Bu yazıdaphishing (oltalama) yöntemiyle banka müşterisinin hesabından izinsiz para çekilmesi durumunda bankanın objektif özen yükümlülüğü ve kusur sorumluluğu, 2024-2026 dönemine ait güncel Yargıtay kararları ışığında ele alınmaktadır. Yargılama süreçlerinde dikkat edilmesi gereken hususlar aşağıda aktarılmaktadır.
Phishing Nedir? TCK ve TBK Çerçevesi
Phishing, kullanıcıyı sahte e-posta, SMS veya web sitesi yoluyla aldatarak banka kimlik bilgilerini, kredi kartı numaralarını veya tek kullanımlık şifreleri (OTP) ele geçirme yöntemidir. Hukuki açıdan eylem birden fazla suça vücut verebilir: TCK m.158/1-f bilişim sistemiyle nitelikli dolandırıcılık, TCK m.243 bilişim sistemine girme, TCK m.244 sistemi engelleme/bozma, TCK m.245 banka kartının kötüye kullanılması.
Bankanın Objektif Özen Yükümlülüğü
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre bankalar, güven kurumu olmaları nedeniyle ağırlaştırılmış objektif özen yükümlülüğü altındadır ve hafif kusurlarından dahi sorumludur; müşterinin müterafik kusuru varsa zarar kusur oranında paylaştırılır ve bu kusurun ispat yükü bankadadır (HGK 2024/304 E., 2025/525 K., 17.09.2025). Önemli güncel kararlar:
- Yargıtay HGK 2024/304 E., 2025/525 K. (karar metni), 17.09.2025 — Phishing yoluyla gerçekleştirilen işlemde bankanın kusur sorumluluğu
- Yargıtay 11. HD 2023/2673 E., 2024/5119 K. (karar metni), 24.06.2024 — Phishing davasında bankanın güvenlik önlemleri
- Yargıtay 11. HD 2023/1184 E., 2024/4757 K. (karar metni), 06.06.2024 — Phishing tazminat davası
- Yargıtay 11. HD 2022/4527 E., 2024/585 K. (karar metni), 24.01.2024 — Phishing — banka kusur
Mağdurun Yapması Gerekenler
- Olayı fark eder etmez bankayı arayarak hesap dondurma talebinde bulunun.
- En yakın karakola başvurarak şikayet dilekçesi verin (CMK m.158).
- BDDK ve TCMB’ye yazılı şikayet iletin.
- BTK İhbar Web sitesi üzerinden sahte siteyi raporlayın.
- Banka kayıtlarını (işlem dökümleri, IP logları, OTP gönderim kayıtları) yazılı olarak isteyin.
- Delil kaybı riski varsa HMK m.400 uyarınca mahkemeden delil tespiti isteyerek hesap hareketlerinin korunmasını talep edebilirsiniz.
- Tazminat davasını yetkili Tüketici Mahkemesinde açın (6502 sayılı Kanun m.73).
Phishing Davalarında İspat Yükü
Yetkisiz işlem uyuşmazlıklarında, işlemin müşterinin iradesiyle yapılıp yapılmadığı ile bankanın güvenlik ve özen yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği somut delillere göre değerlendirilir; ispat yükünün dağılımı olayın niteliğine bağlıdır. Anormal işlem örüntüsü (yüksek tutarlı, gece saatinde, farklı IP’den), iki faktörlü doğrulama eksikliği veya geç bildirim durumlarında bankanın sorumluluğu artar.