Erişim Engeli Başvurusu: 5651 Kapsamında Sulh Ceza Hakimliği
Son güncelleme: 11 Kasım 2026
Kısa cevap: Erişim engeli başvurusunun yeri, içeriğin neyi ihlal ettiğine bağlıdır. Özel hayatın gizliliği ihlalinde Siber Güvenlik Başkanlığına doğrudan başvurulabilir; başvuran, talebini yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar (5651 m.9/A). Kişilik hakkı ihlalini düzenleyen m.9 iptal edildiğinden, bu hâllerde hukuk mahkemesinde TMK m.24-25 davası ve ihtiyati tedbir yolu vardır.
Güncel durum uyarısı: Bu sayfanın dayandığı 5651 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi, Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli ve E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Kişilik hakkı ihlali nedeniyle artık m.9 üzerinden sulh ceza hâkimliğine başvurulamaz. Yürürlükteki yollar aşağıda ayrıca açıklanmıştır: özel hayatın gizliliği için 5651 m.9/A, kişilik hakkı ihlali için TMK m.24-25 ve HMK m.389 vd. uyarınca hukuk mahkemesinde ihtiyati tedbir, sosyal ağ sağlayıcıya doğrudan başvuru için ise 5651 Ek m.4.
7590 sayılı Kanun değişikliği: 24/7/2026 tarihli ve 7590 sayılı Kanunla m.9/A’daki başvuru mercii değiştirilmiştir. Başvuru artık “Başkanlığa”, yani Siber Güvenlik Başkanlığına yapılır (5651 m.2/1-v, m.9/A/1). Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna başvurulacağını anlatan eski metinler bu yönüyle güncel değildir.
Erişim Engeli Nedir?
5651 sayılı Kanun erişimin engellenmesini; alan adından, IP adresinden, içeriğe (URL) erişimin engellenmesi ve benzeri yöntemlerle erişimin engellenmesi olarak tanımlar (m.2/1-o). İçeriğin yayından çıkarılması ise içeriğin içerik veya yer sağlayıcı tarafından sunuculardan ya da barındırılan içerikten çıkarılmasıdır (m.2/1-ö). Kişilik haklarının ihlali hâlinde sulh ceza hâkimine başvuruyu düzenleyen m.9, Anayasa Mahkemesinin 11.10.2023 tarihli, E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiştir; iptal, kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra (10.10.2024) yürürlüğe girmiştir.
Suç İçerikleri ve Kamu Düzeni: 5651 m.8 ve m.8/A
m.8/1’de sayılan suçları (ör. intihara yönlendirme, çocukların cinsel istismarı, müstehcenlik, fuhuş, kumar oynanması için yer ve imkân sağlama) oluşturduğu hususunda yeterli şüphe bulunan yayınlarda içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararını soruşturma evresinde hâkim, kovuşturma evresinde mahkeme verir. Soruşturma evresinde, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı da karar verebilir; savcı kararını yirmi dört saat içinde hâkimin onayına sunar, hâkim en geç yirmi dört saat içinde karar verir ve bu karara CMK hükümlerine göre itiraz edilebilir (m.8/2). Aynı suçlarda Başkan re’sen erişimin engellenmesi kararı verir (m.8/4); Anayasa Mahkemesinin aynı kararıyla bu fıkradaki “içeriğin çıkarılması ve/veya” ibaresi iptal edilmiştir. Kararın gereği en geç dört saat içinde yerine getirilir (m.8/5).
m.8/A ise yaşam hakkı ile can ve mal güvenliğinin korunması, millî güvenlik ve kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi veya genel sağlığın korunması sebeplerine dayanır. Kararı hâkim, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhurbaşkanlığı veya ilgili bakanlıkların talebi üzerine Başkan verir; Başkan kararını yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunar, hâkim kırk sekiz saat içinde açıklamazsa karar kendiliğinden kalkar (m.8/A/1-2). Maddede talepte bulunabilecek merciler Cumhurbaşkanlığı ve ilgili bakanlıklar olarak sayılmıştır.
Başvuru Şartları
Özel hayatın gizliliği ihlali iddiasıyla 5651 m.9/A uyarınca Siber Güvenlik Başkanlığına yapılacak talepte; hakkın ihlaline neden olan yayının tam adresi (URL), hangi açılardan hakkın ihlal edildiğine ilişkin açıklama ve kimlik bilgilerini ispatlayacak bilgiler yer alır. Bu bilgilerde eksiklik varsa talep işleme konulmaz (m.9/A/2).
Dilekçenin İçeriği
Başvurucunun bilgileri; şikayet edilen URL(ler); yayının hangi açılardan özel hayatın gizliliğini ihlal ettiğine ilişkin açıklama (m.9/A/2); ekran görüntüleri + noter tespiti (varsa); delil ve talep bölümleri. Özel hayatın gizliliğine ilişkin 5651 m.9/A tedbirinde hâkim kararını en geç kırk sekiz saat içinde açıklar.
Karar ve Erişim Engelleme Uygulaması
5651 m.9/A yolunda başvuru doğrudan Siber Güvenlik Başkanlığına yapılır. Başkan talebi derhâl Erişim Sağlayıcıları Birliğine bildirir, erişim sağlayıcılar tedbiri en geç dört saat içinde uygular (m.9/A/3); hâkimin kararı da doğrudan Başkanlığa gönderilir (m.9/A/5). Erişimin engellenmesi kararları gereği için Birliğe gönderilir ve erişim sağlayıcılar tarafından yerine getirilir (m.6/A/6-7).
Karara İtiraz
5651 m.8/2, koruma tedbiri olarak verilen içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararına CMK hükümlerine göre itiraz edilebileceğini açıkça belirtir. m.9/A/6 ise hâkim kararına karşı itirazı açıkça yalnız Başkan için düzenler; özel hayatın gizliliği kararlarında başvuranın veya içeriği engellenen kişinin itirazı bakımından CMK genel hükümleri (m.267-268) gündeme gelir ve bu nokta somut dosyada ayrıca incelenmelidir. Sulh ceza hâkimliği kararına karşı itiraz süresi, kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde, CMK m.268/1 uyarınca kararın öğrenildiği günden itibaren iki haftadır. İtirazı inceleyecek merci ağır ceza mahkemesi değildir: CMK m.268/3-a uyarınca, birden fazla sulh ceza hâkimliği bulunan yerde numara olarak kendisini izleyen sulh ceza hâkimliği, son numaralı hâkimlik için bir numaralı hâkimlik incelemeye yetkilidir; tek sulh ceza hâkimliği bulunan yerlerde yetkili merci aynı bentte ayrıca gösterilmiştir. Merciin itiraz üzerine verdiği karar kesindir (CMK m.271/4); bu durumda içeriğin niteliğine göre ceza şikâyeti ile TMK m.24-25 kapsamındaki hukuk yolları ayrıca değerlendirilir.
Erişim engeli kararı size karşı verilmişse (içeriği paylaşan veya site sahibi olarak), ayrı bir anlatım için erişim engeli kararına itiraz sayfasına bakabilirsiniz.
Önemli Süreler
| İşlem/Dava | Süre | Kanuni Dayanak |
|---|---|---|
| Talebin sulh ceza hâkiminin kararına sunulması | 24 saat | 5651 m. 9/A/5 |
| Sulh ceza hâkiminin m.9/A kararı | 48 saat | 5651 m. 9/A |
| Erişim sağlayıcıların m.9/A tedbirini uygulama süresi | 4 saat | 5651 m. 9/A |
| Karara itiraz süresi | 2 hafta | CMK 268 |
İlgili İçtihat
Sulh ceza hâkimliğinin 5651 sayılı Kanun uyarınca verdiği erişim engeli kararı nedeniyle Devlet aleyhine açılan tazminat davasında görevli mahkemenin, davacının merkezinin bulunduğu yer ağır ceza mahkemesi olduğu kabul edilmiştir: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — 25.12.2025 — 2025/534 E., 2025/932 K. (mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1200176000).
