Siber Zorbalık Rehberi 2026 | Hukuki Başvuru Yolları
Siber zorbalık; internet ve iletişim araçları üzerinden bir kişiyi hedef alarak sürekli, sistematik ve kasten yürütülen aşağılama, tehdit, taciz, ifşa veya dışlama davranışlarıdır. Türk hukukunda siber zorbalığın tek bir müstakil suç adı yoktur; fiilin niteliğine göre birden fazla TCK hükmü uygulanır.
Siber Zorbalığın Ortaya Çıkış Biçimleri
- Küçük düşürücü paylaşımlar, grup halinde linç kampanyaları.
- Mesaj yoluyla tehdit, ısrarlı takip (stalking).
- İfşa (outing), özel görüntülerin yayılması.
- Sahte hesapla kimlik taklidi ve itibar sabotajı.
- Doxing (kişisel bilgilerin ifşası).
- Oyun, sosyal medya ve okul sohbet gruplarında dışlama ve hedefleme.
Uygulanabilir Ceza Hükümleri
- TCK m.105 – Cinsel taciz.
- TCK m.106 – Tehdit.
- TCK m.123 – Kişilerin huzur ve sükununu bozma.
- TCK m.123/A – Israrlı takip.
- TCK m.125 – Hakaret.
- TCK m.134 – Özel hayatın gizliliğini ihlal.
- TCK m.136 – Kişisel verilerin hukuka aykırı yayılması.
- TCK m.267 – İftira.
- TCK m.226 – Müstehcenlik (çocuklar söz konusu ise ağırlaştırıcı).
Çocuk ve Ergenler Bakımından
Çocuk mağdurların korunmasında 5395 s. Çocuk Koruma Kanunu m.5’teki koruyucu ve destekleyici tedbirler devreye girer. Faile ilişkin 5395 s.K. m.11 kapsamında güvenlik tedbirleri uygulanır. MEB kural ve genelgeleri kapsamında okullarda siber zorbalığa karşı idari süreçler işletilir.
İçerik Kaldırma ve Erişim Engelleme
5651 m.9 iptal edildiğinden genel kişilik hakkı ihlalinde bu maddeye dayanılarak sulh ceza hâkimliğine başvurulamaz. İçeriğin kaldırılması için önce platform/içerik sağlayıcı başvurusu; somut koşullara göre TMK m.24-25 kapsamında hukuk davası ve HMK m.389 vd. ihtiyati tedbir değerlendirilir. Özel hayatın gizliliğinin ihlali ayrıca 5651 m.9/A kapsamına girebilir.
Özel Hukuk Yolları
- TMK m.24-25 kapsamında kişilik haklarına saldırının tespiti, önlenmesi, durdurulması davaları.
- TBK m.49, 58 kapsamında maddi ve manevi tazminat.
- Velayet hakkı sahibinin çocuk adına açtığı davalar.
Delil Toplama
- Mesaj, profil ve paylaşım ekran görüntüleri; mümkünse noter tespiti.
- E-noter zaman damgalı arşivleme.
- Platform bildirim e-postaları.
- Tanık anlatımları; okul ise rehberlik kayıtları.
Önemli Süreler
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Hakaret (şikayete bağlı suçlar) şikayeti | 6 ay | TCK m.73 |
| Genel kişilik hakkı ihlali | Somut dosya ve mahkeme iş yüküne göre değişir | TMK m.24-25; koşulları varsa HMK m.389 vd. |
| Manevi tazminat | 2 / 10 yıl | TBK m.72 |
| 6284 s.K. tedbir talebi | Aciliyet esas | 6284 s.K. |
Sık Sorulan Sorular
Çocuğumun okul grubunda aşağılandığı mesajlar var. Ne yapabilirim?
Delilleri güvence altına alın; okul idaresi ve rehberlikle değerlendirin. Suç şüphesi varsa savcılığa başvurun. İçerik için platforma başvuru ve koşulları varsa TMK m.24-25 ile HMK m.389 vd. yollarını değerlendirin.
Anonim saldırıdan sorumluyu bulabilir miyiz?
Suç duyurusu üzerine platformdan IP logları ve telefon doğrulama kayıtları istenir. Çoğu dosyada fail bu yolla tespit edilir.
Kampanya şeklinde yürütülen linçe karşı ne yapılır?
Delil tespitini hızla yapın; suç şüphesi varsa savcılığa başvurun. İçeriğin kaldırılması için platforma başvuru ve somut koşullara göre hukuk mahkemesinden koruma talebini değerlendirin.
İlgili Rehberler
Yasal Uyarı: İçerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.
Güncel durum notu (5651 m.9): 5651 sayılı Kanun’un İçeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi başlıklı 9. maddesi, Anayasa Mahkemesi’nin 11/10/2023 tarihli ve E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edilmiştir. Bugün işletilen yollar şunlardır: özel hayatın gizliliği bakımından m.9/A (Siber Güvenlik Başkanlığına başvuru; erişim sağlayıcılar için en geç dört saat, talebi sulh ceza hâkimine sunmak için yirmi dört saat, hâkim kararı için en geç kırk sekiz saat; aksi halde tedbir kendiliğinden kalkar) ve sosyal ağ sağlayıcılara yönelik Ek m.4 (başvuruya en geç kırk sekiz saatte gerekçeli cevap; hâkim veya mahkeme kararına rağmen yirmi dört saat içinde içeriği kaldırmayan platformun doğan zararlardan tazminat sorumluluğu). Kataloglu suçlar bakımından m.8, yaşam hakkı ile can ve mal güvenliği bakımından m.8/A yürürlüktedir.