Çek ve Senet Avukatı | Karşılıksız Çek, Bono Tahsili 2026
5941 sayılı Çek Kanunu ve TTK kapsamında karşılıksız çek suçu, çek hesabı açma yasağı, bono ve poliçe tahsili, kambiyo senetlerine özgü icra takibi, yetki itirazı ve menfi tespit davaları rehberi.
İçindekiler
- Çek ve Senet Hukukunun Esasları
- Karşılıksız Çek Suçu (5941 SK md. 5)
- Çek Hesabı Açma Yasağı
- Kambiyo Takibi (İİK md. 167)
- Menfi Tespit Davası
- Kanuni Dayanak ve Mevzuat
- Sıkça Sorulan Sorular
- İletişim ve Hukuki Danışmanlık
Çek ve Senet Hukukunun Esasları
Çek, bono ve poliçe; TTK md. 670 vd. kapsamında düzenlenen kambiyo senetleridir. Çek görüldüğünde ödenen, bono belirli vadede ödenen senetlerdir.
Karşılıksız Çek Suçu (5941 SK md. 5)
Üzerine çek düzenlemiş hesabında karşılığı bulunmayan kişiye, mağdurun şikâyeti üzerine her bir çekle ilgili olarak 1.500 güne kadar adli para cezası verilir. Hapis cezasına çevrilmeyen para cezası kamuya yararlı işte çalışmaya çevrilebilir.
Çek Hesabı Açma Yasağı
Mahkumiyetle birlikte çek hesabı açma ve çek düzenleme yasağı uygulanır. Yasak her bir çek bedelinin ödenmesi veya 10 yıl geçmesiyle kalkar.
Kambiyo Takibi (İİK md. 167)
Kambiyo senedine dayalı icra takibi, alacaklıya hızlı tahsilat imkanı sunar. Borçlu 5 gün içinde itiraz edebilir; yetki, imza ve borca itiraz türleri farklı sonuçlar doğurur.
Menfi Tespit Davası
Borçlu olmadığını iddia eden kişi, alacaklıya karşı menfi tespit davası açabilir. İcra takibi devam ederse teminat karşılığı yürütmenin durdurulması talep edilir.
Kanuni Dayanak ve Mevzuat
- 5941 sayılı Çek Kanunu
- TTK md. 670-823 – Kambiyo senetleri
- İİK md. 167-176 – Kambiyo takibi
Sıkça Sorulan Sorular
Karşılıksız çek nasıl şikâyet edilir?
Çekin ibrazından itibaren 3 ay, fiil tarihinden itibaren 1 yıl içinde Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyet dilekçesi verilir. Çekin ibraz şerhli aslı, hesap özeti ve kimlik fotokopisi eklenir.
Bono ile ne kadar süre içinde takip yapılır?
Bono için zamanaşımı vade tarihinden itibaren 3 yıldır (TTK md. 778). Hamil-keşideci arası alacak için ise 1 yıl uygulanır.
İmzaya itiraz nasıl yapılır?
Kambiyo takibinde 5 gün içinde icra mahkemesine imzaya itiraz edilir. Mahkeme grafoloji bilirkişisi atayarak inceleme yaptırır.
Çek yasağı kaç yıl sürer?
Mahkumiyet kesinleştikten sonra çek bedellerinin tamamı ödenirse veya 10 yıl geçerse yasak kalkar.
Menfi tespit davası nasıl açılır?
Borçlu olmadığı iddiasıyla davacı sıfatıyla, asliye ticaret mahkemesinde dava açılır. Takip varsa %15 teminat ile yürütmenin durdurulması istenir.
Yargıtay Kararları ve İçtihat
Aşağıdaki kararlar T.C. Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat ve İçtihat veritabanından (mevzuat.adalet.gov.tr) doğrulanmış emsal niteliğindeki yargı kararlarıdır. Her dosyanın somut olayı kendi şartları içinde değerlendirilmelidir.
Yargıtay içtihatları— 2021/28527 E. – 2026/2179 K.
Karşılıksız çek suçu — temel uygulama
Yargıtay içtihatları— 2021/32220 E. – 2026/2044 K.
Karşılıksız çek ve ceza tayini
Yargıtay içtihatları— 2021/36907 E. – 2026/1929 K.
Karşılıksız çek suçu unsurları
Yargıtay içtihatları— 2021/33614 E. – 2026/1993 K.
Karşılıksız çekte iade ve hükmün açıklanması
Daha fazla emsal karar için: UYAP Mevzuat İçtihat Arama
Süreçte Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
- Çek aslı: Karşılıksız çek şikâyetinde çekin ibraz şerhli aslı ve hesap özeti şarttır.
- Kambiyo takip: İcra dairesinde kambiyo takibi açılırken senedin aslı/onaylı sureti ile yetkili icra dairesi seçimine dikkat edilmelidir.
- Menfi tespit: Borçlu olmadığı iddiasında %15 teminatla yürütmenin durdurulması istenebilir.
Önemli Süreler Tablosu
| İşlem / Hak | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Karşılıksız çek şikâyet | 3 ay/1 yıl | 5941 SK md. 5 |
| Kambiyoya itiraz | 5 gün | İİK md. 168 |
| Bono zamanaşımı | 3 yıl | TTK md. 778 |
| Çek hesabı yasağı | 10 yıl | 5941 SK |
İlgili Hizmet Alanlarımız
Video Rehber
Daha fazla video için @bilalalyar YouTube kanalı
Çek ve Senet Tahsilinde Pratik Rehber
Karşılıksız çek, vadesi gelmiş senet tahsili ve kambiyo takibi süreçlerinde hızlı hareket kritik önem taşır. 6102 sayılı TTK çek hükümleri, 5941 sayılı Çek Kanunu ve 2004 sayılı İİK birlikte uygulanır.
Karşılıksız Çek Suçu (5941 m. 5)
Karşılıksız çek keşide eden kişiye 1.500 güne kadar adli para cezası verilebilir; cezanın ödenmemesi halinde hapse çevrilir. Şikayet süresi 3 aydır.
Kambiyo Takibi
Çek, bono ve poliçe için özel ve hızlı takip yolu (İİK 167 vd.) öngörülmüştür. Borçlu 5 gün içinde imza veya borca itiraz edebilir; itiraz takibi durdurmaz, ancak hukukla uyumlu bir yöntemle incelenmesini gerektirir.
Ciranta Sorumluluğu
Cirantalar kambiyo senedinin borçluları arasında yer alır ve müteselsil sorumludurlar. Hamil, cirantalardan birine ya da birkaçına karşı takip yapabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Karşılıksız çek için şikayet süresi nedir?
5941 sayılı Kanun kapsamında fiilin öğrenilmesinden itibaren 3 ay, her halükarda 1 yıl içinde şikayet hakkı vardır.
Kambiyo takibine nasıl itiraz edilir?
Ödeme emri tebliğinden itibaren 5 gün içinde icra mahkemesine imza veya borca itiraz dilekçesi verilir.
Senet zamanaşımı kaç yıl?
Bonoya karşı hamilin lehdar ve cirantalara karşı hakkı 1 yıl, keşideciye karşı 3 yıldır (TTK 778).
Hizmet Alanlarımız
İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya’da çek-senet tahsili, kambiyo takibi, karşılıksız çek davaları ve menfi tespit süreçlerinde hukuki destek sunulmaktadır.
İletişim ve Hukuki Danışmanlık
Hukuki süreçleriniz için randevu almak üzere bize ulaşabilirsiniz.
Av. Bilal ALYAR
Telefon: 0545 199 25 25
E-posta: info@bilalalyar.av.tr
Adres: Esentepe Mah. Büyükdere Cad. No:171 Şişli/İstanbul
Yasal Uyarı: Bu sayfada yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her somut olay kendi şartları içinde değerlendirilmelidir. Spesifik hukuki sorunlarınız için bir avukata danışmanızı tavsiye ederiz.
🆕 Yeni Yayımlanan İcra-İflas Hukuku Rehberleri (2026)
İcra ve İflas Kanunu mevzuatı çerçevesinde hazırladığımız güncel ve kapsamlı 25 yeni rehberimizi inceleyebilirsiniz:
- İİK 68 İtirazın İptali Davası: Şartlar, Süre ve İcra İnkar Tazminatı
İİK 68 itirazın iptali davası rehberi: bir yıllık süre, yetki, ispat yükü, %20 icra inkar tazminatı ve Yargıtay içtihatlarıemsal uygulamaları…. - İİK 67 İtirazın Kaldırılması: Kesin ve Geçici Kaldırma Yolları
İtirazın kesin ve geçici kaldırılması farkı, icra mahkemesi yetkisi, İİK 68/a belgeleri, kambiyo senedi ve imza inkarı usulü…. - İİK 72 Menfi Tespit ve İstirdat Davası: Takip Öncesi ve Sonrası
İİK 72 menfi tespit davası rehberi: takip öncesi ve sonrası süreç, teminat, ihtiyati tedbir ve istirdat hükümleri…. - İİK 89 Üçüncü Kişide Haciz: Birinci, İkinci ve Üçüncü Haciz İhbarnameleri
İİK 89 haciz ihbarnamesi süreleri, üçüncü kişinin sorumluluğu, itiraz yolları ve menfi tespit davası açma hakkı…. - İİK 96-97 İstihkak Davası: Üçüncü Kişinin Mülkiyet İddiası ve Haczin Kaldırılması
İcra hukuku istihkak davası süreçleri: haciz sırasında iddia, yedi günlük süre, karine ve ispat yükü…. - İİK 106-133 Taşınır ve Taşınmaz Satış Süreçleri: Süreler ve Elektronik İhale
Hacizli taşınır ve taşınmaz malların satış süreleri, elektronik ihale kuralları, kıymet takdiri ve şikayet yolları…. - İİK 150/a-f İpoteğin Paraya Çevrilmesi Yoluyla Takip
İpotekli takipte icra emri, borca itiraz imkansızlığı, ipotek akit tablosu ve ihalenin hazırlık aşamaları…. - İİK 167 Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yolu: Çek, Senet ve Poliçe Takibi
Çek, bono ve poliçe takibinde İİK 167 ve devamı uyarınca süreler, imza itirazı, zamanaşımı ve kanun yolları…. - İİK 269 Kira Alacağı ve Tahliye Takibi: Örnek 13 ile Temerrüt
Kira alacağının icra takibi, ödeme emri ile tahliye talebi, otuz günlük temerrüt süresi ve itiraz yolları…. - İİK 257 İhtiyati Haciz Kararı: Şartlar, Teminat ve Kaldırma Yolları
İhtiyati haciz kararının şartları, teminat oranı, yedi günlük dava açma süresi ve kaldırma yolları…. - İİK 285 Konkordato Başvurusu: Ön Proje, Belge Listesi ve Mühlet Talebi
Konkordato başvurusunda istenen belgeler, ön proje içeriği, finansal analiz raporu ve geçici mühlet kararı süreci…. - İİK 287 Geçici Mühlet: Süreler, Uzatma ve Alacaklılar Üzerindeki Etkileri
Konkordato geçici mühletinin süresi, uzatma ve sonuçları; alacaklı ve borçlu üzerindeki etkileri…. - İİK 308 Adi Konkordato Tasdiki: Oylama, Kabul Oranı ve Tasdik Şartları
Adi konkordatoda alacaklılar toplantısı, oylama, çoğunluk oranı ve mahkeme tasdiki için aranan şartlar…. - İflas Tasfiyesi (İİK 208): Masa, Alacak Kaydı ve Sıra Cetveli
İflas tasfiyesinin aşamaları, iflas masası, alacak kaydı, sıra cetveli ve pay cetveli süreci…. - E-Haciz Kaldırma ve Banka Hesabı Üzerindeki Haczin İtirazı
E-haciz uygulamasının kapsamı, şikayet yolları, maaş ve emekli aylığı koruması, banka hesabı haczinin kaldırılması…. - Maaş Haczi Sınırları İİK 83: Dörtte Bir Kuralı ve Birden Fazla Haciz
Maaş haczinde dörtte bir oranı, nafaka istisnası, birden fazla haciz sırası ve işveren sorumluluğu…. - İcra Takibinde Tebligat Usulsüzlüğü: İptal Sebepleri ve Şikayet Süreleri
İcra takibinde tebligat usulsüzlüğü, Tebligat Kanunu 21, muhtara tebliğ ve usulsüzlük şikayeti…. - Hacze İİK 100 Uyarınca Katılma: Kesin ve Geçici Katılma Hakları
Hacze katılma kuralları, kesin ve geçici katılma, öncelik sırası ve paylaşım cetveli…. - İİK 143 Aciz Vesikası: Düzenlenme Usulü ve Hukuki Sonuçları
Aciz vesikasının tanımı, düzenlenme şartları, borçlu ve alacaklı üzerindeki sonuçları…. - İcra Takibinde Teminat Mektubu: Kesin ve Geçici Teminat Uygulaması
İcra takibinde teminat mektubunun kapsamı, banka teminat mektubu özellikleri ve icra dairesine sunumu…. - İlamsız Takipte Borca İtiraz Süresi İİK 62: Yedi Gün ve İçerik Şartları
İlamsız takipte borca itirazın süresi, şekli, yetki itirazı, kısmi itiraz ve sonuçları…. - İlamlı İcra Takibi İİK 32: Mahkeme Kararına Dayalı Takibin Özellikleri
İlamlı icra takibinin kapsamı, icra emri, borca itiraz yasağı ve kesinleşme şartları…. - İlamsız İcra Takibi Örnek 7: Adi Alacakların Takibi ve Ödeme Emri
İlamsız icra takibinde Örnek 7 ödeme emri, yetkili icra dairesi, takip talebi ve kesinleşme süreci…. - İcra Emri ile Ödeme Emri Farkı: Hangi Takipte Hangisi Kullanılır?
İcra emri ve ödeme emri arasındaki farklar, ilamlı ve ilamsız takip, süreler ve itiraz imkanları…. - Satış Talebi ve Mehil Vesikası İİK 106: Süre Uzatımı ve Uygulama
Satış talebi süresi, mehil vesikasıyla uzatma, masraf yatırma ve hacizli malın düşmesi….
Son güncelleme: 2026-04-17 – Tüm içerikler TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygundur.