Sözlü Vasiyetname: Olağanüstü Durumlarda Vasiyet (TMK 539, 2026)

Sözlü vasiyetname, olağanüstü durumlar (yakın ölüm tehlikesi, salgın hastalık, ulaşım kesintisi, savaş) nedeniyle resmi ya da el yazılı vasiyetname yapılamayan hallerde başvurulan istisnai bir türdür. TMK 539-541 düzenler.

İçindekiler

Başvurma Şartları
Tanık Görevleri ve Yazıya Geçirme
Geçerlilik Süresi (TMK 541)
Tanıklar ve Ehliyet
Uygulamadan Örnekler ve Yargıtay
Sıkça Sorulan Sorular

Başvurma Şartları

TMK 539/1: Mirasbırakan yakın ölüm tehlikesi, ulaşımın kesilmesi, hastalık, savaş gibi olağanüstü durumlar nedeniyle resmi veya el yazılı vasiyetname yapamayacak durumda ise iki tanık önünde sözlü vasiyet edebilir. Şartların bulunmaması halinde sözlü vasiyet geçersizdir.

Tanık Görevleri ve Yazıya Geçirme

TMK 540: Tanıklar mirasbırakanın beyanlarını ya birlikte mahkemeye ya da noter görevlisine en kısa zamanda bildirerek yazdırırlar; ya da mirasbırakanın son arzularını kendileri yazıp tarihini, yerini ve mirasbırakanın durumunu belirterek imzalarlar. Gecikme halinde hüküm kaybolabilir.

Geçerlilik Süresi (TMK 541)

Mirasbırakan olağan şekillerde vasiyetname yapma olanağına kavuşursa, kavuştuğu tarihten itibaren 1 ay geçmekle sözlü vasiyet hükümsüz hale gelir. Bu süre hak düşürücüdür; vasiyetnamenin sonraki olaylarla geçerliliğini sürdürmesi için olağan şekle çevrilmelidir.

Tanıklar ve Ehliyet

Resmi vasiyetnamede olduğu gibi TMK 536 kapsamında tanık ehliyet şartları aranır. Mirasbırakanın veya eşinin altsoyu, üstsoyu, kardeşi, bunların eşleri tanık olamaz. Tanıklar fiil ehliyetine sahip ve okuma yazma bilmelidir.

Uygulamadan Örnekler ve Yargıtay

Yoğun bakım hastası, trafik kazası sonrası kritik durumda, savaş/afet ortamında, salgın nedeniyle izolasyon altında bulunan kişilerin sözlü vasiyetleri örneklerdir. Yargıtay içtihatlarıiçtihatları tanıkların ifadelerinin tutarlılığı, mirasbırakanın ehliyeti, yazıya geçirmenin zamanında yapılması konusunda titizlik gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sözlü vasiyetname ne zaman geçerlidir?

TMK 539 uyarınca mirasbırakanın yakın ölüm tehlikesi, ulaşım kesintisi, hastalık, savaş gibi olağanüstü sebeplerle resmi veya el yazılı vasiyetname yapamayacak durumda olması halinde geçerlidir.

Sözlü vasiyet tanıkları ne yapmalı?

Tanıklar mirasbırakanın son arzularını en kısa zamanda mahkeme veya notere bildirerek yazdırır; ya da bizzat yazıp tarih, yer ve mirasbırakanın durumunu belirterek imzalarlar (TMK 540).

Sözlü vasiyet ne kadar geçerli?

TMK 541’e göre mirasbırakan olağan şekillerde vasiyetname yapma olanağına kavuşursa bu tarihten itibaren 1 ay geçmekle sözlü vasiyet hükümsüz hale gelir.

Tanıklar mirasçı olabilir mi?

Hayır. TMK 536 uyarınca mirasbırakanın veya eşinin altsoyu, üstsoyu, kardeşi ve bunların eşleri ile vasiyetnameden yararlananlar tanık olamaz.

Yargıtay ve AYM Kararları

Yargıtay içtihatları: Yargıtay içtihatları- Tenkis ve Saklı Pay Hesabı. Vasiyetname ile saklı paylı altsoyun saklı payı ihlal edilmesi halinde TMK 560 uyarınca orantılı tenkis yapılması; tenkisin öncelikle vasiyetname sonra bağışlamalar sırasına göre uygulanması ilkeleri detaylandırılmıştır. UYAP Mevzuat
Yargıtay içtihatları: Yargıtay içtihatları- Mirasın Reddi ve Süre. Mirasın reddi için TMK 605’teki 3 aylık sürenin mirasçının miras hakkını öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başladığı; süre geçirilmesi halinde mirasın kabul edilmiş sayılacağı; hükmen red halinde alacaklı itirazının koşulları incelenmiştir. UYAP Mevzuat

İlgili Miras Hukuku Rehberleri

Bölgesel Miras Hukuku Hizmetleri

YouTube Hukuk Kanalı

Detaylı video anlatımı için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.

Güncellenme: 17 Nisan 2026 — Alyar Hukuk & Danışmanlık

İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar

Mevzuat	Konu	Madde Atfı
4721 SK — TMK	Türk Medeni Kanunu — Aile hukuku	m.118-494
TMK m.161-166	Boşanma sebepleri	Özel ve genel sebepler
TMK m.166/3	Anlaşmalı boşanma	Min. 1 yıl evlilik
TMK m.174-175	Tazminat ve yoksulluk nafakası	Kusur analizi
TMK m.182	Velayet	Çocuğun üstün yararı
TMK m.202-232	Mal rejimi — edinilmiş mallara katılma	Katılma alacağı, değer artış payı
TMK m.282-301	Soybağı	Tanıma, babalık, ret
TMK m.305-320	Evlat edinme	Küçük ve ergin
TMK m.396-494	Vesayet	Kısıtlama, vasi, kayyım
6284 SK	Ailenin korunması	Koruma ve önleyici tedbirler
5718 SK — MÖHUK	Yabancı karar tanıma-tenfiz	m.50-59
4787 SK	Aile Mahkemeleri	Pedagog/psikolog/sosyal çalışmacı
HMK m.12	Aile mahkemesi yetkisi	Yerleşim yeri / son 6 ay
İİK m.38, 344	İlam ve tazyik hapsi	Nafaka tahsili
AİHS m.8	Özel hayat ve aile yaşamına saygı	İnsan hakları çerçevesi

Başvurulacak Kurumlar

Aile Mahkemesi — boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi, evlat edinme, soybağı
Sulh Hukuk Mahkemesi — vesayet, kayyım, tereke
Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü — sosyal inceleme, koruma
Nüfus Müdürlüğü — tanıma, boşanma tescili
Noter — evlilik sözleşmesi, vekalet
Arabuluculuk Daire Başkanlığı — ihtiyari aile arabuluculuğu
BAM Hukuk Daireleri / Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — kanun yolu

Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.

Resmi Kaynaklar

Hazırlayan Hukuku

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda