6284 SK Koruma ve Önleyici Tedbir Kararları — Uzaklaştırma, İtiraz ve İhlal 2026
6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun; aile içi şiddet veya tek taraflı ısrarlı takip mağdurları için acil koruma ve önleyici tedbirler sağlayan özel bir rejimdir. Kararlar mülki amir (vali/kaymakam) veya aile mahkemesi hakimi tarafından verilebilir ve gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kolluk amiri de geçici olarak karar verebilir.
Koruma ve Önleyici Tedbir Ayrımı
6284 SK’da iki tür tedbir vardır: (i) Koruyucu tedbirler (m.3) — mağdur lehine barınma, kimlik/adres gizliliği, geçici maddi yardım, işyerini değiştirme, koruma altına alma gibi yaşamın idamesine yönelik kararlar; (ii) Önleyici tedbirler (m.5) — şiddet uygulayana yönelik uzaklaştırma, silah teslimi, iletişim kurmama, yaklaşmama, alkol/uyuşturucu yasağı, psikolojik tedavi gibi kararlar. Her iki tür tedbir birlikte verilebilir.
Karar Makamları ve Gecikme Hali
Koruyucu tedbirler kural olarak mülki amir tarafından, önleyici tedbirler aile mahkemesi hakimi tarafından verilir (m.3, m.5). Ancak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde; koruyucu tedbirler kolluk amiri tarafından, önleyici tedbirler ise mülki amir tarafından verilip en geç ilk iş günü yetkili merciin onayına sunulur (m.8/3). Onaylanmayan karar hükümsüz kalır.
Başvuru Usulü ve Delil
Mağdur, yakını, polis, jandarma, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ya da cumhuriyet savcılığı başvurabilir (m.7). Başvuru şekle tâbi değildir; sözlü, yazılı, telefonla veya kolluğa yapılabilir. Delil aranmaz; mağdurun beyanı dinlenerek karar verilebilir. Bu durum, kararın aciliyeti gereğidir; ancak itiraz aşamasında somut deliller tartışılır.
Süre ve Uzatma
Tedbirler en çok 6 ay için verilir (m.8/1). Şiddetin tekrarı, mağdurun yeni delilleri veya koşulların değişmesi halinde süre uzatılabilir, tedbirler değiştirilebilir. Tedbirlerin otomatik uzaması yoktur; uzatma talebi süre bitmeden önce yapılmalıdır. Süresiz tedbir verilemez.
İtiraz Usulü (m.9)
Tedbir kararlarına karşı tebliğ veya tefhimden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir. Mülki amir tarafından verilen koruyucu tedbire itiraz mülki amire; hakim tarafından verilen önleyici tedbire itiraz aynı mahkemeye yapılır. Aynı yerde başka aile mahkemesi varsa itirazı o mahkeme inceler; yoksa kararı veren hakim kendisi inceler. İnceleme üç iş günü içinde yapılır ve karar kesindir.
İhlal ve Zorlama Hapsi (m.13)
Tedbire uymayan şiddet uygulayan hakkında 3 günden 10 güne kadar zorlama hapsine hükmolunur. Tedbirin her ihlalinde süre 15 günden 30 güne kadar uzatılabilir; toplam 6 ayı aşamaz. Zorlama hapsi; ceza değil yaptırım aracıdır, adli sicile işlemez ancak infaz edilir. İhlal yönünden savcılığa suç duyurusunda bulunulabilir; ayrıca TCK m.123 (kişilerin huzur ve sükununu bozma), m.106 (tehdit), m.96 (eziyet) gibi bağımsız suçlar oluşabilir.
Elektronik İzleme (Kelepçe)
Mülki amir, hakim veya kolluk amiri tarafından gerek görülmesi halinde şiddet uygulayanın elektronik kelepçe ile izlenmesine karar verilebilir (m.5/1-j ekleme ile). Mağdura da panik butonu/takip cihazı verilebilir. Sistem, yaklaşma ihlalini anlık bildirir.
Mevzuat Özeti ve Temel Atıflar
| Madde | Tedbir | Süre | İtiraz |
|---|---|---|---|
| 6284 m.3 | Koruyucu tedbir — barınma, kimlik gizleme | En çok 6 ay | 2 hafta |
| 6284 m.5 | Önleyici tedbir — uzaklaştırma, silah teslimi | En çok 6 ay | 2 hafta |
| 6284 m.7 | Başvuru | Şekle tâbi değil | — |
| 6284 m.8 | Gecikme hali | İlk iş günü onay | — |
| 6284 m.9 | İtiraz | 2 hafta | Kesin karar |
| 6284 m.13 | Zorlama hapsi | 3-10 gün / 30 güne kadar | — |
| TCK m.123 | Huzur bozma | — | Şikayete tabi |
| TCK m.106 | Tehdit | — | Re’sen / şikayet |
| TCK m.96 | Eziyet | — | Re’sen |
| 5395 SK | Çocuk mağdur | — | Çocuk koruma |
Sıkça Sorulan Sorular
6284 tedbirine delilsiz karar verilebilir mi?
Evet, kanunun özü aciliyet olduğundan delil aranmaz; mağdurun beyanı esas alınarak mülki amir/hakim karar verebilir. Ancak itiraz aşamasında somut deliller (mesajlar, tanık, kamera, sağlık raporu) tartışılır ve kararın yerinde olup olmadığı denetlenir.
Uzaklaştırma kararını ihlal edersem ne olur?
6284 SK m.13 uyarınca 3-10 günden başlayan zorlama hapsi uygulanır; her ihlal arttırıcı sebeptir (toplam 6 ayı aşamaz). Ayrıca TCK m.123 (huzur bozma), m.106 (tehdit) gibi bağımsız suçlar oluşabilir ve cezai sorumluluk gündeme gelir.
Tedbir kararı 6 ay sonra otomatik uzar mı?
Hayır. Uzatma talebinin süre bitmeden yapılması gerekir. Mülki amir/hakim, yeni delil veya koşul değişikliği varsa uzatabilir; aksi halde tedbir kendiliğinden sona erer.
İlgili Rehberler
- Ceza Avukatı İstanbul — Ana Rehber
- Ceza Hukuku Genel Rehberi
- HAGB CMK m.231 Rehberi
- Zamanaşımı Hesaplama Rehberi
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayınıza göre uzman değerlendirmesi zorunludur.