Sıkça Sorulan Sorular
Erişim engeli kararı nereden alınır?
5651 m.9 iptal edildiğinden, özel hayatın gizliliği ihlalinde 5651 m.9/A uyarınca doğrudan Siber Güvenlik Başkanlığına başvurulabilir; başvuran, talebini yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar ve hâkim en geç kırk sekiz saat içinde karar verir. Diğer kişilik hakkı ihlallerinde TMK m.24-25 kapsamındaki yollar değerlendirilir.
Erişim engeli olmadan içerik kaldırılır mı?
Evet. Önce platform/yer sağlayıcıya doğrudan talepte bulunulabilir; platform gönüllü olarak da kaldırabilir. Sonuç alınamazsa, özel hayatın gizliliği için 5651 m.9/A, diğer kişilik hakkı ihlalleri için TMK m.24-25 kapsamındaki yollar değerlendirilir.
Sulh ceza hâkimliği kararına itiraz nasıl yapılır?
CMK m.268 uyarınca itiraz, kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde kararı öğrenmeden itibaren iki hafta içinde kararı veren sulh ceza hâkimliğine dilekçeyle yapılır; bu hâkimlik kararını düzeltmezse itirazı, birden fazla sulh ceza hâkimliği bulunan yerde numara olarak kendisini izleyen sulh ceza hâkimliği, diğer hâllerde CMK m.268/3-a’da gösterilen sulh ceza hâkimliği inceler (CMK m.268). Merciin itiraz üzerine verdiği karar kesindir (CMK m.271/4). Ancak 5651 m.9/A/6 hâkim kararına itirazı açıkça yalnız Başkan için düzenler; özel hayatın gizliliği kararlarında başvuranın veya içeriği engellenen kişinin itirazı bakımından CMK genel hükümleri gündeme gelir ve bu nokta somut dosyada ayrıca incelenmelidir.
Çok sayıda URL için tek dilekçe yeterli mi?
Kanun, hakkın ihlaline neden olan her yayının tam adresinin (URL) talepte gösterilmesini ister ve eksik bilgide talep işleme konulmaz (5651 m.9/A/2). Erişimin engellenmesi de URL şeklinde uygulandığından (m.9/A/4), her adres ayrı ayrı yazılmalıdır.
Sulh Ceza erişim engeli kararı kalıcı mıdır?
5651 m.9/A kararın süresine ilişkin ayrı bir hüküm içermez; erişimin engellenmesine konu içeriğin yayından çıkarılmış olması durumunda hâkim kararı kendiliğinden hükümsüz kalır (m.9/A/7). 5651 m.9/A/6 hâkim kararına itirazı açıkça yalnız Başkan için düzenler; başvuranın veya içeriği engellenen kişinin itirazı bakımından CMK genel hükümleri (m.267-268) gündeme gelir ve bu nokta somut dosyada ayrıca incelenmelidir.
İlgili Hizmet Alanlarımız
- 5651 Sayılı Kanun — Kapsam ve uygulama.
- İnternetteki içeriği kaldırtma — Kişilik hakkı ve 5651.
- Hakaret Davası — TCK 125 kapsamı.
- Sosyal Medya Hesabım Ele Geçirildi: İlk Adımlar ve Hukuki Yollar (2026) — Acil kurtarma.
- Deepfake Suç — Yapay zeka içerik suçları.
Hukuki Danışmanlık ve İletişim
Sulh Ceza Hakimliği Erişim Engeli Rehberi 2026 konusunda dosya değerlendirmesi ve hukuki destek için iletişim sayfası üzerinden ulaşabilir, e-posta ile randevu talep edebilirsiniz.
Resmi Kaynaklar
- 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.
İletişim | Hakkımızda
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşır ve somut olaylarda sonuç; eylemin niteliği, delil değerlendirmesi, hukuka uygunluk koşulları ve süreler gibi pek çok unsura göre değişebilmektedir. Bilişim veya kripto hukuku alanında dava, şikâyet veya mağdur haklarına ilişkin süreçlerle karşılaşan kişilerin yetkili avukata başvurarak süre kaçırmadan destek almaları önerilir.
Ana Rehber: Bilişim Hukuku İstanbul 2026
5651 m.9’un İptalinden Sonra İzlenecek Yollar
1. İptal edilen hüküm ve sonucu
5651 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi, kişilik haklarının ihlali hâlinde sulh ceza hâkimliğinden içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararı alınmasını düzenliyordu. Bu madde Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli ve E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiştir ve mevzuat metninde madde başlığının yanında “(İptal)” ibaresiyle yer almaktadır. Dolayısıyla m.9’a dayanan başvuru, karar ve itiraz açıklamaları artık geçerli hukuku yansıtmaz.
2. Özel hayatın gizliliği: 5651 m.9/A
İptal, m.9/A’yı etkilememiştir. Bu madde yalnızca özel hayatın gizliliğinin ihlali için ve farklı bir sırayla işler:
- Özel hayatın gizliliği ihlalinde ilgili kişi, 5651 m.9/A uyarınca doğrudan Siber Güvenlik Başkanlığına başvurabilir (7590 sayılı Kanunla yapılan değişiklik; m.2/1-v).
- Talepte yayının tam adresi (URL), hangi açılardan hakkın ihlal edildiğine ilişkin açıklama ve kimlik bilgilerini ispatlayacak bilgiler bulunmalıdır; “Bu bilgilerde eksiklik olması hâlinde talep işleme konulmaz.” (m.9/A/2)
- Başkan talebi derhâl Birliğe bildirir; erişim sağlayıcılar derhâl, en geç dört saat içinde yerine getirir (m.9/A/3).
- Kritik nokta: talep eden kişi, talepte bulunduğu saatten itibaren yirmi dört saat içinde talebini sulh ceza hâkiminin kararına sunmak zorundadır. Hâkim kararını en geç kırk sekiz saat içinde açıklar ve doğrudan Başkanlığa gönderir; “aksi hâlde, erişimin engellenmesi tedbiri kendiliğinden kalkar” (m.9/A/5).
- Engelleme URL bazlıdır: yayının, kısmın, bölümün, resmin veya videonun kendisine yönelik uygulanır (m.9/A/4). Sitenin tümünün kapatılması bu madde kapsamında değildir.
- İçerik yayından çıkarılırsa hâkim kararı kendiliğinden hükümsüz kalır (m.9/A/7).
- Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde erişimin engellenmesi doğrudan Başkanın emri üzerine Başkanlık tarafından yapılır; bu karar yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunulur ve hâkim kararını kırk sekiz saat içinde açıklar (m.9/A/8-9).
- Birden fazla sulh ceza mahkemesi bulunan yerlerde 9/A maddesine göre verilecek hâkim kararı, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenen sulh ceza mahkemeleri tarafından verilir (m.8/15). Hâkim kararına karşı itiraz yolu m.9/A/6’da açıkça Başkan için düzenlenmiştir; başvuran veya içeriği engellenen kişi bakımından CMK m.267-268’deki genel hükümler somut dosyada ayrıca incelenmelidir.
3. Kişilik hakkı ihlali: hukuk mahkemesi ve ihtiyati tedbir
Kişilik hakkı ihlalinde hukuk mahkemesindeki koruma yolları değerlendirilebilir. İçerik ayrıca bir suç oluşturuyorsa ceza soruşturması yolu da somut olaya göre ayrı değerlendirilir. Dayanak TMK m.24-25’tir: saldırıya son verilmesi, saldırı tehlikesinin önlenmesi ve hukuka aykırılığın tespiti davaları ile maddi ve manevi tazminat istenir. Yayının derhâl durdurulması için HMK m.389 vd. uyarınca ihtiyati tedbir talep edilir; karşı taraf dinlenmeden verilmiş tedbir kararına karşı HMK m.394 uyarınca, tedbirin uygulanmasından (karşı taraf hazır bulunmuyorsa uygulama tutanağının tebliğinden) itibaren bir hafta içinde kararı veren mahkemeye itiraz edilebilir.
