İnternetteki İçeriği Kaldırtma: Kişilik Hakkı ve 5651

Kısa cevap: İçerik kaldırma için önce içeriği yayımlayana, sonuç alınamazsa içeriği barındıran yer sağlayıcıya bildirim yapılabilir (uyarı yöntemi). Kişilik hakkı ihlalinde hukuk mahkemesinden koruma ve tedbir, özel hayatın gizliliği ihlalinde 5651 m.9/A yolu vardır; uygun yol içeriğin niteliğine göre seçilir.

Son güncelleme: 11 Kasım 2026

Bu yazıda hakkınızdaki bir paylaşımın, haberin ya da görüntünün internetten kaldırılması için hangi yolların bulunduğunu ve 5651 sayılı Kanunun 9. maddesinin iptalinden sonra neyin değiştiğini anlatıyorum. Erişim engeli başvurusunun kendisi ayrı bir yazının konusu: erişim engeli başvurusu.

Önce ihlalin türünü ayırmak gerekir

Aynı içerik farklı hukuki sonuçlar doğurabilir ve izlenecek yol buna göre değişir. Pratikte üç ayrım yapılır:

  • Kişilik hakkı ihlali: Şerefe, itibara, ada ya da mesleki saygınlığa yönelik paylaşımlar ve haberler. Burada temel dayanak Türk Medeni Kanunu m.24 ve m.25’tir.
  • Özel hayatın gizliliği: Rızanız olmadan yayılan görüntü, ses, yazışma veya özel hayata ait bilgiler. Bu durumda 5651 sayılı Kanunun 9/A maddesi ayrı ve hızlı bir yol öngörür.
  • Suç oluşturan içerik: Hakaret (TCK m.125) ya da özel hayata ilişkin görüntü veya seslerin hukuka aykırı ifşası (TCK m.134/2) gibi. Bu durumda içeriğin kaldırılması yanında suç duyurusu da gündeme gelir.

Yıllar önce yayımlanmış, artık güncelliğini yitirmiş bir haber veya kayıt söz konusuysa mesele çoğu zaman unutulma hakkı çerçevesinde ele alınır: unutulma hakkı ve erişim engeli.

İlk adım: içerik ve yer sağlayıcıya bildirim

5651 sayılı Kanun, hakkı ihlal edilen kişinin içeriğin yayından çıkarılması için önce içerik sağlayıcıya, makul sürede sonuç alınamazsa yer sağlayıcıya bildirimde bulunmasını “uyarı yöntemi” olarak tanımlar (m.2/1-r). İçerik sağlayıcı, internet ortamında kullanıma sunduğu içerikten sorumludur (m.4/1).

İçerik bir sosyal medya platformundaysa ek bir imkân var: Türkiye’den günlük erişimi bir milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcı, kişilerin bu Kanun kapsamındaki başvurularına en geç kırk sekiz saat içinde olumlu ya da olumsuz cevap vermek, olumsuz cevabı gerekçeli vermek zorundadır (Ek m.4/3). Hukuka aykırılığı hâkim veya mahkeme kararıyla tespit edilen içerik bildirildiği hâlde yirmi dört saat içinde çıkarmayan ya da erişimi engellemeyen sosyal ağ sağlayıcı, doğan zarardan sorumlu tutulur (Ek m.4/14).

Bildirimin yazılı ve tarihli olması önemlidir. Cevap gelmezse veya talep reddedilirse bu yazışma, sonraki başvuruda en güçlü belgelerden biri olur.

5651 m.9 iptal edildi: ne değişti?

Kişilik hakkı ihlali nedeniyle doğrudan sulh ceza hâkimliğinden içeriğin çıkarılmasını ve erişimin engellenmesini isteme imkânı veren 5651 sayılı Kanunun 9. maddesi, Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli, E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiştir; resmî kanun metninde madde bu kayıtla yer alır. Eski düzende verilmiş kararlara ilişkin anlatımlar yalnız geçmiş dosyaları anlamak için önem taşır.

Bu yüzden bugün kişilik hakkı ihlaline dayanan her talebi “5651 m.9 uyarınca sulh ceza hâkimliğine başvuru” diye kurmak yanlış olur. Kişilik hakkı için hukuk mahkemesi yolu, özel hayatın gizliliği için m.9/A, suç oluşturan içerik için ceza soruşturması ayrı ayrı değerlendirilir. Bunlar birbirinin alternatifi değil, çoğu dosyada birlikte düşünülmesi gereken yollardır.

Özel hayatın gizliliği: m.9/A yolu

Yayın içeriği nedeniyle özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini iddia eden kişi, Başkanlığa doğrudan başvurarak içeriğe erişimin engellenmesini isteyebilir (m.9/A/1). Kanunun tanımlar maddesine göre Başkanlık, Siber Güvenlik Başkanlığıdır (m.2/1-v). Başvuruda yayının tam adresi (URL), hakkın hangi açılardan ihlal edildiği ve kimlik bilgileri yer almalıdır; eksik başvuru işleme konulmaz (m.9/A/2).

Bu yol hızlıdır ama kendi takvimi vardır: başvuran, talebini yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar; hâkim kırk sekiz saat içinde karar vermezse tedbir kendiliğinden kalkar (m.9/A/5). Engelleme de yalnız ihlale konu yayın, resim veya video için URL bazında uygulanır (m.9/A/4). Bu nedenle süreleri takip etmek gerekir.

