Zimmet Suçu ve Davası Rehberi 2026 | TCK m.247
Zimmet, kamu görevlisinin görevi nedeniyle zilyetliği kendisine devredilmiş veya koruma-denetimiyle yükümlü olduğu mal üzerinde kendisinin veya başkasının yararına olarak tasarrufta bulunmasıdır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu m.247 bu suçu beş yıldan on iki yıla kadar hapis cezası ile yaptırıma bağlamıştır.
Zimmet Suçunun Unsurları
Zimmet suçunun oluşması için dört unsur aranır: fail kamu görevlisi olmalı, malın zilyetliği görevi nedeniyle fail’e devredilmiş veya koruma-denetimi onun yükümlülüğünde olmalı, fail bu mal üzerinde mal edinme iradesiyle tasarrufta bulunmalı ve kasıt bulunmalıdır. Malın taşınır-taşınmaz ayrımı önemli değildir; para, kıymetli evrak, resmi belge gibi her türlü iktisadi değer zimmet konusu olabilir.
Basit Zimmet ve Nitelikli Zimmet
TCK m.247/1’de düzenlenen basit zimmet beş yıldan on iki yıla kadar hapis cezası gerektirir. TCK m.247/2’de düzenlenen nitelikli zimmet ise malın zimmete geçirilmesinin hileli davranışlarla gizlenmesi hâlinde uygulanır ve ceza yarı oranında artırılır. Hileli defter kaydı, sahte belge düzenleme, muhasebe oyunu tipik gizleme yöntemleridir.
Kullanma Zimmeti
TCK m.247/3 uyarınca malın geçici bir süre kullanıldıktan sonra iade edilmek üzere mal edinilmesi (kullanma zimmeti) hâlinde verilecek cezadan yarı oranda indirim yapılır. Bu düzenleme, mal edinme kastının geçici nitelikte olduğu durumlarda kademeli ceza rejimi öngörür.
Etkin Pişmanlık
TCK m.248 kapsamında zimmete geçirilen malın kovuşturma başlamadan önce aynen iade edilmesi veya uğranılan zararın tamamen tazmin edilmesi hâlinde ceza üçte ikiye kadar indirilir. Kovuşturma başladıktan sonra hüküm verilinceye kadar yapılan iade hâlinde ise ceza yarı oranında indirilir. Bu hüküm, mağdur kamu idaresinin zararını önceden gidermeyi teşvik eder.
Zimmet ile İhtilas, Hırsızlık ve Görevi Kötüye Kullanma Ayrımı
Malın zilyetliğinin görevden ötürü fail’e devredilmiş olup olmaması ayrımda belirleyicidir. Zilyetlik görevden ötürü varsa zimmet; yoksa ve mal görevsiz alınmışsa TCK m.141 hırsızlık söz konusu olur. Zimmet dışında görev ihmaliyle zarara yol açma TCK m.257 görevi kötüye kullanma suçuna girebilir.
Yargılama ve Görevli Mahkeme
Zimmet suçu, TCK m.247/1 temel cezası itibarıyla ağır ceza mahkemesinin görev alanına girer. CMK m.12 gereği yetkili mahkeme suçun işlendiği yer mahkemesidir. Kamu davası, şikâyete bağlı değildir; savcılık tarafından resen başlatılır.
Önemli Süreler
| İşlem | Süre | Kaynak |
| Dava zamanaşımı | 15 yıl | TCK m.66/1-d |
| Etkin pişmanlık (soruşturma öncesi) | 2/3 indirim | TCK m.248 |
| Etkin pişmanlık (hüküm öncesi) | 1/2 indirim | TCK m.248 |
| Şikâyet | Şikâyete bağlı değil | TCK m.247 |
Sık Sorulan Sorular
Parayı geri ödersem ceza almaz mıyım?
İade, ceza sorumluluğunu tamamen kaldırmaz ancak TCK m.248 kapsamında önemli oranda ceza indirimi sağlar. İade zamanlaması indirim oranını doğrudan etkiler.
Kamu görevlisi kimdir?
TCK m.6/1-c uyarınca kamusal faaliyetin yürütülmesine atama veya seçimle ya da herhangi bir suretle katılan kişiler kamu görevlisidir. Memurlar, sözleşmeli personel, özel kanunla kurulmuş kurum personeli bu kapsamdadır.
Zimmet suçunda uzlaşma mümkün müdür?
Hayır. CMK m.253/3 uyarınca kamu idaresinin güvenilirliğine karşı suçlar uzlaşma dışındadır.
İlgili Rehberler
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut dosyadaki savunma stratejisi uzman değerlendirmesi gerektirir.
İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar
| Mevzuat | Konu | Madde Atfı |
|---|---|---|
| 5237 SK — TCK | Türk Ceza Kanunu genel/özel hükümler | m.1-345 |
| 5271 SK — CMK | Ceza Muhakemesi Kanunu | m.90-103, 100-108, 109-115, 170, 172, 231 |
| 5275 SK | İnfaz — Koşullu salıverilme, denetimli serbestlik | m.105/A, 107, 108 |
| 6284 SK | Koruma/önleyici tedbirler | m.3, 5, 8, 13 |
| 5395 SK | Çocuk Koruma Kanunu | m.4, 5, 11, 25, 35 |
| 5352 SK | Adli Sicil Kanunu | m.9, 12, 13/A |
| AY m.36, 38 | Adil yargılanma, masumiyet karinesi | — |
| AİHS m.5, 6 | Özgürlük, adil yargılanma | — |
Başvurulacak Kurumlar
- Cumhuriyet Başsavcılığı — şikayet ve suç duyurusu
- Sulh Ceza Hakimliği — tutuklama, adli kontrol, arama itirazı
- Asliye/Ağır Ceza Mahkemesi — kovuşturma
- Bölge Adliye Mahkemesi — istinaf
- Yargıtay Ceza Daireleri — temyiz
- İnfaz Hakimliği — infaz işlemleri (4675 SK)
- Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü — sicil başvuru
Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.