4. Sosyal ağ sağlayıcıya doğrudan başvuru: 5651 Ek m.4
Mahkeme yoluna gitmeden önce platformun kendisine başvurmak, artık kanunla güvenceye bağlanmış bir adımdır. Türkiye’den günlük erişimi bir milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcı, Ek m.4/3 uyarınca yapılan başvurulara en geç kırk sekiz saat içinde olumlu ya da olumsuz cevap vermekle yükümlüdür ve “olumsuz cevaplar gerekçeli olarak verilir”.
Asıl kaldıraç Ek m.4/14’tedir: “Hukuka aykırılığı hâkim veya mahkeme kararı ile tespit edilen içeriğin sosyal ağ sağlayıcıya bildirilmesi durumunda, bildirime rağmen yirmi dört saat içinde içeriği çıkarmayan veya erişimi engellemeyen sosyal ağ sağlayıcı, doğan zararların tazmin edilmesinden sorumludur.” Aynı fıkra devam eder: “Bu hukuki sorumluluğun işletilmesi için içerik sağlayıcının sorumluluğuna gidilmesi veya içerik sağlayıcıya dava açılması şartı aranmaz.” Yani içeriği paylaşan kişi bulunamasa bile, hukuka aykırılığı hâkim veya mahkeme kararıyla tespit edilen içeriğin bildirilmesine rağmen yirmi dört saat içinde içeriği çıkarmayan veya erişimi engellemeyen platforma karşı doğrudan tazminat davası açılabilir.
Başlık etiketleri ve öne çıkarılan içerikler bakımından süre daha da kısadır: Ek m.4/15 uyarınca başlık etiketleri veya öne çıkarılan içerikler aracılığıyla ortam sağladığı başkasına ait yayın yoluyla işlenen suç bakımından, hukuka aykırı içerik kendisine bildirilmesine rağmen derhâl ve en geç dört saat içinde kaldırılmazsa sosyal ağ sağlayıcı işlenen suçtan doğrudan sorumludur.
5. İtiraz süresi ve mercii doğru belirlenmelidir
Sulh ceza hâkimliği kararlarına itirazda iki nokta sık yanlış yazılır. Süre, CMK m.268/1 uyarınca kanunun ayrıca hüküm koymadığı hâllerde “ilgililerin kararı öğrendiği günden itibaren iki hafta”dır. Mercii ise ağır ceza mahkemesi değildir: CMK m.268/3-a uyarınca itirazı inceleme yetkisi, o yerde birden fazla sulh ceza hâkimliği varsa numara olarak kendisini izleyen hâkimliğe, son numaralı hâkimlik için bir numaralı hâkimliğe aittir. Tek sulh ceza hâkimliği bulunan yerlerde itirazı, ağır ceza mahkemesi bulunmayan yerde yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki, ağır ceza mahkemesi bulunan yerde ise en yakın ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliği inceler. Bu düzenleme tutuklama ve adli kontrole ilişkin kararlar için geçerli değildir (CMK m.268/3-b); erişim engeli kararlarına itirazda inceleyen merci 268/3-a uyarınca bir sulh ceza hâkimliğidir. Bu anlatım, m.9/A kararlarında başvurana ait bir itiraz hükmü bulunduğu anlamına gelmez; 9/A/6 itirazı açıkça yalnız Başkan için düzenler.
İtiraz dilekçesi, CMK m.268/1 gereği kararı veren mercie verilir; o merci itirazı yerinde görürse kararını düzeltir, görmezse en çok üç gün içinde incelemeye yetkili mercie gönderir (m.268/2).
Mevzuat metinleri: 5651 sayılı Kanun m.9, 9/A ve Ek m.4 ile 5271 sayılı CMK m.268.
İlgili Yazılar:
Somut dosyada hangi yolun uygun olduğu, içeriğin niteliği ve deliller incelenmeden söylenemez.
Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olayınız için bir avukattan görüş alınız.
Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY
