Tenkis davası, mirasbırakanın saklı paylı mirasçıların saklı paylarına tecavüz eder şekilde yaptığı ölüme bağlı tasarrufları veya bağışlamaları saklı pay oranında iadeye tabi tutmaya yönelik bir dava türüdür. TMK 560-571 maddeleri düzenlemeyi içerir.
İçindekiler
- Tenkise Tabi Tasarruflar
- Saklı Paylı Mirasçılar ve Oranları
- Tenkis Davasında Sıra
- Dava Süresi: TMK 571
- Tenkis-Muvazaa-İade Davaları İlişkisi
- Sıkça Sorulan Sorular
Tenkise Tabi Tasarruflar
TMK 560 ve 565 tenkise tabi tasarrufları belirler: vasiyetnameler, miras sözleşmeleri, miras bırakanın sağlığında yaptığı ve ölüme bağlı tasarruf etkisi taşıyan bağışlamalar, denkleştirmeye tabi olmayan hibe nitelikli devir işlemleri. Ölünceye kadar bakma sözleşmeleri, muvazaalı temlik nitelikli satışlar tenkis konusu olabilir.
Saklı Paylı Mirasçılar ve Oranları
TMK 506 saklı paylı mirasçıları ve saklı pay oranlarını düzenler: altsoy için yasal miras payının 1/2’si, ana-baba için yasal miras payının 1/4’ü, sağ kalan eş için tek başına mirasçı ise 3/4’ü, diğer mirasçılarla birlikteyse yasal miras payının tamamı kadar saklı pay korunmaktadır.
Tenkis Davasında Sıra
TMK 563 ve 570 uyarınca tenkise tabi tutulacak tasarruflar arasında belirli bir sıra vardır: önce vasiyetnameler, sonra en son yapılan bağışlamadan başlayarak geriye doğru gidilir. Saklı pay korunmasına yetecek miktarda tenkis yapılır; orantılı tenkis ilkesi esastır.
Dava Süresi: TMK 571
Tenkis davası mirasçının saklı paya tecavüzü öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl ve her halükarda vasiyetnamenin açılmasından veya mirasın açılmasından itibaren 10 yıl içinde açılmalıdır. Süreler hak düşürücü niteliktedir; mahkeme re’sen dikkate alır.
Tenkis-Muvazaa-İade Davaları İlişkisi
Aynı tasarruf hem muris muvazaası hem tenkis iddiası ile dava konusu olabilir; ancak hukuki sebep farklıdır. Muvazaa davası mal kaçırma amaçlı görünüşte devirleri hedeflerken, tenkis saklı pay korunmasına yöneliktir. Davacı terditli (kademeli) olarak her iki talebi birlikte ileri sürebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Tenkis davası kim tarafından açılır?
Yalnızca saklı paylı mirasçılar açabilir: altsoy, ana-baba ve sağ kalan eş. Diğer yasal mirasçıların tenkis talep hakkı yoktur; ancak muris muvazaası davası açabilirler.
Tenkis süresi ne kadar?
TMK 571’e göre saklı pay tecavüzünün öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl ve her halükarda vasiyetname açılmasından/miras açılmasından 10 yıl içinde dava açılmalıdır.
Hangi tasarruflar tenkise tabidir?
Vasiyetnameler, miras sözleşmeleri, mirasbırakanın sağlığında yaptığı bağışlamalar, ölünceye kadar bakma sözleşmeleri, denkleştirmeye tabi olmayan hibe nitelikli temlikler tenkise tabidir.
Saklı pay oranları nedir?
TMK 506’ya göre altsoy %50, ana-baba %25, eş ise tek başına mirasçıyken %75, diğerleriyle birlikteyken yasal miras payının tamamıdır.
Yargıtay ve AYM Kararları
- Yargıtay 2. HD: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi – Tenkis ve Saklı Pay Hesabı. Vasiyetname ile saklı paylı altsoyun saklı payı ihlal edilmesi halinde TMK 560 uyarınca orantılı tenkis yapılması; tenkisin öncelikle vasiyetname sonra bağışlamalar sırasına göre uygulanması ilkeleri detaylandırılmıştır. UYAP Mevzuat
- Yargıtay HGK: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu – Miras Hukukunda İçtihat Farklılığı. Mirasçılık belgesinin iptali davasında yetki, ispat yükü, denkleştirme kurumunun uygulanma şartları konusundaki içtihat farklılıkları birleştirme kararıyla giderilmiştir. Uygulamada tek tip değerlendirme getirilmiştir. UYAP Mevzuat
İlgili Miras Hukuku Rehberleri
Bölgesel Miras Hukuku Hizmetleri
- istanbul miras avukati Rehberi (2026)
- ankara miras avukati Rehberi (2026)
- izmir miras avukati Rehberi (2026)
- bursa miras avukati Rehberi (2026)
- antalya miras avukati Rehberi (2026)
YouTube Hukuk Kanalı
Detaylı video anlatımı için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.
Güncellenme: 17 Nisan 2026 — Av. Bilal ALYAR Hukuk Bürosu