Kripto Varlığa El Koyma Rehberi 2026 | Savcılık, Kurtarma
Kripto para el koyma; ceza soruşturmalarında mevcut veya şüpheli kripto varlıklara yönelik geçici koruma tedbiridir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.128 kapsamında taşınır malvarlığına el koyma hükümleri, kripto varlıklar için de uyarlanarak uygulanır. MASAK bloke ise idari bir tedbir olup 5549 sayılı Kanun’a dayanır.
Hukuki Dayanak
Kripto varlıklara el koyma üç farklı rejimde karşımıza çıkar:
- CMK m.128 el koyma: Suç soruşturmasında kazanç müsaderesine konu olabilecek malvarlığına, sulh ceza hakimliği kararıyla el konulur. 24 saat içinde hakim onayı alınmayan el koyma geçersizdir.
- MASAK bloke (5549 s.K.): Suç gelirlerinin aklanması şüphesiyle, ilgili bakan onayı ile yedi iş gününe kadar işlem askıya alınabilir; bu süreçte cumhuriyet başsavcılığına bildirim ve mahkeme kararı yolu işletilir.
- İhtiyati tedbir (HMK m.389): Özel hukuk uyuşmazlıklarında gecikmesinde sakınca bulunan hallerde mahkeme kararıyla bakiye dondurulabilir.
Uygulama Aşamaları
Soruşturma makamı, şüpheli banka ve kripto borsa hesaplarını tespit ederek hakimlik talebi oluşturur. Borsa uyum birimi karara göre hesaptaki bakiyeyi belirli cüzdan adresine transfer eder veya çekim yasağı uygular. Cüzdan düzeyinde seed phrase elde edilmesi halinde on-chain transfer yoluyla el konulan varlık devlete aktarılır.
İtiraz ve Hak Arama Yolları
El koyma kararına karşı CMK m.267 kapsamında sulh ceza hakimliğinin bağlı bulunduğu mercie 7 gün içinde itiraz edilebilir. İtiraz dilekçesinde suç şüphesinin yeterli olmadığı, orantılılık ilkesine aykırılık, mülkiyet hakkına ölçüsüz müdahale argümanları ileri sürülebilir. MASAK blokesi bakımından idari işleme karşı idare mahkemesinde iptal davası da değerlendirilebilir.
İade Koşulları
Kovuşturmaya yer olmadığı, beraat veya müsadere edilmemesi yönünde kesin karar verilmesi halinde el konulan varlığın iadesi gündeme gelir. Borsa hesabında tutulan bakiyelerin aynen iadesi teknik olarak mümkündür; ancak varlık fiyatındaki oynaklık nedeniyle zarar doğmuşsa, idarenin kusur sorumluluğu (Anayasa m.125) çerçevesinde tazminat talebi değerlendirilebilir.
Üçüncü Kişi Haklarının Korunması
El konulan hesap üzerinde iyiniyetli üçüncü kişilerin hakları bulunması halinde, istihkak veya itiraz yoluna başvurulabilir. P2P platformda alım yapan kullanıcıların alış bedelini ödedikten sonra dondurulan bakiyeleri, karşı tarafın şüpheli işleme dahil olması sebebiyle mağdur hak sahibi konumundadır.
Önemli Süreler
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| El koyma kararına itiraz | 7 gün | CMK m.267 |
| Hakim onayı (sulh ceza) | 24 saat | CMK m.128 |
| MASAK bloke süresi | 7 iş günü | 5549 s.K. |
| İhtiyati tedbir süresi | 2 hafta (dava açma) | HMK m.397 |
Sık Sorulan Sorular
Borsa hesabım aniden donduruldu, ne yapmalıyım?
Bloke kararının dayanağı (MASAK bildirimi, savcılık talimatı, hakimlik kararı) yazılı olarak talep edilir. Kararın türüne göre 7 günlük itiraz süresi veya iptal davası yolu işletilir.
Seed phrase vermek zorunda mıyım?
Kendi aleyhine beyanda bulunmama hakkı (CMK m.147) çerçevesinde savunmanın hukuki sınırları dosya bazlı değerlendirilir. Zorla elde edilen beyan ve varlıkların delil değeri tartışmalıdır.
Yabancı borsadaki varlıklarıma el konulabilir mi?
Yabancı borsalara yönelik el koyma talimatlarının icrası, adli yardımlaşma sözleşmeleri ve borsanın tabi olduğu ülke hukuku çerçevesinde değerlendirilir.
İlgili Rehberler
Yasal Uyarı: İçerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.
İlgili Hukuki Konular
Sıkça Sorulan Sorular
Kripto varlıklara el koyma kararı kim tarafından verilir?
CMK 128 uyarınca taşınmaz, hak ve alacaklara el koyma kararı, soruşturma aşamasında Sulh Ceza Hâkimliği tarafından, kovuşturma aşamasında ise yetkili mahkeme tarafından verilir. Karar, kripto varlık hizmet sağlayıcısına tebliğ edilir ve ilgili cüzdanlar dondurulur.
Borsa hesabındaki kripto varlığa nasıl el konulur?
Yetkili mercii kararının kripto varlık hizmet sağlayıcısına tebliğ edilmesinin ardından sağlayıcı, ilgili kullanıcı hesabını bloke eder ve bakiyeyi yetkili mercilerin emrine sunar. 7518 sayılı Kanun bu yükümlülüğü açıkça düzenlemiştir.
El koyma kararına itiraz edilebilir mi?
Evet. CMK 267-271 hükümleri uyarınca el koyma kararına 7 gün içinde itiraz edilebilir. İtiraz, kararı veren hâkimliğe veya bir üst dereceli mercie iletilir.
El konulan kripto varlık nasıl iade edilir?
Kovuşturma aşamasının lehe sonuçlanması veya elkoymanın hukuka aykırı bulunması halinde varlık ilgili kişiye iade edilir. Mağdur lehine sonuçlanan davada ise zarar gören taraflar arasında pay edilebilir.