Kripto Borsasına Haciz Gelir mi 2026? İcra ve Kripto Varlık Haczi Rehberi

Kripto Borsasına Haciz: Borç ve Varlık Ayrımı

Alacaklı İçin İşlem Sırası

1. Alacağı belirleyin: Borcun dayanağı, borçlu ve vade bilgisi ile varsa rehin veya önceki takip belgeleri incelenir.
2. Dosyanın aşamasını kontrol edin: İİK m.78 uyarınca ödeme emrindeki süre geçtikten ve itiraz varsa kaldırıldıktan sonra haciz istenebilir. İtirazın dosyada nasıl giderileceği ayrıca değerlendirilir.
3. Muhatabı belirleyin: Marka adı yanında hesapla sözleşme ilişkisi bulunan tüzel kişinin unvanı, müşteri numarası ve varlık bilgisi talepte gösterilir.
4. Uygulanabilir işlemi isteyin: Platform nezdindeki varlık için m.99/B(7), bankadaki alacak için koşulları varsa İİK m.89 dikkate alınır. Kanuni elektronik haciz imkânı ile ilgili kuruluşun fiilen kullanılabilir entegrasyonu ayrı kontrol edilir.
5. Tebligat ve cevapları izleyin: Haciz yazısı, üçüncü kişinin cevabı, bildirilen bakiye ve uygulanan işlem kayda alınır. Haciz konulması tek başına paranın alacaklıya ödendiği anlamına gelmez.

Haciz Talebinde Kullanılan Kanun Hükümleri

• SPKn m.35/C(7): Müşteri varlıklarıyla hizmet sağlayıcının malvarlığının ayrılması.
• SPKn m.99/B(7): Müşteri varlıkları hakkındaki idari ve adli taleplerin hizmet sağlayıcı tarafından yerine getirilmesi; sorgulama ve elektronik hacizde İİK m.78’e atıf.
• İİK m.78 ve m.85: Haciz isteme koşulları, süre ve alacağa yetecek miktarla sınırlı haciz.
• İİK m.89: Üçüncü kişideki alacak ve mallara ilişkin haciz ihbarnamesi ve cevap usulü.
• İİK m.257, 258, 261 ve 264: İhtiyati haciz koşulları, karar, infaz ve tamamlayıcı işlemler.
• HMK m.199, 400 ve 401: Elektronik belge ve koşulları varsa delil tespiti.
• CMK m.128 ve 128/A: Suçla bağlantılı malvarlığı tedbirleri; sıradan alacağın tahsilinden farklı koşullar.

Hesap Aidiyeti ve Uygulanabilirlik

Haciz talebinde varlığın borçluya ait olması ve doğru kuruluşta bulunması temel meselelerdir. Borçlunun geçmişte bir platforma para göndermiş olması, haciz tarihinde aynı miktarın hesabında bulunduğunu göstermez. Bir başka kişinin cüzdanında görünen transfer için de hesap aidiyeti ve üçüncü kişinin hakları incelenir. Bu rehberde belirli bir mahkeme kararına veya doğrulanmamış bir içtihat eğilimine dayanılmamıştır.

Haciz Talebine Eklenecek Bilgiler

İcra dosyası numarası, taraf bilgileri, alacak ve ferileri, talep edilen işlemin kapsamı ile hizmet sağlayıcının doğru unvanı açıkça yazılmalıdır. Eldeki hesap veya cüzdan bilgisi, kullanılan ağ ve işlem kayıtları eklenebilir. Belirsiz bir marka adıyla bütün müşteri varlıklarına yönelen talep yerine, borçlu ve talep konusu varlık ilişkisinin gösterilmesi gerekir.

Delilin kaybolması veya ileride ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşması ihtimali varsa HMK m.400 kapsamında hukukî yarar değerlendirilerek delil tespiti istenebilir. Dava açılmadan önce esas davaya bakacak mahkemeye veya m.401’de belirtilen yer sulh mahkemesine başvurulabilir. Dava açıldıktan sonra talep, davanın görüldüğü mahkemeye yöneltilir. Her dijital kayıt için noter tespiti zorunlu değildir.

İcra Haczi, Platform Kısıtlaması ve Ceza Tedbiri

Ekranda “bloke” yazması tek başına işlemin hukukî dayanağını göstermez. İcra haczi, platformun hesap kısıtlaması ve ceza dosyasındaki askıya alma veya elkoyma için karar veya bildirimin kaynağı, dosya numarası ve kapsamı öğrenilmelidir. Bir işlemin kaldırılması diğer dosyadaki tedbiri kendiliğinden kaldırmaz.

CMK m.128 kapsamındaki elkoyma için katalog suç, suçun işlendiği ve varlığın suçtan elde edildiğine ilişkin somut delillere dayanan kuvvetli şüphe ile ilgisine göre rapor koşulları aranır; kararı hâkim verir. CMK m.128/A ise TCK m.142/2-e, m.158/1-f ve l ile m.245 kapsamındaki suçlar için ayrı hesap askıya alma ve elkoyma usulü düzenler. Her borç uyuşmazlığı bu özel usule girmez.

CMK m.128/A’da belirtilen suçların işlendiği hususunda makul şüphe bulunması hâlinde, ilgili mali kurum nezdinde veya aracılığıyla yapılan ya da yapılmaya teşebbüs edilen işlemlere konu, suçta kullanılan hesap kırk sekiz saate kadar askıya alınabilir. İşlem ve hesap hareketleri tüm bilgi ve belgelerle derhal başsavcılığa bildirilir; hesap sahibine de bildirim yapılır. Hesap sahibi kaldırma için başsavcılığa başvurabilir. Bu başvuru hakkında savcı yirmi dört saat içinde karar verir. Askıya alınan hesaptaki suça konu menfaate, askıya alma süresi içinde hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle elkonulabilir; hâkim kararı olmadan yapılan işlem yirmi dört saat içinde onaya sunulur ve hâkim elkoymadan itibaren kırk sekiz saat içinde karar verir; aksi hâlde elkoyma kendiliğinden kalkar. Bu özel usulde m.128’deki rapor şartı aranmaz. Elkonulan suça konu menfaatin mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturmada iade edilir; bu, özel hukuk alacağının tamamının otomatik tahsili demek değildir.

Platforma Karşı Müşteri Alacağı

Platformun müşteriye nakit ödeme veya kripto varlık teslim yükümlülüğünü yerine getirmemesi, borçlunun borsa hesabına haciz konulmasından farklıdır. SPKn m.99/B(3), hukuka aykırı faaliyetler ve ödeme ya da teslim yükümlülüğünün yerine getirilememesinden doğan zararlarda hizmet sağlayıcının sorumluluğunu düzenler. Çekim talebi, bakiyenin niteliği, sözleşme, verilen cevap ve işlem kayıtları incelenmelidir.

Müşteri, platforma karşı alacağını ileri sürerken diğer müşterilerin ayrı tutulan varlıklarını platformun borcuna karşılık haczettiremez. SPKn m.35/C(4) uyarınca faaliyet izni, işlemlerin kamu güvencesi altında olduğunu göstermez; kripto varlıklar yatırımcı tazmin hükümlerine tabi değildir. Zarar kalemleri ve talebin hukukî dayanağı somut dosyada belirlenir.

Üç Örnek Durum

Örnek 1 — Borçlu müşterinin bakiyesi: Haciz isteme koşulları bulunan bir takipte borçlunun belirli hizmet sağlayıcı nezdindeki varlığı için işlem istenir. Platformun kendi malvarlığı müşterinin borcundan sorumlu tutulmaz.

Örnek 2 — Platformun ticari borcu: Platformdan alacaklı olan üçüncü kişi, başka müşterilere ait kripto varlıkları şirket malı sayarak haczettiremez. Müşteri–platform malvarlığı ayrımı korunur.

Örnek 3 — Yurt dışı hesap: Borçlunun kullandığı marka Türkiye’de de görünse bile yabancı sözleşmenin tarafı başka bir tüzel kişi olabilir. Doğru muhatap ve yabancı ülkede uygulanabilir işlem belirlenmeden tahsil sonucu vaat edilemez.

Haciz ve İhtiyati Hacizde Süreler

Bu tablo alacağın zamanaşımı süresini veya bütün kanun yollarını kapsamaz. Süre, kararın ve tebligatın türüne göre hesaplanır; icra şikâyeti ile borca itiraz aynı işlem değildir.

İhtiyati Haczin Koşulları

İİK m.257 uyarınca rehinle temin edilmemiş, vadesi gelmiş para alacağı için ihtiyati haciz istenebilir. Vadesi gelmemiş borçta ise yalnız maddede sayılan yerleşim yerinin bulunmaması veya borçlunun yükümlülükten kaçmak amacıyla belirtilen davranışlarda bulunması gibi özel koşullar geçerlidir. İİK m.258 uyarınca yetkili mahkemeye alacak ve gerektiğinde haciz sebepleri hakkında kanaat verecek deliller sunulur.

İhtiyati haciz kararı verilmesi, tahsilin tamamlandığı anlamına gelmez. İnfaz ve tamamlayıcı dava veya takip işlemlerinin süreleri ayrıca izlenir. Para alacağının korunması bakımından ihtiyati haciz ile başka bir uyuşmazlık için istenebilecek ihtiyati tedbir aynı koşullara tabi değildir.

Başvurudan Önce Dosyayı Netleştirin

Önce alacak, borçlu, platformun tüzel kişiliği ve varlık aidiyeti belirlenir. Sonra icra dosyasının aşamasına uygun talep hazırlanır; ihtiyati haciz gerekiyorsa koşulları ve süreleri ayrıca incelenir. Suç şüphesi veya farklı bir hesap kısıtlaması varsa o işlem kendi dayanağına göre ele alınır. Her dosyada ceza, idari ve özel hukuk yollarının tamamına aynı anda başvurulması gerekmez.