Tüketici Arabuluculuk Rehberi 2026 | Dava Şartı

Tüketici uyuşmazlıklarında arabuluculuk, 7251 sayılı Kanun ile 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.73/A’ya eklenen düzenleme çerçevesinde dava şartı olarak zorunlu hâle getirilmiştir. Belirli parasal sınırın üzerindeki tüketici mahkemesi davalarında, arabuluculuğa başvurmadan dava açılması usulden ret sebebi oluşturur.

Zorunlu Arabuluculuk Kapsamı

TKHK m.73/A uyarınca tüketici mahkemesinde görülecek uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur. Parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklar tüketici hakem heyetine gitmeye devam eder; üstü için arabuluculuk şartı aranır. Bu düzenleme hak arama özgürlüğü içinde dostane çözüm mekanizmasını güçlendirmeyi amaçlar.

Arabuluculuk Sürecinin İşleyişi

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (HUAK) çerçevesinde işleyen süreçte, başvuru adliye bünyesindeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Büro, siciline kayıtlı bir arabulucuyu atar. Arabulucu, ilk toplantıyı başvuru tarihinden itibaren üç hafta içinde gerçekleştirir; süreç en geç üç haftada (gerektiğinde bir hafta daha uzatılabilir) tamamlanır.

Anlaşma ve İcra Edilebilirlik

Tarafların anlaşmaya varması hâlinde anlaşma belgesi düzenlenir. HUAK m.18/4 uyarınca, hukuk müşavirilarla birlikte imzalanan anlaşma belgesi ilam niteliğinde belge sayılır ve doğrudan ilamlı icraya konabilir. Avukatsız imzalanması hâlinde ise sulh hukuk mahkemesinden icra edilebilirlik şerhi alınması gerekir.

Anlaşamama ve Dava Açma

Arabuluculuk sonucunda anlaşma sağlanamazsa “son tutanak” düzenlenir. Tüketici, bu tutanağın aslını ya da onaylı örneğini dilekçesine ekleyerek tüketici mahkemesinde dava açabilir (TKHK m.73/A/2). Son tutanak olmadan açılan dava, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilir (HMK m.114).

Ücretler ve Avantajlar

Arabuluculuk ücreti, Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenir. Anlaşma sağlanamazsa ilk iki saat ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Anlaşma hâlinde ücret taraflara aittir; taraflar aksini kararlaştırabilir. Tüketici uyuşmazlıkları harç muafiyeti kapsamında olduğundan mali yük düşüktür.

Gizlilik ve Delil Yasağı

HUAK m.4 uyarınca arabuluculuk görüşmelerinde ileri sürülen beyanlar ve sunulan belgeler, aksi kararlaştırılmadıkça sonraki yargılamada delil olarak kullanılamaz. Bu gizlilik ilkesi, tarafların açık iletişim kurmasını teşvik eder.

Önemli Süreler

İşlem	Süre	Kaynak
İlk toplantı çağrısı	Atamadan sonra 3 hafta	HUAK
Arabuluculuk süresi	3 hafta + 1 hafta uzatma	HUAK
Dava açma (son tutanaktan)	Kalan dava süresi	TKHK m.73/A
Hakem heyeti parasal sınır altı	Dava şartı değil	TKHK m.66

Sık Sorulan Sorular

Tüketici hakem heyetine giden uyuşmazlık arabuluculuğa tabi midir?

Hayır. Parasal sınırın altında kalan ve hakem heyetinde görülen uyuşmazlıklar arabuluculuk kapsamı dışındadır.

Arabulucuyu taraflar kendisi seçebilir mi?

Evet. Taraflar siciline kayıtlı arabuluculardan birini birlikte seçebilir. Anlaşamazlarsa büro atar.

Anlaşma belgesi iptal edilebilir mi?

HUAK ve HMK hükümleri çerçevesinde irade fesadı, hile, hata, ehliyetsizlik gibi sebeplerle iptal davası mümkündür. Ancak iptal koşulları dar yorumlanır.

İlgili Rehberler

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut uyuşmazlık için dosya bazlı değerlendirme önerilir.

Resmi Kaynaklar

Hazırlayan Hukuku

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda