafından indirilebilir.

Çalışanın ürettiği eser ve buluşlar

• İş ilişkisi çerçevesinde üretilen yazılımların haklarının kime ait olacağı fikir ve sanat eserleri mevzuatı ile sözleşme hükümlerine bağlıdır;
• Çalışan buluşları bakımından hizmet buluşu ve serbest buluş ayrımı Sınai Mülkiyet Kanunu’nda yapılmıştır;
• Hizmet buluşunda bildirim yükümlülüğü ve çalışanın hak talebi konusunda özel hükümler vardır;
• İlgili konular için fikrî mülkiyet sayfası da incelenebilir.

Performans gerekçesiyle fesih

Performans düşüklüğü, iş güvencesi kapsamında geçerli fesih sebebi olabilir; ancak işverenin objektif ölçütler belirlemiş, çalışana performans hedeflerini bildirmiş ve iyileştirme imkânı tanımış olması gerekir. Ölçütsüz veya geriye dönük uygulanan değerlendirmeler, feshin geçerliliğini zayıflatır. İşveren bakımından yazılı performans planı ve uyarı yazışmaları önemlidir. Çalışan açısından ise performans formları, hedef yazışmaları ve değerlendirme sonuçları saklanmalıdır.

Çalışan verileri ve izleme

İşverenin e-posta, cihaz veya konum izleme gibi uygulamaları kişisel verilerin korunması kurallarına tabidir. Çalışanın aydınlatılması, ölçülülük ve amaçla sınırlılık ilkeleri aranır. Gizli veya kapsamlı izleme uygulamaları hem iş hukuku hem veri koruma bakımından sorun doğurabilir. Konuya ilişkin çalışan verileri ve iş hukuku sayfasına bakılabilir.

Arabuluculuk ve yargı yolu

İşçilik alacağı ve tazminat talepleri için arabuluculuk dava şartıdır. Yetkili mahkeme ve arabuluculuk bürosu, işin yapıldığı yer ve davalı yerleşimine göre belirlenir. Sarıyer’de çalışan ancak uzaktan başka bir şehirden veya ilçeden çalışan kişilerin dosyalarında, işin fiilen yapıldığı yerin tespiti ayrı bir tartışma konusu olabilir; bu nedenle ilçenin bağlı olduğu adliye ve çalışma yeri kayıtları birlikte incelenir. Bu aşama için iş davalarında arabuluculuk sayfası kullanılabilir.

Staj ve yarı zamanlı öğrenci çalışanlar

Üniversite çevresinde öğrencilerin staj veya yarı zamanlı çalışması yaygındır. Zorunlu staj ile fiilen işçi gibi çalışma arasındaki ayrım, işin niteliğine, ücret ödenip ödenmediğine ve işverenin talimat yetkisine göre yapılır. Öğrenci çalışanlar da sigorta ve ücret bakımından korunur; sözleşmede yazılı olmasa dahi fiilî çalışma gerçeği esas alınır. Bu konuda staj protokolü ve görev tanımı dosyada belirleyicidir.

Fesih sonrası ayrılık ve ibra

Üst düzey çalışanlarda ayrılık sözleşmeleri ve ibranameler daha ayrıntılı hazırlanır. Ayrılık sözleşmesinde ödenecek tutarın hangi alacaklara ilişkin olduğu, rekabet yasağının devam edip etmediği ve gizlilik yükümlülüklerinin süresi birlikte düzenlenmelidir. İbra sözleşmesinin geçerli olması için Türk Borçlar Kanunu’nun 420. maddesindeki şekil ve süre şartlarına uyulması gerekir. Bu şartlar yerine getirilmeden imzalanan belgeler sonradan tartışma konusu olabilir.

İşverenin yazılı politika hazırlaması

İşverenler bakımından uzaktan çalışma, cihaz kullanımı, gizlilik ve sosyal medya kullanımı gibi başlıkları kapsayan bir işyeri yönetmeliği hazırlamak ve çalışana imzalatmak uyuşmazlık riskini azaltır. Yönetmelik hükümlerinin iş sözleşmesine ve emredici mevzuata aykırı olmaması gerekir. Çalışanlara yapılan duyurular yazılı olmalı ve ulaşıldığı ispat edilebilmelidir.

Sıkça sorulan sorular

Sarıyer’deki şirketim beni evden çalışmaya zorlayabilir mi?

Çalışma şeklinin değiştirilmesi, iş sözleşmesinde esaslı değişiklik olabilir. Bunun yazılı bildirimi ve çalışanın kabulü gerekir.

Rakip bir şirkette çalışmak için rekabet yasağı engel olur mu?

Yasağın geçerliliği şekil, kapsam ve süre bakımından değerlendirilir. Her yasak hâkim önünde olduğu gibi uygulanmaz.

Yazılım projesinde geliştirdiğim kodun hakkı kime aittir?

İş ilişkisi çerçevesinde üretilen eserin hakları, sözleşme ve mevzuata göre belirlenir. Sözleşmede açık düzenleme yoksa durum ayrıca incelenir.

Performans gerekçesiyle çıkarıldım, itiraz edebilir miyim?

İş güvencesi şartlarını taşıyorsanız fesih tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurarak işe iade yolunu başlatabilirsiniz.

Görüşmeler Kartal Cevizli Mahallesi’ndeki büroda önceden randevu ile yapılır; iletişim: 0534 636 19 19.