Kişilik hakkı: hukuk mahkemesi ve tazminat

Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kişi, hâkimden korunma isteyebilir (TMK m.24/1). Davada saldırı tehlikesinin önlenmesi, süren saldırıya son verilmesi ve sona ermiş olsa bile etkileri süren saldırının hukuka aykırılığının tespiti istenebilir; düzeltmenin ya da kararın yayımlanması da talep edilebilir (TMK m.25). Dava, davacının kendi yerleşim yeri veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.

İçeriğin dava sürerken yayında kalması ciddi zarar doğuracaksa ihtiyati tedbir istenebilir; bunun için gecikme nedeniyle bir sakıncanın ya da ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi gibi koşullar aranır (HMK m.389). Kusurlu ve hukuka aykırı fiille verilen zarar için maddi tazminat (TBK m.49), kişilik hakkının zedelenmesi için manevi tazminat (TBK m.58) istenebilir. İçerik sonradan kaldırılmış olsa da tazminat talebi saklıdır (TMK m.25/3).

Haber kaldırma ve içeriği paylaşan taraf

Haberler için de aynı yollar geçerlidir; ancak burada hakkın sınırı daha çok tartışılır. Kanuna göre kişilik hakkına yapılan saldırı, zarar görenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması ile haklı kılınmadıkça hukuka aykırıdır (TMK m.24/2). Gerçeğe uygun, güncel ve kamuyu ilgilendiren bir haberle yıllar önceki, bugün kamusal değeri kalmamış bir haber bu açıdan aynı değerlendirilmeyebilir.

Hakkınızda içerik kaldırma talebi ya da erişim engeli kararı varsa, aynı ölçüt sizin lehinize de işler: paylaşımın eleştiri, haber verme veya kamu yararı kapsamında kaldığı ileri sürülebilir. Önce talebin ya da kararın hangi gerekçeye ve hangi hükme dayandığını öğrenmek gerekir. İçeriğe ve yazışmalara ait kayıtları silmeden saklamanız, bu değerlendirme için gereklidir.

Başvurudan önce hazırlanabilecek kayıtlar

  • İçeriğin tam adresi (URL) ve tarih-saat görünen ekran görüntüleri
  • İçeriğin hangi yönden hakkınızı ihlal ettiğine ilişkin kısa açıklama
  • İçerik veya yer sağlayıcıya ya da platforma yapılan bildirimin ve gelen cevabın kaydı
  • İçerik birden fazla adreste yayılmışsa adreslerin tek tek listesi

Sıkça Sorulan Sorular

5651 m.9 iptal edildi; içerik kaldırmak için artık ne yapılır?

Önce içerik sağlayıcıya, sonuç alınamazsa yer sağlayıcıya bildirim yapılabilir (uyarı yöntemi, 5651 m.2/1-r). Kişilik hakkı ihlalinde TMK m.24-25 ve HMK m.389 uyarınca hukuk mahkemesinden koruma ve tedbir istenebilir; özel hayatın gizliliği ihlalinde m.9/A yolu ayrıca vardır.

Sosyal medya platformu başvuruma cevap vermek zorunda mı?

Türkiye’den günlük erişimi bir milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcı, bu Kanun kapsamındaki başvurulara en geç kırk sekiz saat içinde cevap vermek, olumsuz cevabı gerekçeli vermek zorundadır (5651 Ek m.4/3).

Rızam dışında görüntülerim yayıldı; hangi yol daha hızlıdır?

Özel hayatın gizliliği ihlalinde Siber Güvenlik Başkanlığına doğrudan başvurularak içeriğe erişimin engellenmesi istenebilir (5651 m.9/A/1, m.2/1-v). Talep yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunulmalıdır; hâkim kırk sekiz saat içinde karar vermezse tedbir kalkar. Görüntünün ifşası ayrıca suç oluşturabilir (TCK m.134/2).

Hakkımdaki bir haber kaldırılabilir mi?

Haber, rıza, üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkiyle haklı kılınmıyorsa kişilik hakkına hukuka aykırı saldırı sayılır (TMK m.24/2). Haberin doğruluğu, güncelliği ve kamusal değeri bu değerlendirmede dikkate alınabilir; eski haberlerde unutulma hakkı da gündeme gelebilir.

İçerik kaldırılsa bile tazminat istenebilir mi?

Evet. Kişilik hakkı davasında maddi ve manevi tazminat isteme hakkı saklıdır (TMK m.25/3); kişilik hakkı zedelenen kişi manevi tazminat isteyebilir (TBK m.58). Saldırı sona ermiş olsa bile etkileri sürüyorsa hukuka aykırılığın tespiti de istenebilir (TMK m.25/1).

Hangi yolun, hangi sırayla kullanılacağı içeriğin niteliğine ve yayın koşullarına bağlıdır; somut dosyanın incelenmesi gerekir.

Hukuki Danışmanlık

Konuya ilişkin detaylı hukuki değerlendirme ve süreç yönetimi için ALYAR LAW & CONSULTANCY ile iletişime geçebilirsiniz.

İletişim & Randevu

Resmî kaynaklar

İlgili rehberler

Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olayınız için bir avukattan görüş alınız.

Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY

0534 636 19 19 WhatsApp alyarlaw@gmail.com