İçerik Kaldırma ve Erişim Engeli: 5651 Sayılı Kanun ve Başvuru Yolları

Kısa cevap: İnternetteki içeriği kaldırmak için başlıca üç yol vardır: önce içerik sağlayıcıya, sonuç çıkmazsa yer sağlayıcıya bildirim (5651 m.2/1-r); özel hayatın gizliliği ihlalinde Siber Güvenlik Başkanlığına doğrudan başvuru (m.9/A); kişilik hakkı ihlalinde hukuk mahkemesinde dava (TMK m.24-25). m.9 iptal edildiğinden sulh ceza hâkimliğine her olayda başvurulamaz.

Son güncelleme: 12 Kasım 2026

Bu sayfa internetteki içeriğin kaldırılması ve erişim engeli yollarını, ardından 5651 sayılı Kanun’un yapısını anlatır. Hakkınızdaki bir içeriği kaldırtmak istiyorsanız “İçerik kaldırma sayfaları” bölümünden olayınıza uygun sayfaya geçebilirsiniz. Bir web sitesi, forum, barındırma hizmeti ya da internet erişimi sunuyorsanız sağlayıcı türleri ve yükümlülükler bölümü sizi ilgilendirir.

Kanunun amacı ve yapısı

Kanunun tam adı “İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun”dur. Amaç ve kapsam maddesine göre kanun iki şeyi düzenler: içerik, yer, erişim ve toplu kullanım sağlayıcılarının yükümlülük ve sorumluluklarını; internet ortamında işlenen belirli suçlarla içerik, yer ve erişim sağlayıcıları üzerinden mücadelenin esas ve usullerini (m.1).

Kanunu okurken şu sırayı akılda tutmak işi kolaylaştırır:

• m.2: Tanımlar (sağlayıcı türleri, trafik bilgisi, erişimin engellenmesi, uyarı yöntemi gibi).
• m.3: İçerik, yer ve erişim sağlayıcılar için bilgilendirme yükümlülüğü.
• m.4-7: Sağlayıcı türüne göre sorumluluk ve yükümlülükler; m.6/A ile Erişim Sağlayıcıları Birliği.
• m.8, 8/A ve 9/A: İçeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi kararları. m.9 Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir.
• m.10: İdari yapı ve görevler.
• Ek m.4: Sosyal ağ sağlayıcıların yükümlülükleri (7253 sayılı Kanunla eklendi). 7578 sayılı Kanunla eklenen Ek m.5 ise oyun platformlarını düzenler.

Siber Güvenlik Başkanlığının yeri

24/7/2026 tarihli ve 7590 sayılı Kanunla tanımlar maddesine “Başkanlık: Siber Güvenlik Başkanlığı” tanımı eklendi (m.2/1-v); “Başkan” da artık Siber Güvenlik Başkanını ifade ediyor (m.2/1-c). Bu değişiklikten önce aynı tanım Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanını gösteriyordu. Kanunla verilen görevler Başkanlık tarafından yerine getirilir (m.10/1); diğer mevzuatta kapatılan Telekomünikasyon İletişim Başkanlığına yapılan atıflar da Siber Güvenlik Başkanlığına yapılmış sayılır (Ek m.3/2).

Kanunda “Kurum” tanımı (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) yerinde duruyor ve bazı hükümler hâlâ Kuruma görev veriyor; örneğin oyun platformlarına ilişkin Ek m.5. Bu yüzden bir yazının ya da kararın hangi merciden geldiğine bakılırken ilgili maddenin güncel metni okunmalıdır.

Sağlayıcı türleri: kanun kimi neyle tanımlıyor?

Aynı kişi birden fazla sıfat taşıyabilir. Kendi yazılarını yayımlayan ve aynı zamanda kullanıcı yorumlarını barındıran bir site, hem içerik hem yer sağlayıcı konumunda olabilir. Tanımlar m.2’dedir:

Uygulamada sık karıştırılan iki kavram da tanımlarda yer alır. İçeriğin yayından çıkarılması, içerik veya yer sağlayıcının içeriği sunucudan ya da barındırılan içerikten çıkarmasıdır (m.2/1-ö). Erişimin engellenmesi ise alan adından, IP adresinden veya içeriğin tam adresinden (URL) erişimin engellenmesi gibi yöntemlerle içeriğe ulaşılmasının önlenmesidir (m.2/1-o). İlkinde içerik kaynağında kalkar; ikincisinde içerik yerinde durur, ona erişim engellenir.

Sağlayıcıların yükümlülükleri

İçerik, yer ve erişim sağlayıcılar: tanıtıcı bilgi

İçerik, yer ve erişim sağlayıcıları, yönetmelikle belirlenen esaslara göre tanıtıcı bilgilerini kendi internet ortamlarında kullanıcıların ulaşabileceği şekilde ve güncel olarak bulundurmak zorundadır (m.3/1). Bu Kanun kapsamındaki faaliyetleri yurt içinden ya da yurt dışından yürütenlere, internet sayfasındaki iletişim araçları, alan adı veya IP adresi gibi kaynaklardan elde edilen bilgiler üzerinden elektronik posta ya da başka iletişim araçlarıyla bildirim yapılabilir (m.3/3).

İçerik sağlayıcı

İçerik sağlayıcı, internet ortamında kullanıma sunduğu her türlü içerikten sorumludur (m.4/1). Başkasına ait bir içeriğe yalnızca bağlantı veriyorsa kural olarak o içerikten sorumlu değildir. Ancak sunuş biçiminden bağlantı verdiği içeriği benimsediği ve kullanıcının o içeriğe ulaşmasını amaçladığı açıkça anlaşılıyorsa genel hükümlere göre sorumlu olur (m.4/2).

Yer sağlayıcı

Yer sağlayıcı, barındırdığı içeriği kontrol etmek veya hukuka aykırı bir faaliyet olup olmadığını araştırmakla yükümlü değildir (m.5/1). Buna karşılık kanuna uygun şekilde haberdar edildiği hukuka aykırı içeriği yayından çıkarmak zorundadır (m.5/2). Barındırdığı hizmetlere ilişkin trafik bilgilerini bir yıldan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenen süre kadar saklamak, bu bilgilerin doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini sağlamakla yükümlüdür (m.5/3). Yer sağlayıcılık bildiriminde bulunmayan veya kanundaki yükümlülüklerini yerine getirmeyen yer sağlayıcıya idari para cezası öngörülmüştür (m.5/6).

Kanundaki trafik bilgisi kavramı geniştir: taraflara ilişkin IP adresi, kaynak ve hedef port bilgisi, hizmetin başlama ve bitiş zamanı, yararlanılan hizmetin türü, aktarılan veri miktarı ve varsa abone kimlik bilgileri (m.2/1-j).

Erişim sağlayıcı ve Erişim Sağlayıcıları Birliği

Erişim sağlayıcı, kendisi aracılığıyla erişilen içeriklerin hukuka aykırı olup olmadığını kontrol etmekle yükümlü değildir (m.6/2). m.6/1’e göre ise:

• Kullanıcısının yayımladığı hukuka aykırı içerikten kanuna uygun şekilde haberdar edilirse erişimi engellemekle,
• Trafik bilgilerini altı aydan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenen süre kadar saklamakla,
• Faaliyetine son vereceği tarihten en az üç ay önce durumu Başkanlığa, içerik sağlayıcılarına ve müşterilerine bildirmek, trafik kayıtlarını Başkanlığa teslim etmekle,
• Erişimin engellenmesine karar verilen yayınlar için alternatif erişim yollarını engelleyici tedbirleri almakla

yükümlüdür. Bu yükümlülüklerden bazılarına uymamanın yaptırımı idari para cezasıdır (m.6/3).

5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu kapsamında yetkilendirilen internet servis sağlayıcıları Erişim Sağlayıcıları Birliğini oluşturur (m.6/A-5) ve Birliğe üye olmayan internet servis sağlayıcıları faaliyette bulunamaz (m.6/A-10). Birlik, m.8 ve m.8/A kapsamı dışındaki içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi kararlarının uygulanması için kurulmuştur (m.6/A-1). Erişimin engellenmesi kararları gereği için Birliğe gönderilir ve Birliğe yapılan tebligat erişim sağlayıcılara yapılmış sayılır (m.6/A-7). Birlik, mevzuata uygun bulmadığı kararlara itiraz edebilir (m.6/A-8).

Toplu kullanım sağlayıcı

Ticari amaçla toplu kullanım sağlayanlar mahallî mülki amirden izin belgesi almak zorundadır (m.7/1). Ticari amaç taşısın taşımasın bütün toplu kullanım sağlayıcılar, suç oluşturan içeriklere erişimin engellenmesi ve erişim kayıtlarının tutulması konusunda yönetmelikteki tedbirleri alır (m.7/2). Ticari amaçlı olanlar ayrıca ailenin ve çocukların korunması, suçun önlenmesi ve suçluların tespiti için öngörülen tedbirlere uyar (m.7/3). İhlalde mahallî mülki amir uyarma, idari para cezası veya üç güne kadar ticari faaliyeti durdurma yaptırımlarından birine karar verebilir (m.7/4).

Sosyal ağ sağlayıcı

Sosyal ağ sağlayıcıya ilişkin ağırlıklı kurallar Ek m.4’tedir ve çoğu Türkiye’den günlük erişimi bir milyonu aşanlara uygulanır:

• Yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcı Türkiye’de en az bir temsilci belirler ve bunu Başkanlığa bildirir; temsilci gerçek kişiyse Türkiye’de mukim ve Türk vatandaşı olmalıdır (Ek m.4/1).
• Kişilerin kanun kapsamındaki başvurularına en geç kırk sekiz saat içinde olumlu ya da olumsuz cevap verir; olumsuz cevap gerekçeli olur (Ek m.4/3).
• Altı aylık dönemlerle Başkanlığa rapor verir (Ek m.4/4) ve Türkiye’deki kullanıcıların verilerini Türkiye’de barındırma yönünde tedbir alır (Ek m.4/6).
• On beş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz; yaş doğrulama dâhil gerekli tedbirleri almak zorundadır (Ek m.4/7).
• Hukuka aykırılığı hâkim veya mahkeme kararıyla tespit edilen içerik kendisine bildirildiği hâlde yirmi dört saat içinde içeriği çıkarmaz veya erişimi engellemezse doğan zarardan sorumlu olur; bunun için içerik sağlayıcıya dava açılmış olması şartı aranmaz (Ek m.4/14).

Bu yükümlülükler, sosyal ağ sağlayıcının ayrıca içerik veya yer sağlayıcı olmasından doğan sorumluluğunu ortadan kaldırmaz (Ek m.4/17). Bazı yükümlülüklere uyulmaması hâlinde idari para cezasının yanında reklam yasağı ve sulh ceza hâkimliği kararıyla bant genişliğinin daraltılması gibi kademeli yaptırımlar öngörülmüştür (Ek m.4/2, 10, 24).

Kanunda tanımlanan kabahatler nedeniyle Başkanlıkça verilen idari para cezalarına karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerine göre kanun yoluna başvurulabilir (m.8/12).

Kanunun öngördüğü başvuru yolları (özet)

m.8 ve m.8/A: m.8, maddede sayılan suçları oluşturduğu konusunda yeterli şüphe bulunan yayınlarda içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesini düzenler; kararı soruşturmada hâkim, kovuşturmada mahkeme verir; soruşturmada gecikmesinde sakınca varsa Cumhuriyet savcısı da karar verebilir (m.8/2), ayrıca Başkan da re’sen erişimin engellenmesi kararı verebilir (m.8/4). m.8/A ise yaşam hakkı, can ve mal güvenliği, millî güvenlik, kamu düzeni, suçun önlenmesi ve genel sağlık gerekçeleriyle verilen kararları düzenler. Her iki durumda kararın gereği en geç dört saat içinde yerine getirilir (m.8/5, m.8/A-1). Bu yolların nasıl işletildiğini erişim engeli başvurusu yazısında anlattım.

m.9 ve m.9/A: Kanun metnindeki kayda göre kişilik haklarının ihlali nedeniyle içeriğin yayından çıkarılmasını ve erişimin engellenmesini düzenleyen m.9, Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli ve E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiş; kanundaki tabloya göre iptal, kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından dokuz ay sonra, 10/10/2024’te yürürlüğe girmiştir. Özel hayatın gizliliğine ilişkin m.9/A ise yürürlüktedir: kişi Başkanlığa doğrudan başvurarak içeriğe erişimin engellenmesini isteyebilir; talebini yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar, hâkim en geç kırk sekiz saat içinde karar vermezse tedbir kendiliğinden kalkar (m.9/A-1, 5). m.9’un iptalinden sonra hangi yolların kaldığını internetten içerik kaldırma yazısında ele aldım.

İçerik kaldırma sayfaları

İnternetteki bir içeriğin kaldırılması, olayın türüne göre farklı başvuru yollarına dayanır; her yolun kendi sayfası vardır.

• Erişim engeli başvurusu — sulh ceza hâkimliği ve Siber Güvenlik Başkanlığı yolu
• Erişim engeli kararına itiraz — verilmiş karara karşı başvuru
• İnternetteki içeriği kaldırtma — kişilik hakkı ihlalinde izlenecek yollar
• İçerik kaldırma dilekçesi — dilekçede neler yazılır, hangi belgeler eklenir
• Unutulma hakkı — arama sonuçlarından kaldırma, KVKK ve 5651
• Asılsız yorumların kaldırılması — işletme veya kişi hakkındaki haksız değerlendirmeler

İçeriğin kişisel veri niteliği öne çıkıyorsa KVKK avukatı sayfası, dosyanın ceza boyutu için siber suçlar avukatı sayfası genel çerçeveyi verir.

Sıkça Sorulan Sorular

5651 sayılı Kanun kimleri kapsar?

İçerik, yer, erişim ve toplu kullanım sağlayıcılarını kapsar (m.1); sosyal ağ sağlayıcılar ve oyun platformları için ek maddelerde ayrıca kurallar vardır. Bir kişi ya da şirket, faaliyetine göre birden fazla sağlayıcı sıfatı taşıyabilir.

Web sitemde kullanıcıların paylaştığı içerikten sorumlu muyum?

Kullanıcı içeriğini barındırdığınız ölçüde yer sağlayıcı konumundasınız ve bu içeriği önceden kontrol etmekle yükümlü değilsiniz (m.5/1). Ancak hukuka aykırı içerikten kanuna uygun şekilde haberdar edildiğinizde onu yayından çıkarmanız gerekir (m.5/2). Kendi yayımladığınız içerikten ise içerik sağlayıcı olarak sorumlusunuz (m.4/1).

Trafik bilgisi nedir, ne kadar saklanır?

IP adresi, kaynak ve hedef port bilgisi, hizmetin başlama ve bitiş zamanı, hizmet türü, aktarılan veri miktarı ve varsa abone kimlik bilgileridir (m.2/1-j). Yer sağlayıcı bir yıldan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere (m.5/3), erişim sağlayıcı altı aydan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere (m.6/1-b) yönetmelikte belirlenen süre kadar saklar.

Erişim engeli kararlarını kimler yerine getirir?

Erişimin engellenmesi kararlarını erişim sağlayıcılar yerine getirir (m.6/A-6). Bu kararlar gereği için Erişim Sağlayıcıları Birliğine gönderilir ve Birliğe yapılan tebligat erişim sağlayıcılara yapılmış sayılır (m.6/A-7); Birlik ise m.8 ve m.8/A kapsamı dışındaki kararların uygulanması için kurulmuştur (m.6/A-1). Kanunla verilen görevleri Siber Güvenlik Başkanlığı yerine getirir (m.2/1-v, m.10/1).

5651 sayılı Kanunun 9. maddesi hâlâ uygulanıyor mu?

Hayır. Kanun metnindeki kayda göre m.9, Anayasa Mahkemesinin 11/10/2023 tarihli ve E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiş ve iptal 10/10/2024’te yürürlüğe girmiştir. Özel hayatın gizliliğine ilişkin m.9/A yürürlüktedir.

İnternetteki bir içerik nasıl kaldırılır?

Önce içerik sağlayıcıya, sonuç alınamazsa yer sağlayıcıya bildirim yapılır (5651 m.2/1-r). Özel hayatın gizliliğinin ihlalinde Siber Güvenlik Başkanlığına doğrudan başvurulabilir (m.9/A); kişilik hakkı ihlalinde hukuk mahkemesinde TMK m.24-25 davası öne çıkar. Uygun yol içeriğin niteliğine göre belirlenir.

Erişim engeli nasıl istenir?

Özel hayatın gizliliğine ilişkin içerikte Başkanlığa doğrudan başvurulur; başvuran, talebi talep saatinden itibaren yirmi dört saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunar ve hâkim kırk sekiz saat içinde karar vermezse tedbir kendiliğinden kalkar (m.9/A-1, 5). Diğer hâllerde yol içeriğin niteliğine bağlıdır.

Resmî kaynaklar

• 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun

İlgili rehberler

• Siber suçlar avukatı
• Erişim engeli kararına itiraz
• Unutulma hakkı ve internette erişim engeli

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

İletişim | Hakkımızda

Bir sitenin ya da hizmetin hangi sağlayıcı sıfatını taşıdığı ve hangi yükümlülüğe tabi olduğu, somut faaliyet incelenmeden kesin olarak söylenemez.

Yasal uyarı: Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olayınız için bir avukattan görüş alınız.

Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY