Velayet Davası, Velayet Değişikliği ve Kişisel İlişki
Velayet Davası, Velayet Değişikliği ve Kişisel İlişki: Velayet; çocuğun bakım, eğitim, barınma, sağlık ve hukuki temsilinden sorumlu olan ebeveyn hakkıdır. Türk Medeni Kanunu m.335-339 arasında düzenlenen velayet; boşanma davasında, anlaşmalı boşanma protokolünde veya sonradan açılan velayet değişikliği davasında belirlenir.
Velayetin Belirlenme Kriterleri
Çocuğun üstün yararı ilkesi TMK m.182 ve BM Çocuk Hakları Sözleşmesi kapsamında velayet belirlemesinde esas alınan ana kriterdir. Mahkeme psikolog, pedagog ve sosyal hizmet uzmanı raporları alır.
- Çocuğun yaş ve gelişim düzeyi
- Her bir ebeveynin ekonomik ve sosyal durumu
- Çocuk ile ebeveyn arasındaki duygusal bağ
- Ebeveynlerin çocuğun bakımına ayıracağı zaman
- Mevcut yaşam düzeninin bozulmaması
- Kardeşlerin birbirinden ayrılmaması ilkesi
- Çocuğun idrak yaşında (8+) görüşü
Velayet Değişikliği Davası
TMK m.183 uyarınca velayet hakkı kendisine verilen ebeveynin çocuğun yararını ciddi biçimde tehlikeye sokması, yeniden evlenmesi, başka yere taşınması, ölümü veya hastalığı gibi değişen koşullarda velayet değişikliği davası açılabilir. Zamanaşımı yoktur.
Kişisel İlişki (Ziyaret) Düzenlemesi
Velayet kendisine verilmeyen ebeveyn ile çocuk arasındaki kişisel ilişki, mahkeme kararıyla düzenlenir. Hafta sonları, dini bayramlar, yarıyıl tatilleri ve yaz dönemi için detaylı ziyaret planı belirlenir. Koşullar değiştiğinde revizyon talep edilebilir.
Velayet Kararlarının İcrası
Kişisel ilişki kurulmasına engel olma veya çocuğu alıkoyma durumunda İİK m.25/a kapsamında icra yoluyla teslim ve çocuk teslimi süreci işletilir. Ayrıca 5237 sayılı TCK m.234 kapsamında çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçu oluşabilir.
Uluslararası Çocuk Kaçırma
1980 tarihli Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi ve 5717 sayılı Kanun kapsamında, yurt dışına izinsiz götürülen çocuğun geri getirilmesi için Adalet Bakanlığı merkez makamı üzerinden başvuru yapılır. Yurt dışı müvekkillerimize bu süreçte Türkiye’den destek veriyoruz.
İlgili Mevzuat
- Türk Medeni Kanunu m.335-351
- Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi
- Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Sözleşmenin Uygulanmasına Dair Kanun (5717)
Sıkça Sorulan Sorular
Velayet davasında çocuğun görüşü alınır mı?
İdrak yaşına ulaşmış (genellikle 8 yaş üzeri) çocukların görüşü alınır. Ancak nihai karar, çocuğun üstün yararı ilkesine göre hâkim tarafından verilir.
Ortak velayet mümkün müdür?
Türk hukukunda anayasa mahkemesi ve Yargıtay içtihatları çerçevesinde ortak velayet, istisnai hallerde ve tarafların uyumu durumunda kabul edilebilmektedir.
Velayet değişikliği için hangi koşullar gerekir?
Çocuğun yararının ciddi biçimde tehlikeye girmesi, velayet sahibi ebeveynin bakım yükümlülüğünü yerine getirememesi, sağlık veya davranış sorunları yaşaması gibi koşullar gerekir.
Babaya velayet verilir mi?
Çocuğun üstün yararı ilkesine göre, baba da dahil velayet hakkı kendisine verilebilir. Cinsiyete göre değil, çocuğun yararına göre karar verilir.
İlgili Sayfalar