Bu yazıdaphishing (oltalama) yöntemiyle banka müşterisinin hesabından izinsiz para çekilmesi durumunda bankanın objektif özen yükümlülüğü ve kusur sorumluluğu, 2024-2026 dönemine ait güncel Yargıtay kararları ışığında ele alınmaktadır. Bilişim avukatı olarak yargılama süreçlerinde dikkat edilmesi gereken hususları somut içtihatlarla aktarıyoruz.
Phishing Nedir? TCK ve TBK Çerçevesi
Phishing, kullanıcıyı sahte e-posta, SMS veya web sitesi yoluyla aldatarak banka kimlik bilgilerini, kredi kartı numaralarını veya tek kullanımlık şifreleri (OTP) ele geçirme yöntemidir. Hukuki açıdan eylem birden fazla suça vücut verebilir: TCK m.158/1-f bilişim sistemiyle nitelikli dolandırıcılık, TCK m.243 bilişim sistemine girme, TCK m.244 sistemi engelleme/bozma, TCK m.245 banka kartının kötüye kullanılması.
Bankanın Objektif Özen Yükümlülüğü
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na göre bankalar, güven kurumu olmaları nedeniyle ağırlaştırılmış objektif özen yükümlülüğü altındadır ve hafif kusurlarından dahi sorumludur; müşterinin müterafik kusuru varsa zarar kusur oranında paylaştırılır ve bu kusurun ispat yükü bankadadır (HGK 2024/304 E., 2025/525 K., 17.09.2025). Önemli güncel kararlar:
- Yargıtay HGK 2024/304 E., 2025/525 K. (karar metni), 17.09.2025 — Phishing yoluyla gerçekleştirilen işlemde bankanın kusur sorumluluğu
- Yargıtay 11. HD 2025/1470 E., 2025/6573 K. (karar metni), 03.11.2025 — Phishing — banka sorumluluğunun kapsamı
- Yargıtay 11. HD 2023/2673 E., 2024/5119 K. (karar metni), 24.06.2024 — Phishing davasında bankanın güvenlik önlemleri
- Yargıtay 11. HD 2023/1184 E., 2024/4757 K. (karar metni), 06.06.2024 — Phishing tazminat davası
- Yargıtay 11. HD 2022/4527 E., 2024/585 K. (karar metni), 24.01.2024 — Phishing — banka kusur
Mağdurun Yapması Gerekenler
- Olayı fark eder etmez bankayı arayarak hesap dondurma talebinde bulunun (6493 sayılı Kanun m.34/2).
- En yakın karakola başvurarak şikayet dilekçesi verin (CMK m.158).
- BDDK ve TCMB’ye yazılı şikayet iletin.
- BTK İhbar Web sitesi üzerinden sahte siteyi raporlayın.
- Banka kayıtlarını (işlem dökümleri, IP logları, OTP gönderim kayıtları) yazılı olarak isteyin (TBK m.392).
- Bilişim avukatı ile delil tespiti dilekçesi (HMK m.400) hazırlayarak hesap hareketlerini koruma altına alın.
- Tazminat davasını yetkili Tüketici Mahkemesinde açın (6502 sayılı Kanun m.73).
Phishing Davalarında İspat Yükü
Yargıtay’a göre işlemin müşteri tarafından yapılmadığını ispat yükü kural olarak müşterideir; ancak banka, sözleşmesel borcunu özenle ifa ettiğini ispat etmekle yükümlüdür. Anormal işlem örüntüsü (yüksek tutarlı, gece saatinde, farklı IP’den), iki faktörlü doğrulama eksikliği veya geç bildirim durumlarında bankanın sorumluluğu artar.