Borsa Manipülasyonu Davası Rehberi 2026

Borsa manipülasyonu, Borsa İstanbul’da işlem gören sermaye piyasası araçlarının fiyat ve işlem hacminin yapay yollarla etkilenmesidir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu m.107, bu fiilleri “piyasa dolandırıcılığı” başlığı altında suç olarak düzenler ve ağır yaptırımlara tabi tutar.

Borsa Manipülasyonunun Tanımı ve Unsurları

SPKn m.107/1 hükmüne göre; gerçekte varolmayan bir izlenim yaratmak, fiyatı veya işlem hacmini etkilemek amacıyla yapılan alım-satımlar borsa manipülasyonunu oluşturur. Suçun gerçekleşmesi için yapay işlem unsuru, fiyat/hacim etkileme kastı ve ekonomik özün yokluğu aranır. Manipülasyonun fiilen gerçekleşmiş olması gerekmez; teşebbüs de cezalandırılır.

Tipik Manipülasyon Yöntemleri

Wash trade (kendinden kendine işlem), matched orders (eşleştirmeli emir), spoofing (iptal niyetiyle yoğun emir), layering (katmanlı emir), painting the tape (fiyat boyama), marking the close (kapanış fiyatı belirleme) ve pump-and-dump şemaları en yaygın manipülatif tekniklerdir. SPK denetim raporlarında bu yöntemler teknik analiz yoluyla tespit edilir.

Cezai Yaptırımlar

SPKn m.107 uyarınca üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası öngörülür. Adli para cezasının miktarı, suçun işlenmesi ile elde edilen menfaatten az olamaz. SPKn m.115/1 uyarınca soruşturma yapılması, SPK’nın Cumhuriyet başsavcılığına yazılı başvurusuna bağlıdır; bu başvuru muhakeme şartı niteliğindedir.

İdari Para Cezaları

Eylem suç oluşturmuyorsa SPKn m.104 kapsamında piyasa bozucu eylem sayılır ve Kurul tarafından idari para cezası verilir; menfaat temin edilmişse ceza bu menfaatin iki katından az olamaz. Ayrıca SPKn m.101 uyarınca Kurul, makul şüphe bulunan kişiler hakkında borsada geçici veya sürekli işlem yapılmasının yasaklanması, kredili alım ve açığa satış sınırlamaları gibi tedbirleri alabilir.

Savunma Argümanları

Savunmada; işlemlerin ekonomik gerekçeye dayandığı, hedge veya arbitraj amacı taşıdığı, piyasa yapıcılığı faaliyetinin sınırları içinde bulunduğu, kasıt unsurunun olmadığı, SPK raporundaki hesaplama hataları ve nedensellik bağının ispatlanamadığı hususları öne çıkar. Bağımsız bilirkişi raporu, savunmanın en güçlü dayanağıdır.

Etkin Pişmanlık

SPKn m.107/3 çerçevesinde fail pişmanlık göstererek, beş yüz bin Türk Lirasından az olmamak üzere elde ettiği veya elde edilmesine sebep olduğu menfaatin iki katı kadar parayı Hazineye öderse; soruşturma başlamadan önce ödemesi hâlinde cezaya hükmolunmaz, soruşturma evresinde ödemesi hâlinde ceza yarı oranında, kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar ödemesi hâlinde üçte bir oranında indirilir.

Önemli Süreler

İşlem	Süre	Kaynak
Dava zamanaşımı	8 yıl	TCK m.66/1-e
İdari ceza zamanaşımı	3-5 yıl (nispi idari para cezasında 8 yıl)	5326 m.20
SPK inceleme başlangıcı	Resen	SPKn m.88
İdari işleme karşı iptal	60 gün	İYUK m.7

Sık Sorulan Sorular

SPK inceleme raporuna karşı ne yapılabilir?

Raporla ilgili ayrıntılı yazılı savunma sunulmalı, raporun dayandığı varsayımlar, hesaplamalar ve nedensellik bağı eleştirel bir şekilde ele alınmalıdır. Bağımsız bilirkişi görüşü kritik öneme sahiptir.

Algoritmik işlem yapan kişi manipülasyondan sorumlu tutulur mu?

Algoritmanın tasarımı ve parametrelerinin manipülatif sonuç doğurmaya elverişli olduğu ispat edilirse sorumluluk doğar. Teknolojik neden, kastı ortadan kaldırmaz.

Manipülasyon suçunda uzlaştırma mümkün müdür?

Hayır. SPKn m.107 kapsamındaki suçlar uzlaştırma kapsamı dışında kamu düzenini ilgilendiren suçlardandır.

İlgili Rehberler

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut dosyaya ilişkin savunma stratejisi uzman değerlendirmesi gerektirir.

Resmi Kaynaklar

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda