Stablecoin Çöküşü Mağduriyeti ve Tazminat Rehberi 2026

İlgili stablecoin projesinin 2022 yılındaki çöküşü ve fiyat sabitinin kaybı sonrası Türkiye yatırımcı zararları kapsamında karşılaşılan hukuki uyuşmazlıklar Türk hukukunda TBK m.49, 6362 sayılı SPK m.107 (manipülasyon), TCK m.157-158 dolandırıcılık hükümleri ile uluslararası nitelikleri itibariyle MÖHUK m.40 vd. ve milletlerarası özel hukuk prensipleri çerçevesinde değerlendirilmektedir. Bu rehber, mağdurlara, yatırımcılara ve hukuki danışmanlık arayan ilgililere kapsamlı yol haritası sunmak amacıyla hazırlanmıştır.

Genel Hukuki Çerçeve

İlgili stablecoin projesinin 2022 yılındaki çöküşü ve fiyat sabitinin kaybı sonrası Türkiye yatırımcı zararları alanında uygulanacak hukuk; Türkiye’de yerleşik mağdurlar bakımından TBK m.49 vd. haksız fiil sorumluluğu, m.114 vd. sözleşmesel sorumluluk ve MÖHUK m.40 ile haksız fiilin işlendiği veya zararın doğduğu yer hukuku arasındaki en sıkı bağlantı kuralı çerçevesinde belirlenir. Yetkili mahkeme HMK m.6 (genel yetki – davalının yerleşim yeri), m.10 (sözleşmeden doğan davalarda ifa yeri) ve m.16 (haksız fiil davalarında haksız fiilin işlendiği veya zararın doğduğu yer) hükümlerine göre tespit edilir. Tahkim şartı bulunan olaylarda 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu ve New York 1958 Sözleşmesi gereği tahkim kararı tenfiz edilebilir. Süreç boyunca ihtiyati tedbir HMK m.389-399, ihtiyati haciz İİK m.257 hükümleri uygulanır; teminat tutarını mahkeme somut olayda belirler, kanunda genel bir yüzde oranı öngörülmez (HMK m.392).

Tipik Olay Senaryoları ve Hukuki Nitelendirme

İlgili stablecoin projesinin 2022 yılındaki çöküşü ve fiyat sabitinin kaybı sonrası Türkiye yatırımcı zararları bağlamında karşılaşılan tipik senaryolar şunlardır: (1) Doğrudan Zarar: Kullanıcı eylemi olmadan teknik nedenle (slashing, depeg, exploit) varlığın kısmen veya tamamen kaybedilmesi; (2) Sözleşmesel İhlal: Hizmet sağlayıcının (CEX, DEX aggregator, custodian) görevini gereği gibi yerine getirmemesi; (3) Phishing/Sosyal Mühendislik: Üçüncü kişinin aldatıcı eylemi sonucu varlığın transfer edilmesi – TCK m.158 nitelikli dolandırıcılık; (4) Akıllı Sözleşme Açığı: Smart contract bug exploit’i – TCK m.243-245 bilişim suçları; (5) İdari Tedbir: Compliance/AML gerekçeli hesap dondurma – TMK m.2 dürüstlük kuralı çerçevesinde değerlendirme. Her senaryonun maddi vakıaları, kasıt unsuru, hukuka aykırılık ve illiyet bağı ayrı ayrı incelenir.

Delil Toplama ve Adli Bilişim Zinciri

bu tür stablecoin dosyalarında delillendirme süreci şu adımlarla yürütülür: (a) Transaction hash (TX ID), blok numarası, timestamp ve nonce değerleri Etherscan/Solscan/BscScan üzerinden tespit edilir; (b) JSON-RPC çağrısı ile getTransactionReceipt çıktısı alınır; (c) Cüzdan adresinin geçmiş işlemleri için blockchain analiz araçlarıyla heuristik analiz yapılır; (d) Borsa yazışmaları (e-posta, ticket, in-app mesaj) tarih damgalı ekran görüntüsüyle kayıt altına alınır; (e) CMK m.134 imaj alma prosedürüyle adli bilişim raporu düzenletilir; (f) HMK m.199 elektronik verileri belge kapsamında değerlendirir; hash doğrulaması teknik bir güvence yöntemidir, kanunda zorunlu tutulmamıştır. Delil zinciri ISO/IEC 27037 ve 27042 standartlarına göre hazırlanır.

Dilekçe İskeleti ve Talep Yapısı

bu tür stablecoin dosyalarında dava dilekçesinin omurgası şu şekildedir: (1) Yetki ve görev (HMK m.6, 10, 16); (2) Vakıaların kronolojik anlatımı (TX hash, blok no, USD/TRY değer, tarih); (3) Hukuki nitelendirme (TBK m.49, 6362 sayılı SPK m.107 (manipülasyon), TCK m.157-158 dolandırıcılık); (4) Delil listesi (blockchain ekstresi, KYC, banka dekontu, CMK m.134 imajı, bilirkişi raporu); (5) İhtiyati tedbir/haciz talebi (HMK m.389/1; İİK m.257); (6) Talep sonucu (asıl alacak + TBK m.117 temerrüt faizi + yargılama gideri + vekalet ücreti). Manevi tazminat talebi varsa TBK m.58 hükmü ayrıca dayanak olarak gösterilir.

Risk Haritası ve Süreç Tahmini

İlgili stablecoin projesinin 2022 yılındaki çöküşü ve fiyat sabitinin kaybı sonrası Türkiye yatırımcı zararları dosyasının seyri büyük oranda şu değişkenlere bağlıdır: (i) karşı tarafın yerleşim yeri (yurt içi/yurt dışı, FATF gri liste/kara liste durumu); (ii) varlığın izlenebilirlik düzeyi (mixer/tumbler kullanımı, privacy coin değişimi); (iii) borsanın işbirliği eğilimi (KYC veri paylaşımı, hesap dondurma kararına yanıt süresi); (iv) zarar miktarı (dolandırıcılıkta görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir; sulh ceza hâkimliği yargılama yapmaz); (v) zamanaşımı kalan süre (TBK m.72, TCK m.66). Süreç haritası: soruşturma, ilk derece yargılama, istinaf ve temyiz için sabit bir süre öngörülemez. HMK m.391 kararın hangi sürede verileceğine dair bir garanti düzenlemez.

Karşılaştırmalı Hukuk: AB MiCA, ABD CFTC/SEC ve Singapur MAS

bu tür stablecoin projeleri alanında uluslararası düzenlemeler şöyle özetlenebilir: AB MiCA (Reg. 2023/1114): 30 Aralık 2024 yürürlük; CASP lisansı, white paper bildirimi, ART/EMT ayrımı, müşteri varlık segregasyonu, ESMA bildirimleri. ABD: SEC v. Ripple (2023) Howey testi; CFTC emtia düzenlemesi; FinCEN BSA MSB kayıt; OFAC SDN listesi yaptırımları. Singapur MAS: Payment Services Act 2019 ve 2024 tadiliyle DPT lisansı, perakende yatırımcı kaldıraç yasağı. Türkiye: 7518 sayılı Kanun (RG 02.07.2024) ile 6362 sayılı SPK’da değişiklik; Kripto Hizmet Sağlayıcı (KHS) lisans rejimi; SPK İkincil Düzenlemeleri (Aralık 2024-2025); TCMB Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Yönetmeliği. İzinsiz kripto varlık hizmeti 6362 sayılı Kanun m.109/A kapsamında hapis ve adli para cezasına, internet erişimi ise m.99/A kapsamındaki tedbire bağlıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Soru 1: Yurt dışı platformda yaşanan zarar Türkiye’de dava konusu yapılabilir mi? Cevap: MÖHUK m.40 ve HMK m.10/16 birlikte değerlendirildiğinde, zararın Türkiye’de doğduğu veya ifa yerinin Türkiye olduğu hâllerde Türk mahkemeleri yetkilidir. Soru 2: Tahkim şartı dava açma hakkını ortadan kaldırır mı? Cevap: 4686 sayılı MTK m.5 uyarınca geçerli tahkim sözleşmesi varsa devlet mahkemesi yetkisizlik kararı verir; ancak tüketici lehine HMK m.5 ve 6502 SK m.5 hükümleri uygulanabilir. Soru 3: Hash doğrulaması yapılmamış delil kabul edilir mi? Cevap: Hash doğrulaması yapılmamış olması delilin ispat gücünü zayıflatabilir; delilin hukuka aykırı sayılması ayrı koşullara bağlıdır (CMK m.206/2). Soru 4: İhtiyati tedbir teminatı ne kadardır? Cevap: HMK m.392 uyarınca teminatın tutarını mahkeme somut olayda belirler, kanunda genel bir yüzde oranı yoktur; talep resmî belgeye veya kesin delile dayanıyorsa teminat alınmayabilir. Soru 5: Zamanaşımı süresi ne kadardır? Cevap: TBK m.72 uyarınca haksız fiil zarar/fail öğrenildiğinden itibaren 2 yıl, her hâlde 10 yıl; TCK m.66 ceza zamanaşımı suç türüne göre 8-25 yıl arasında.

Yazar Bilgisi

Av. Bilal Alyar

ALYAR LAW & CONSULTANCY — Kripto Hukuku, Bilişim Hukuku ve Şirketler Hukuku alanlarında çalışmaktadır.

Son Güncelleme: 2026-05-04  |  Hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut dosya değerlendirmesi yerine geçmez.

Bu rehber yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; somut dosya değerlendirmesi yerine geçmez. Türkiye Barolar Birliği reklam yasağı yönetmeliği ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.55 hükümlerine uygun şekilde hazırlanmıştır.

Pratik Dilekçe Şablonu ve Talep Sonucu

stablecoin çöküşü mağduriyeti dosyalarında usulüne uygun bir dilekçenin omurgası şu unsurlardan oluşur: (1) Yetki ve Görev: HMK m.6-7 (genel yetki), HMK m.10 (sözleşmeden doğan davalarda ifa yeri), HMK m.16 (haksız fiil), CMK m.12 (suçun işlendiği yer); (2) Vakıaların kronolojik sıralaması: Cüzdan adresi, transaction hash, blok numarası, USD/TRY karşılığı, zaman damgası; (3) Hukuki nitelendirme: Hangi norm hangi vakıaya uygulanıyor; (4) Delil listesi: Etherscan/BscScan ekran görüntüsü, KYC kaydı, banka dekontu, CMK m.134 imajı; (5) İhtiyati tedbir/haciz talebi: HMK m.389/1, İİK m.257; (6) Talep sonucu: Tazminat ve faiz taleplerinin, uyuşmazlığın niteliğine uygun dayanaklarıyla açıklanması.

Müvekkil Soru-Cevap Senaryoları

Soru 1: Yurt dışı borsada tutulan varlığım için Türkiye’de dava açabilir miyim? Cevap: MÖHUK m.40 ile HMK m.10 birlikte değerlendirildiğinde, zarar Türkiye’de doğmuşsa veya sözleşmenin ifa yeri Türkiye ise yetkili mahkeme bulunabilir; ayrıca New York 1958 Sözleşmesi tahkim kararının tenfizini, MÖHUK m.50 vd. yabancı mahkeme kararının tanınmasını sağlar. Soru 2: Mixer/tumbler kullanılmış ise iz sürülebilir mi? Cevap: blockchain analiz araçlarıyla peeling chain ve CoinJoin desenleri büyük ölçüde çözümlenebilir; FATF Travel Rule R.16 kapsamında VASP’tan KYC bilgisi talep edilmesi mümkündür. Soru 3: Süreç ne kadar sürer? Cevap: Her soruşturma ve yargılama için sabit bir sonuçlanma süresi yoktur. HMK m.391 kararın hangi sürede verileceğine dair bir garanti düzenlemez.

Karşı Tarafın Savunma Stratejileri ve Çürütme

Karşı taraf tipik olarak şu savunmaları ileri sürer: (a) “Kripto varlık para değildir, dolandırıcılık unsurları oluşmaz” — Çürütme: TCK m.157 hileyle aldatma, zarar ve yarar sağlama unsurlarını arar; “yarar” ifadesi para ile sınırlı değildir. (b) “İşlem rıza ile yapılmıştır” — Çürütme: TBK m.30-39 (irade sakatlığı), m.21 (genel işlem koşulları), 6502 SK m.5 (haksız şart) hükümleri rızanın geçerliliğini denetler. (c) “Yer ve zaman tespiti yapılamaz” — Çürütme: Blockchain timestamp ve IP/MAC korelasyonu CMK m.134 imaj alma prosedürüyle objektif şekilde kayıt altına alınır. (d) “Görevli mahkeme yabancı mahkemedir” — Çürütme: MÖHUK m.40 ve HMK m.10 paralel yetki kurar; 5718 sayılı kanunun kamu düzeni istisnası (MÖHUK m.5) Türk vatandaşının korunmasını öncelendirir. (e) “Zamanaşımı dolmuştur” — Çürütme: TBK m.72 (haksız fiil 2/10 yıl), TCK m.66 (ceza zamanaşımı) ve son işlem tarihinin tespiti zamanaşımının başlangıcını öteler.

Karşılaştırmalı Hukuk: AB MiCA, ABD CFTC/SEC ve Singapur MAS Yaklaşımı

stablecoin çöküşü mağduriyeti bakımından uluslararası düzenlemelerin kıyaslaması Türk hukukunda boşluk değerlendirmesini kolaylaştırır. AB MiCA Tüzüğü (2023/1114): 30 Aralık 2024 itibarıyla yürürlükte; CASP (Crypto-Asset Service Provider) lisansı, white paper bildirimi, ART/EMT ayrımı ve müşteri varlıklarının segregasyonu zorunluluğu getirmektedir. ABD yaklaşımı: SEC v. Ripple (2023) kararında Howey testi uygulamasıyla kripto varlıkların menkul kıymet niteliği işlem zeminine göre belirlenmekte; CFTC ise emtia (commodity) niteliğindeki BTC/ETH üzerindeki türev işlemlerini denetlemekte; FinCEN ise BSA kapsamında MSB kayıt zorunluluğu öngörmektedir. Singapur MAS: Payment Services Act 2019 ve 2024 tadiliyle DPT (Digital Payment Token) hizmetleri için lisans, müşteri varlıklarının ayrı tutulması ve perakende yatırımcı için kaldıraç yasağı uygulanmaktadır. Türkiye’de TCMB Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşları Yönetmeliği ile 7518 sayılı SPK değişikliği kripto hizmet sağlayıcı (KHS) lisans rejimini düzenlemiş; izinsiz kripto varlık hizmeti 6362 sayılı Kanun m.109/A kapsamında hapis ve adli para cezasına, internet erişimi ise m.99/A kapsamındaki tedbire bağlanmıştır.

Hukuki Uyarı ve Bilgilendirme

Bu rehber yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; somut dosya değerlendirmesi yerine geçmez. Türkiye Barolar Birliği reklam yasağı yönetmeliği ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.55 hükümlerine uygun şekilde hazırlanmıştır. Her dosyanın hukuki sonucu vakıalara, delillere ve uygulanacak mevzuata göre farklılık gösterir.

Mağdur Hakları ve Tazmin Yolları

stablecoin çöküşü mağduru için tazminin temel yolları şunlardır: (a) Ceza yargılamasında katılan sıfatı: CMK m.237-243 çerçevesinde davaya katılma, saçlık tazminatı talebi ve TCK m.50 yol güvenliği tedbiri. (b) Hukuk davası: TBK m.49 vd. haksız fiil tazminatı, m.61 müşterek-müteselsil sorumluluk, m.117 temerrüt faizi. (c) 5237 sayılı TCK m.55 müsadere: Suç malının veya karşılığının mağdura iadesi için CMK m.123 vd. el koyma. (d) 5275 sayılı Kanun m.107: Koşullı salıverilme şartı olarak zararın ikmali. (e) 5233 sayılı Kanun: Terrör kaynaklı zararlar için idari tazminat. (f) 6098 sayılı TBK m.58: Manevi tazminat için onur, kişilik hakları ihlali. (g) AYM bireysel başvuru: 6216 sayılı Kanun m.45 vd. mülkiyet (AY m.35) ve adil yargılanma (AY m.36) ihlalleri için. (h) AİHM başvurusu: P1 m.1 (mülkiyet) ve AİHS m.6 (adil yargılanma) kapsamında iç hukuk yolları tüketildikten sonra 4 ay içinde Strazburg.

Lisans Rejimi Karşılaştırmalı Analizi

Kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin lisans rejimleri ülkeden ülkeye farklılaşmakta olup stablecoin çöküşü mağduriyeti işlem ve uyuşmazlıklar değerlendirilirken yetki ve uygulanacak hukuk açısından karşılaştırmalı çerçeve önem taşır.

Türkiye’de 7518 sayılı Kanun ile 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’na eklenen düzenlemeler çerçevesinde Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıları (KVHS) için SPK lisansı zorunluluğu getirilmiştir. Bu rejim, AB’nin MiCA (Markets in Crypto-Assets) Tüzüğü ile büyük ölçüde uyumludur; her iki rejimde de asgari sermaye, sermaye yeterlilik oranları, yönetici elverişlilik (fit-and-proper) testleri ve ayrı varlık ayrıştırma (segregation) yükümlülükleri mevcuttur.

ABD’de federal düzeyde tek bir kripto lisansı bulunmamakta olup New York eyaletinin BitLicense rejimi, FinCEN MSB kaydı ve eyalet bazlı para iletim lisansları üçlü bir yapı oluşturmaktadır. Singapur PSA (Payment Services Act) ve Birleşik Krallık FCA AML kayıt rejimi ise daha hafif yükümlülükler içermektedir. Bu farklılıklar, sınır ötesi uyuşmazlıklarda MÖHUK 24 ve MÖHUK 40 kapsamında yetkili mahkeme ve uygulanacak hukuk belirlenirken doğrudan etkilidir.

Lisanssız platformlarla yapılan işlemler, Türk hukukunda otomatik olarak hükümsüz değildir; ancak yatırımcının BDDK ve SPK koruma şemsiyesinden yararlanma hakkı ortadan kalkmaktadır. Yargılamada lisans durumu, müvekkilin tedbirli davranma yükümlülüğüne aykırılığın değerlendirilmesinde TBK 52 (kusurun ağırlığı ölçütünde) önemli bir etken olarak ortaya çıkar.

Yatırımcı Koruma Mekanizmaları

stablecoin çöküşü mağduriyeti yatırımcı koruması çok katmanlı bir yapıya sahiptir. İlk katmanda 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun yer alır; tüketici sıfatı taşıyan müvekkiller için bu kanun, Tüketici Hakem Heyeti (m.66-70) veya Tüketici Mahkemesi (m.73) yoluna açık kapı bırakır. 2026 itibarıyla parasal sınır ilçe hakem heyeti için yıllık güncellemeye tabidir.

İkinci katmanda 6362 sayılı Kanun m.35/C hükümleri incelenir; kripto varlıklar SPKn m.35/C-4 uyarınca yatırımcı tazmin hükümlerine tâbi değildir.

Üçüncü katman MASAK ve BDDK denetim çerçevesidir. 5549 sayılı Kanun m.4 uyarınca şüpheli işlem bildirimi yükümlülerce yapılır ve bildirimin yapıldığı bilgisi gizlidir; bu nedenle bildirim süreci mağdurun delil toplama yolu olarak planlanmamalıdır. Dördüncü katman, AYM bireysel başvuru yoludur: mülkiyet hakkı (Anayasa 35) ve etkili başvuru hakkı (Anayasa 40) ihlali iddiaları, iç hukuk yolları tüketildikten sonra AYM’ye taşınabilir.

Pratik strateji: müvekkil ilk başvurusunu Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemesi’ne yöneltirken, paralel olarak Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusu ve KVHS’ye karşı ihtiyati tedbir talebi içeren ayrı bir dilekçe ile asliye hukuk veya asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Çoklu başvuru yolu tahsilat sonucunu garanti etmez.

Dijital Tahkim ve Online Dispute Resolution

stablecoin çöküşü mağduriyeti sınır ötesi uyuşmazlıklarda klasik mahkeme yargılaması her zaman pratik olmayabilir. ODR (Online Dispute Resolution) mekanizmaları, özellikle düşük tutarlı ve uluslararası boyutlu kripto uyuşmazlıklarında alternatif çözüm yolu sunmaktadır.

Kleros gibi blockchain tabanlı tahkim platformları, akıllı sözleşmeye gömülü tahkim şartı ile çalışan, jüri seçiminin merkeziyetsiz şekilde yapıldığı sistemlerdir. Türk hukuku açısından bu tür kararlar 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu ve 6100 sayılı HMK’nın iç tahkim hükümleri çerçevesinde değerlendirilir; ancak New York Sözleşmesi (1958) kapsamında tanınma için tahkim sözleşmesinin yazılı şekil şartını sağlaması ve hakem heyetinin tarafsızlık ilkelerine uygun seçilmiş olması gerekmektedir.

İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesindeki TOBB Tahkim, ticari nitelikli kripto uyuşmazlıklarında tercih edilen kurumsal tahkim seçenekleridir. ISTAC kuralları çerçevesinde elektronik dosyalama, video duruşma ve dijital delil sunumu standart hale gelmiştir.

UNCITRAL Model Kanun ve UNCITRAL Online Dispute Resolution Teknik Notları, sınır ötesi düşük değerli işlemlerde uluslararası kabul gören prosedür çerçevesini belirler. Müvekkil için pratik öneri: kripto platformuyla yapılan kullanıcı sözleşmesinde tahkim şartı bulunup bulunmadığı kontrol edilmeli; tahkim şartı haksız şart niteliğindeyse 6502 sayılı Kanun’un 5. maddesi kapsamında geçersizliği ileri sürülebilir. Dijital tahkim seçilmeden önce icra kabiliyeti, tanınma riski ve maliyet karşılaştırması mutlaka yapılmalıdır.

İleri Düzey Mevzuat ve Uygulama Rehberi

stablecoin çöküşü mağduriyeti özelinde uygulamada karşılaşılan ileri düzey hukuki sorulara somut çözüm önerileri aşağıda derlenmiştir.

Sınır Ötesi Yetki ve Forum Shopping Stratejisi

Sınır ötesi nitelikli kripto uyuşmazlıklarında müvekkil için en kritik karar, uyuşmazlığın hangi ülke yargı yerinde sürdürüleceğidir. MÖHUK 40 hükmü çerçevesinde Türk vatandaşı müvekkilin Türkiye’de dava açma yetkisi bulunmakla birlikte, uygulanacak hukuk MÖHUK 24 (sözleşme) ve MÖHUK 34 (haksız fiil) hükümlerine göre belirlenir.

Forum shopping kararı verilirken üç değişken dikkate alınmalıdır: (i) icra kabiliyeti — kararın muhatap platformun varlık tutulan ülkesinde tanınma şansı, (ii) yargılama süresi, (iii) ispat yükü dağılımı — common law sistemleri discovery prosedürü nedeniyle kripto platformlardan veri talebinde Türk hukukuna kıyasla daha geniş yetkiye sahiptir.

Bilirkişi Raporu Hazırlık Stratejisi

Kripto uyuşmazlıklarında bilirkişi raporu, davanın kaderini büyük ölçüde belirler. CMK 67 ve HMK 266 kapsamında atanan bilirkişinin teknik yetkinliği — özellikle blockchain forensic, akıllı sözleşme audit ve siber güvenlik alanlarında — rapor güvenilirliğini doğrudan etkilemektedir. Adli Tıp Kurumu Bilişim Suçları Daire Başkanlığı ve TÜBİTAK BİLGEM kripto çalışma bulunan kuruluşlardır; uyuşmazlığın niteliğine göre özel bilirkişi atanması talep edilebilir.

Bilirkişi raporuna itiraz hakkı HMK 281 hükmü kapsamında 2 hafta içinde kullanılmalıdır. Karşı görüş raporu (özel konuya ilişkin görüşü) HMK 293 kapsamında ek delil olarak sunulabilir. Pratikte bilirkişi raporu eksiklikleri çoğunlukla transaction hash zinciri analiz hatasından, akıllı sözleşme okuma hatasından veya cüzdan tipinin yanlış sınıflandırılmasından kaynaklanmaktadır.

Vergi Boyutu ve MASAK Bildirimi

Yargılama sonrasında elde edilen tazminatın vergisel niteliği önem taşır. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu çerçevesinde haksız fiilden doğan tazminatlar gelir niteliğinde sayılmazken, faiz unsuru gelir vergisine tabidir. 2024 sonrası kripto kazançlarına ilişkin özel düzenleme çalışmaları çerçevesinde, alım-satım kazançlarının vergilendirilmesi konusunda Hazine ve Maliye Bakanlığı ikincil mevzuat çalışması sürdürmektedir.

5549 sayılı Kanun m.4 kapsamındaki şüpheli işlem bildirimi sabit 75.000 TL eşiğine bağlı değildir; kimlik tespiti eşikleri farklı bir yükümlülüktür. Tazminat tahsilatı sırf tutarı nedeniyle otomatik MASAK bildirimi veya hesap dondurma sonucu doğurmaz. Tahsilatın dayanağı ve işlem kayıtları gerektiğinde ibraz edilmek üzere saklanmalıdır.

Sigorta Sübrogasyonu ve Rejimi

Müvekkilin sigorta poliçesi kapsamında tazminat aldığı durumlarda, sigortacı 6102 sayılı TTK 1472 ve TBK 119 kapsamında sübrogasyon hakkı ile sorumluya rücu edebilir. Bu süreçte müvekkilin tüm hak ve alacakları sigortacıya geçer. Praktik olarak müvekkil için en avantajlı yapı, sigorta + dava paralel yürütülmesi yerine önce sigortadan tazminat alınması, ardından sigortacının davayı sürdürmesidir; bu yapı müvekkili hem süre hem de mali risk açısından korur.

İcra ve Tahsilat Stratejisi

Kararın icrası, kripto uyuşmazlıklarının en zorlu aşamasıdır. Karşı tarafın yurt dışı yerleşik olması veya varlıklarını cüzdanlarda tutması durumunda, 2004 sayılı İİK çerçevesinde olağan haciz prosedürü yerine ihtiyati haciz ve sınır ötesi tanıma talebi paralel yürütülmelidir. Özellikle merkeziyetli borsalardaki müşteri varlıkları üzerinde haciz koymak için borsanın faaliyet gösterdiği ülke yargı yerinde paralel icra dosyası açılabilmektedir.

Self-custody (kişisel cüzdan) durumunda private key zorla elde edilemeyeceği için, mahkemeden cüzdan adresine zincir üzerinde dondurma talebi (chain freeze order) talep edilmesi yeni gelişen bir uygulamadır. Bu tür kararların icra edilebilirliği henüz Türk hukukunda uygulamadaki genel kabul oluşturmamıştır; ancak 2025 sonrası AYM ve Yargıtay’ın bu yönde gelişmelere açık olduğu doktrinde tartışılmaktadır.

İlgili Kripto Hukuku Rehberleri

Bu sayfayı okuyan müvekkillerin sıklıkla danıştığı diğer rehberler aşağıdadır. Konu kümelerine göre bağlantılı içerikler sunulmaktadır:

0534 636 19 19 WhatsApp @alyarhukuk alyarlaw@gmail.com