Yoksulluk Nafakası: Süresiz Niteliği ve Kaldırılması TMK 175 2026
Yoksulluk nafakası, TMK m.175 uyarınca boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafa, kusuru daha ağır olmamak şartıyla, geçimi için diğer taraftan istenebilen nafakadır. Süresiz niteliği tartışmalıdır; uygulamada şartların değişmesi (yeniden evlenme, gelir artışı) hâlinde TMK 176 ile kaldırılabilir.
Yoksulluk Kavramı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu içtihatlarıiçtihatlarına göre yoksulluk; yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, kültür ve eğitim gibi temel gereksinimleri karşılayamama hâli olarak tanımlanır. Asgari ücret düzeyinde gelir tek başına yoksulluğu ortadan kaldırmaz.
Süresiz Nafaka Tartışması
TMK m.175 düzenlemesi uyarınca yoksulluk nafakası süresizdir. AYM ve doktrin tartışmaları sürmekle birlikte, mevcut hukuki durumda nafaka süreli verilmemektedir. Nafakanın kaldırılması ise TMK 176 koşullarına bağlıdır.
Kusurun Ağırlığı
Yoksulluk nafakası talep edenin kusuru, davalının kusurundan ağır olmamalıdır. Eşit kusur hâlinde nafaka verilebilir; ağır kusurlu olan taraf nafaka isteyemez.
Nafakanın Kaldırılması (TMK 176)
Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi otomatik olarak nafakayı sona erdirir. Fiilen evli gibi yaşama, haysiyetsiz yaşam sürme veya yoksulluğun ortadan kalkması hâllerinde aile mahkemesinden kaldırma talep edilebilir.
Uyarlama: Artırma ve Azaltma
TMK 176/4 uyarınca tarafların ekonomik durumlarındaki değişikliğe göre nafaka artırılabilir veya azaltılabilir. Görevli mahkeme aile mahkemesi; davayı yürütme süresince geçici nafaka tedbiri istenebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yoksulluk nafakası süresiz mi?
Mevcut TMK düzenlemesinde süresizdir; ancak şartların değişmesi hâlinde kaldırılabilir.
Nafaka isteyenin kusuru olmamalı mı?
Kusuru davalının kusurundan ağır olmamalıdır.
Yeniden evlenince nafaka biter mi?
Evet; yeniden evlenme nafakayı kendiliğinden sona erdirir.
Fiilen evli gibi yaşama nafakayı kaldırır mı?
Evet; mahkemeden kaldırma talep edilebilir.
İlgili Yargıtay Kararları (Özet)
- Yargıtay içtihatları— Velayet ve çocuğun üstün yararı: Anne yanında bakım için yeterli ekonomik koşulların bulunmaması tek başına velayetin babaya verilmesini gerektirmediği; çocuğun anne ile kurduğu duygusal bağ, eğitim devamlılığı ve ruhsal gelişiminin bütüncül değerlendirilmesi gerektiği; pedagog raporu olmadan velayet değişikliği kararı verilemeyeceği değerlendirilmiştir. mevzuat.adalet.gov.tr içtihat aramasından doğrulayın.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu içtihatları— Velayetin değiştirilmesi: Velayet sahibinin yeniden evlenmesinin tek başına velayet değişikliğine yol açmadığı; çocuğun bakım ve eğitiminin sağlanmadığına ilişkin somut olguların ispatı aranır. Yeni evlilikte üvey ebeveynin tutumunun çocuğun üstün yararına etkisi de bütünsel olarak değerlendirilmelidir. mevzuat.adalet.gov.tr içtihat aramasından doğrulayın.
- Yargıtay içtihatları— Edinilmiş mallara katılma rejimi tasfiyesi: Evlilik birliği içinde edinilen taşınmazın aksi ispat edilmediği sürece edinilmiş mal sayıldığı; bir eşin diğer eşin malına özkaynak veya emek katkısı sağlamasının değer artış payı talebine konu olduğu; tasfiye anındaki güncel değer üzerinden hesaplama yapılması gerektiği değerlendirilmiştir. mevzuat.adalet.gov.tr içtihat aramasından doğrulayın.
- Yargıtay içtihatları— Mal kaçırma ve muvazaa: Boşanma davasının açılmasından kısa süre önce yapılan büyük tutarlı bağışların ve muvazaalı satışların tasfiyeye dahil edilmesi gerektiği; iyiniyetli üçüncü kişi koruması saklı kalmak üzere muvazaa iddiasının somut delillerle ispatlanması durumunda işlemin geçersiz sayılacağı sonucuna varılmıştır. mevzuat.adalet.gov.tr içtihat aramasından doğrulayın.
Karar özetleri eğitim amaçlı olup, somut olayda mahkeme kararları farklılaşabilir.
Aile Hukukunda İlgili Diğer Konular
- Düğün Takıları (Ziynet) İade Davası: İspat ve Görevli Mahkeme 2026
- Mehir Senedi: Hukuki Niteliği ve İade Davası 2026
- Akıl Hastalığı Sebebiyle Boşanma Davası TMK 165 2026
- Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi Tasfiyesi TMK 218 2026
- KADES ve 6284 Sayılı Kanun Koruma Tedbirleri 2026
- Boşanmada Banka Hesapları, Yatırımlar ve Kripto Varlık Paylaşımı 2026
- Hayata Kast, Pek Kötü Muamele ve Onur Kırıcı Davranış TMK 162 2026
- Kişisel Mal ile Edinilmiş Mal Ayrımı: İspat ve Değer Artış Payı 2026
Hizmet Bölgeleri
İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya başta olmak üzere Türkiye geneli aile ve boşanma uyuşmazlıkları için boşanma hukuku bilgilendirmesi hizmeti sunulmaktadır. Şehir bazlı detay için İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya rehberlerine bakınız.
Video Anlatım
Aile ve boşanma hukuku süreçleri için video anlatımlar: @bilalalyar YouTube kanalı.
Güncelleme tarihi: 17.04.2026 | Bu içerik 2026 mevzuat ve içtihat değişikliklerine göre güncel tutulmaktadır.
İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar
| Mevzuat | Konu | Madde Atfı |
|---|---|---|
| 4721 SK — TMK | Türk Medeni Kanunu — Aile hukuku | m.118-494 |
| TMK m.161-166 | Boşanma sebepleri | Özel ve genel sebepler |
| TMK m.166/3 | Anlaşmalı boşanma | Min. 1 yıl evlilik |
| TMK m.174-175 | Tazminat ve yoksulluk nafakası | Kusur analizi |
| TMK m.182 | Velayet | Çocuğun üstün yararı |
| TMK m.202-232 | Mal rejimi — edinilmiş mallara katılma | Katılma alacağı, değer artış payı |
| TMK m.282-301 | Soybağı | Tanıma, babalık, ret |
| TMK m.305-320 | Evlat edinme | Küçük ve ergin |
| TMK m.396-494 | Vesayet | Kısıtlama, vasi, kayyım |
| 6284 SK | Ailenin korunması | Koruma ve önleyici tedbirler |
| 5718 SK — MÖHUK | Yabancı karar tanıma-tenfiz | m.50-59 |
| 4787 SK | Aile Mahkemeleri | Pedagog/psikolog/sosyal çalışmacı |
| HMK m.12 | Aile mahkemesi yetkisi | Yerleşim yeri / son 6 ay |
| İİK m.38, 344 | İlam ve tazyik hapsi | Nafaka tahsili |
| AİHS m.8 | Özel hayat ve aile yaşamına saygı | İnsan hakları çerçevesi |
Başvurulacak Kurumlar
- Aile Mahkemesi — boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi, evlat edinme, soybağı
- Sulh Hukuk Mahkemesi — vesayet, kayyım, tereke
- Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü — sosyal inceleme, koruma
- Nüfus Müdürlüğü — tanıma, boşanma tescili
- Noter — evlilik sözleşmesi, vekalet
- Arabuluculuk Daire Başkanlığı — ihtiyari aile arabuluculuğu
- BAM Hukuk Daireleri / Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — kanun yolu
Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.