Kripto Varlığa El Koyma Rehberi 2026 | Savcılık, Kurtarma
Kripto para el koyma; ceza soruşturmalarında mevcut veya şüpheli kripto varlıklara yönelik geçici koruma tedbiridir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.128’de öngörülen suç ve elkoyma koşulları varsa kripto varlıklara da elkonulabilir. MASAK bloke ise idari bir tedbir olup 5549 sayılı Kanun’a dayanır.
Hukuki Dayanak
Kripto varlıklara el koyma üç farklı rejimde karşımıza çıkar:
- CMK m.128 el koyma: Suç soruşturmasında kuvvetli şüphe bulunan hâllerde şüpheli veya sanığa ait malvarlığı değerlerine, sulh ceza hâkimliği kararıyla el konulur; CMK m.128/9 uyarınca elkoymaya yalnız hâkim karar verebilir.
- MASAK bloke (5549 s.K.): Suç gelirlerinin aklanması şüphesiyle, ilgili bakan onayı ile yedi iş gününe kadar işlem askıya alınabilir.
- İhtiyati tedbir (HMK m.389): Özel hukuk uyuşmazlıklarında gecikmesinde sakınca bulunan hallerde mahkeme kararıyla bakiye dondurulabilir.
Uygulama Aşamaları
Soruşturma makamı, şüpheli banka ve kripto borsa hesaplarını tespit ederek hakimlik talebi oluşturur. Borsa uyum birimi karara göre hesaptaki bakiyeyi belirli cüzdan adresine transfer eder veya çekim yasağı uygular. Cüzdan düzeyinde seed phrase elde edilmesi halinde on-chain transfer yoluyla el konulan varlık devlete aktarılır.
İtiraz ve Hak Arama Yolları
El koyma kararına karşı CMK m.267-268 kapsamında kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren hâkimliğe verilecek dilekçeyle itiraz edilebilir; itirazı CMK m.268/3’te gösterilen merci inceler. İtiraz dilekçesinde suç şüphesinin yeterli olmadığı, orantılılık ilkesine aykırılık, mülkiyet hakkına ölçüsüz müdahale argümanları ileri sürülebilir. MASAK blokesi bakımından idari işleme karşı idare mahkemesinde iptal davası da değerlendirilebilir.
İade Koşulları
Kovuşturmaya yer olmadığı, beraat veya müsadere edilmemesi yönünde kesin karar verilmesi halinde el konulan varlığın iadesi gündeme gelir. Borsa hesabındaki bakiyenin iade biçimi, varlığın durumu ve teknik koşullar dikkate alınarak değerlendirilmelidir; ceza muhakemesi kapsamındaki elkoymadan doğan zararlar için, CMK m.141/1-j’deki koşullar varsa Devletten tazminat istenebilir. Varlıktaki fiyat değişimi tek başına tazminat hakkı doğurmaz.
Üçüncü Kişi Haklarının Korunması
El konulan hesap üzerinde iyiniyetli üçüncü kişilerin hakları bulunması halinde, istihkak veya itiraz yoluna başvurulabilir. P2P platformda alım yapan kullanıcıların alış bedelini ödedikten sonra dondurulan bakiyeleri, karşı tarafın şüpheli işleme dahil olması sebebiyle mağdur hak sahibi konumundadır.
Önemli Süreler
| İşlem | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| El koyma kararına itiraz | İki hafta | CMK m.267-268 |
| Hakim onayı (sulh ceza) | Elkoymaya yalnız hâkim karar verir (m.128/9) | CMK m.128 |
| MASAK bloke süresi | 7 iş günü | 5549 s.K. |
| İhtiyati tedbir süresi | 2 hafta (dava açma) | HMK m.397 |
Sık Sorulan Sorular
Borsa hesabım aniden donduruldu, ne yapmalıyım?
Bloke kararının dayanağı (MASAK bildirimi, savcılık talimatı, hakimlik kararı) yazılı olarak talep edilir. Kararın türüne göre iki haftalık itiraz süresi (CMK m.268) veya iptal davası yolu işletilir.
Seed phrase vermek zorunda mıyım?
Kendi aleyhine beyanda bulunmama hakkı (CMK m.147) çerçevesinde savunmanın hukuki sınırları dosya bazlı değerlendirilir. Zorla elde edilen beyan ve varlıkların delil değeri tartışmalıdır.
Yabancı borsadaki varlıklarıma el konulabilir mi?
Yabancı borsalara yönelik el koyma talimatlarının icrası, adli yardımlaşma sözleşmeleri ve borsanın tabi olduğu ülke hukuku çerçevesinde değerlendirilir.
İlgili Rehberler
Yasal Uyarı: İçerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.
İlgili Hukuki Konular
Sıkça Sorulan Sorular
Kripto varlıklara el koyma kararı kim tarafından verilir?
CMK 128 uyarınca taşınmaz, hak ve alacaklara el koyma kararı, soruşturma aşamasında Sulh Ceza Hâkimliği tarafından, kovuşturma aşamasında ise yetkili mahkeme tarafından verilir. Karar, kripto varlık hizmet sağlayıcısına tebliğ edilir ve ilgili cüzdanlar dondurulur.
Borsa hesabındaki kripto varlığa nasıl el konulur?
Yetkili mercii kararının kripto varlık hizmet sağlayıcısına tebliğ edilmesinin ardından sağlayıcı, ilgili kullanıcı hesabını bloke eder ve bakiyeyi yetkili mercilerin emrine sunar. Askıya alma yetkisi ve bildirim yükümlülüğü ayrıca CMK m.128/A’da düzenlenmiştir.
El koyma kararına itiraz edilebilir mi?
Evet. CMK m.267-271 uyarınca el koyma kararına, öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir. İtiraz dilekçesi kararı veren hâkimliğe verilir; itirazı CMK m.268/3’te gösterilen merci inceler.
El konulan kripto varlık nasıl iade edilir?
İade, CMK m.131 uyarınca muhafaza ihtiyacı, müsadere durumu ve hak sahipliğine göre değerlendirilir. CMK m.128 kapsamındaki malvarlığı değerleri, mağdura aitse ve delil olarak artık gerekmiyorsa sahibine iade edilir; m.128/A kapsamındaki iade ise aynı maddenin beşinci fıkrasındaki koşula bağlıdır. Lehe karar, elkonulan varlığın zarar görenler arasında kendiliğinden paylaştırılacağı anlamına gelmez.