İlgili konu: Nafaka Hesaplama ve Nafaka Davası Rehberi

İştirak ve Yoksulluk Nafakası Hesaplama Rehberi (TMK m.175, m.327) 2026

Boşanmanın mali sonuçlarından en önemlisi nafaka düzenlemesidir. Türk hukukunda üç temel nafaka türü bulunur: tedbir nafakası (dava süresince, TMK m.169), yoksulluk nafakası (eş için, TMK m.175) ve iştirak nafakası (çocuk için, TMK m.327-334). Nafakalar tarafların ekonomik durumuna göre hâkim tarafından takdiren belirlenir; iştirak nafakasında çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri esas alınır (TMK m.330).

Yoksulluk Nafakası (TMK m.175)

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla, geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz nafaka isteyebilir. Yoksulluk, uygulamada kişinin zaruri ihtiyaçlarını karşılayamayacak ekonomik durumda olması olarak değerlendirilir. Düzenli bir gelirin bulunması tek başına belirleyici değildir; yoksulluk, somut olayda kişinin geliri ile zorunlu giderleri birlikte değerlendirilerek belirlenir.

Yoksulluk nafakası süresizdir; lehine nafaka takdir edilen tarafın yeniden evlenmesi, ölümü veya nafaka verenin ödeme gücünü kaybetmesi halinde son bulabilir ya da uyarlanabilir (m.176).

İştirak Nafakası (TMK m.327-334)

Velayet kendisine verilmeyen eşin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılma yükümlülüğüdür (TMK m.182/3). TMK m.327’ye göre her iki ebeveyn, çocuğun bakım ve eğitim giderlerini mali gücüne göre karşılamakla yükümlüdür. Velayet sahibi ebeveyn zaten fiili bakımı üstlendiğinden, diğer ebeveyn iştirak nafakası öder.

Miktar belirlemede dikkate alınan faktörler: çocuğun yaşı, eğitim düzeyi (okul öncesi, ilk/orta/lise/üniversite), özel ihtiyaçları (sağlık, özel ders), velayet sahibi ebeveynin gelir durumu, ödeyen ebeveynin gelir durumu, yerleşim yeri (büyükşehir/diğer), genel yaşam standardı.

Nafaka Uyarlaması (TMK m.176)

Takdir edilen nafaka; koşulların değişmesi halinde artırılabilir, azaltılabilir veya kaldırılabilir. Uyarlama sebepleri: (i) tarafların gelir değişimi, (ii) enflasyon, (iii) çocuğun eğitim aşamasının değişmesi, (iv) nafaka alan eşin evlenmesi, (v) nafaka verenin emeklilik veya işsizlik durumu, (vi) nafaka alan eşin yeniden çalışmaya başlaması. Uyarlama davaları TMK m.176’ya dayanır ve ayrı bir dava türüdür.

Endeksleme: Protokole veya mahkeme kararına “nafakanın yıllık ÜFE/TÜFE oranında artırılması” şartı konabilir. Endeksleme yoksa enflasyona karşı uyarlama için ayrı dava gerekir.

Hesaplama Yaklaşımı

Nafaka miktarının hesaplanmasında matematiksel kesin formül yoktur; ancak uygulamada şu yaklaşım kullanılır: Ödeyecek tarafın net geliri tespit edilir → ev kirası, düzenli sağlık gideri, diğer zorunlu giderler düşülür → kalan gelirden çocuk sayısı ve ihtiyaçlar oranında pay ayrılır → iştirak nafakası, TMK m.330 uyarınca çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir; kanunda sabit bir oran yoktur. Yoksulluk nafakasında da benzer yaklaşım izlenir.

Nafaka Ödememe — İcra ve Tazyik Hapsi

Kesinleşmiş nafaka kararı ilam niteliğinde olup icra edilebilir. Ödenmeyen nafaka için icra takibi başlatılır. Nafakaya ilişkin karara uyulmaması tazyik hapsi sebebidir (İİK m.344): alacaklının şikâyeti üzerine icra mahkemesi üç aya kadar tazyik hapsine karar verir. Şikâyet, fiilin öğrenilmesinden itibaren üç ay ve her hâlde fiilin işlenmesinden itibaren bir yıl içinde yapılmalıdır (İİK m.347). Ödeme yapılırsa hapis düşer. Tazyik hapsi adli sicile işlemez; cezai değil zorlayıcı niteliktedir.

Nafakanın Kaldırılması

TMK m.176/3 uyarınca yoksulluk nafakası, yeniden evlenme halinde kendiliğinden sona erer. Evlilik dışı birlikte yaşama durumu ispat edilirse nafakanın kaldırılması talep edilebilir; TMK m.176/3 uyarınca alacaklının evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde nafaka mahkeme kararıyla kaldırılır. Ölüm halinde yoksulluk nafakası sona erer (miras hukuku devreye girmez).

İştirak Nafakasında Özel Durumlar

Çocuk 18 yaşını doldurduğunda iştirak nafakası kural olarak sona erer; ancak çocuk eğitime devam ediyorsa ana ve baba, durum ve koşullara göre kendilerinden beklenebilecek ölçüde eğitimi sona erinceye kadar çocuğa bakmakla yükümlüdür (TMK m.328/2). Ergin çocuk bu talebi ayrı bir davayla kendisi ileri sürer. Ergin çocuğun engellilik veya ağır hastalık nedeniyle yoksulluğa düşmesi hâlinde TMK m.364 kapsamında yardım nafakası istenebilir.

Mevzuat Özeti ve Temel Atıflar

Sıkça Sorulan Sorular

Asgari ücret alıyorum, yoksulluk nafakası alabilir miyim?

Uygulamada asgari ücret tek başına yoksulluğu ortadan kaldırıcı sayılmaz. Kişinin yaşı, sağlık durumu, bakmakla yükümlü olduğu kişiler ve yerleşim yerine göre değerlendirme yapılır. Asgari ücret düzeyinde gelir, somut olayın koşullarına göre nafaka talebini kendiliğinden ortadan kaldırmayabilir.

Nafaka endekslemesi nasıl yapılır?

Protokole veya karara “yıllık TÜİK TÜFE (tüketici fiyat endeksi) oranında” veya “asgari ücret artış oranında” ibaresi konur. Her yıl ocak ayında endekse göre yeni miktar otomatik belirlenir. Endeksleme yoksa uyarlama için TMK m.176 davası gerekir.

Çocuk 18 yaşını doldurdu, nafaka kesilir mi?

Kural olarak evet. Ancak çocuk ergin olduğu hâlde eğitimi devam ediyorsa TMK m.328/2 uyarınca eğitimi sona erinceye kadar bakım talep edebilir; bunun için ergin çocuk ayrı dava açar. Engellilik veya ağır hastalık nedeniyle yoksulluğa düşen ergin çocuk için TMK m.364 yardım nafakası yolu vardır.

İlgili Rehberler

• Boşanma Hukuku İstanbul — Ana Rehber
• Aile Hukuku Rehberi
• Anlaşmalı Boşanma Protokolü
• Velayet ve Üstün Yarar Kriterleri

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza göre avukat değerlendirmesi zorunludur.

📍 İstanbul / Kartal Özelinde Sık Sorulan Sorular

İstanbul’da boşanma davası hangi mahkemede açılır?

İstanbul’da boşanma davaları Aile Mahkemelerinde görülür. Yetkili mahkeme, TMK m.168 uyarınca eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Anadolu Yakası ikametgâhlı davalar için Anadolu Aile Mahkemeleri (Kartal Adliyesi), Avrupa Yakası için İstanbul Aile Mahkemeleri (Çağlayan Adliyesi) yetkilidir.

Kartal Adliyesi nerede ve aile mahkemelerine nasıl ulaşılır?

Anadolu Adalet Sarayı, Kartal/İstanbul E-5 üzerinde bulunur; Anadolu Yakası’ndaki pek çok ilçenin aile hukuku uyuşmazlıkları bu adliyede görülür, yargı çevresi HSK kararlarıyla belirlenir. Metro (Kartal durağı) ve Marmaray (Maltepe/Pendik hattı) ile ulaşım sağlanır. Cevizli Mah. Enderun Sk. No:10C D:58, Kartal/İstanbul 34865 adresindedir.

🏢 Kartal / Anadolu Yakası Hizmet Alanlarımız

Büromuz Kartal/İstanbul merkezli olup Anadolu Yakası genelinde boşanma, nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarında hizmet vermektedir. Kartal, Pendik, Maltepe, Tuzla, Kadıköy, Üsküdar, Ataşehir, Sultanbeyli, Sancaktepe, Çekmeköy, Ümraniye ve Beykoz ilçelerindeki müvekkillerimize yüz yüze görüşme imkanı sunuyoruz. Avrupa Yakası ve şehir dışından gelen talepler için online görüşme ve e-vekaletname sistemi üzerinden dava süreci yürütülmektedir.

📞 Randevu: +90 534 636 19 19  •  📧 alyarlaw@gmail.com  •  📍 Cevizli Mah. Enderun Sk. No:10C D:58, Kartal/İstanbul 34865

🔗 İlgili Aile Hukuku Rehberleri

• Katkı Payı Alacağı Davası (TMK m.227) — Mal Rejimi Öncesi Katkılar
• Boşanma Sonrası Kredi Borcu Sorumluluğu — Müşterek ve Kefil Krediler
• Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi ve Tasfiye (TMK m.202-232) — 2026 Rehberi
• Anlaşmalı Boşanma Protokolü — TMK m.166/3 (2026 Rehberi)
• Zina, Hayata Kast, Pek Kötü Davranış ve Haysiyetsiz Yaşam — TMK m.161-163
• Nafaka İcra Takibi ve Tazyik Hapsi — İİK m.344

Resmi Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
• Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
• UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
• T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR

Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde bir avukattan görüş alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda

• İştirak Nafakası — Çocuk İçin Nafaka Rehberi