Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) Başvuru ve Tazminat 2026
Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM), 6362 sayılı SPKn m.83 ile kurulmuş olup, faaliyet izni iptal edilen veya iflası açılan yatırım kuruluşlarının yatırımcılara karşı sermaye piyasası faaliyetlerinden kaynaklanan nakit ödeme ve sermaye piyasası aracı teslim yükümlülüklerini, kanunda belirlenen sınırlar çerçevesinde tazmin eder.
YTM Tazmininin Kapsamı
YTM tazmini, yalnızca yatırım kuruluşunun nakit ödeme ve sermaye piyasası aracı teslim yükümlülüklerini kapsar. Yatırımdan kaynaklanan piyasa zararları, başarısız yatırım stratejileri veya yatırımcı tercihinden kaynaklanan kayıplar tazmin kapsamı dışındadır.
Üst Sınır ve Güncellemesi
Tazmin tutarı her yıl yeniden değerleme oranında güncellenmektedir. SPKn m.84/5 uyarınca hak sahibi her bir yatırımcıya ödenecek azami tazmin tutarı kanunda yüz bin Türk lirası olarak belirlenmiş olup, bu tutar her yıl ilan edilen yeniden değerleme katsayısı oranında artırılır; Kurulun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı tarafından beş katına kadar artırılabilir. Sınır, hesap sayısı, türü ve para birimine bakılmaksızın bir yatırımcının aynı kuruluştan olan taleplerinin tümünü kapsar. Azami tutarın üzerinde kalan alacak, tedricî tasfiye veya iflas sürecinde takip edilir.
YTM Başvuru Süreci
Yatırımcılar tazmin taleplerini YTM’ye yazılı olarak yapar. SPKn m.85/1 uyarınca tazmin talebinde bulunma hakkı, tazmin kararının ilanından itibaren bir yıl sonra zamanaşımına uğrar. Uygulamada sık karşılaşılan “üç ay” süresi yatırımcının başvuru süresi değildir: m.85/2 uyarınca üç aylık süre, YTM’nin hak sahiplerini ve tutarları belirledikten sonra ödemeleri gerçekleştirmesi için öngörülen süredir ve zorunlu hâllerde Kurul onayıyla en fazla üç ay daha uzatılabilir. Başvuruya yatırım hesap özeti, MKK kayıtları ve aracı kurumla yapılan çerçeve sözleşme eklenir. Eksik belge sebebiyle reddedilen başvurularda ek süre talep edilebilir.
Reddedilen Başvurularda İdari Dava
YTM başvurusu reddedildiğinde tebliğden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Kararın iptali hâlinde tazmin tutarı yasal faiziyle birlikte ödenir.
Kanuni Çerçeve: Kimler Tazmin Edilmez, Hangi Zararlar Kapsam Dışıdır
- Kapsam (m.84/1): Tazmin, yatırım kuruluşu tarafından yatırımcı adına saklanan veya yönetilen nakit ödeme ile sermaye piyasası aracı teslim yükümlülüklerinin yerine getirilmemesinden doğan talepleri kapsar.
- Kapsam dışı zararlar (m.84/2): Yatırım danışmanlığından veya piyasadaki fiyat hareketlerinden kaynaklanan zararlar tazmin kapsamında değildir. Zarar “kötü yatırım” değil, “teslim edilmeyen varlık” niteliğinde olmalıdır.
- Suç nedeniyle kapsam dışı kalma (m.84/3): SPKn m.106 ve m.107’deki suçlardan veya suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçundan mahkûm olanların bu eylemlerle ilgili alacakları tazmin edilmez. Bu suçlardan suç duyurusunda bulunulan kişilere ödemeler, soruşturmanın başlamasından mahkeme kararının kesinleşmesine kadar durur.
- Tazmin edilmeyen kişiler (m.84/4): Kuruluşun yönetim kurulu üyeleri, yöneticileri, şahsen sorumlu ortakları, yüzde beş ve daha fazla paya sahip ortakları, denetim kurulu üyeleri ve aynı grupta benzer konumdaki kişiler ile bunların eşleri ve ikinci dereceye kadar kan ve kayın hısımları; aynı gruptaki şirketler; bu kişilerin yüzde yirmi beş ve fazlasına sahip olduğu şirketler; kuruluşun mali sıkıntıya düşmesinde sorumluluğu bulunan veya bundan menfaat sağlayan kişiler tazmin edilmez.
- Kriptoda YTM güvencesi yoktur: 7518 sayılı Kanunla eklenen SPKn m.35/C(4) uyarınca kripto varlıklar, Kanun’un 82. maddesinde düzenlenen yatırımcı tazmin hükümlerine tabi değildir ve platforma faaliyet izni verilmiş olması işlemlerin kamu güvencesi altında olduğu anlamına gelmez.
- On yıl kuralı (m.83/4): Yatırım hizmet ve faaliyetlerinden kaynaklanan her türlü emanet ve alacak, hesap sahibinin son talep, işlem veya yazılı talimat tarihinden itibaren on yıl içinde talep ve tahsil edilmezse YTM’ye emaneten devredilir. Devredilen araçlarda bedelsiz pay iktisabı ve kâr payı alma hakkı dışındaki pay sahipliği hakları, iadeye kadar donar.
- YTM mal varlığının korunması (m.83/5): YTM’nin mal varlığı amacı dışında kullanılamaz, teminat gösterilemez, kamu alacakları için dahi haczedilemez, rehnedilemez, iflas masasına dâhil edilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.
Azami Tutarın Üzerindeki Alacak: Tedricî Tasfiyede Sıra
Tazmin tutarını aşan alacaklar bakımından yol, SPKn m.86’daki tedricî tasfiyedir. Kurul, tazmin sürecinin kapanması kararıyla birlikte (bankalar hariç) tedricî tasfiye kararı verebilir ve tasfiyeyi YTM yürütür. Bu süreçte önemli sonuçlar şunlardır: tedricî tasfiye kararıyla ödemeler durur ve mal varlığı üzerinde yalnız YTM tasarruf edebilir; tasfiyenin kapatılmasına kadar iflas kararı verilemez; İcra ve İflas Kanunu ile 6183 sayılı Kanun kapsamında takip yapılamaz, başlamış takipler durur ve zamanaşımı ile hak düşürücü süreler işlemez. Paylaştırmada öncelikle müşteri alacakları ödenir, karşılanamazsa garameten ödeme yapılır; bunlar tamamen karşılandıktan sonra sırasıyla kamu alacakları ve YTM’nin ödeme ile tasfiye giderlerinden doğan alacağı gelir, bakiye diğer alacaklılara tahsis edilir (m.86/4-5). YTM ayrıca ortakların mal beyanını isteyebilir, teminatsız ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz ile yurt dışına çıkış yasağı talep edebilir (m.86/7).
YTM Dışında Kalan Zararlarda Hukuki Yollar
YTM kapsamı dışında kalan zararlar için iflas masasına alacak kaydı, sorumlu yöneticiler aleyhine TTK m.553 sorumluluk davası, MASAK’a şüpheli işlem bildirimi ve cumhuriyet başsavcılığına SPKn m.109 izinsiz faaliyet suç duyurusu yolları izlenebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
YTM hangi durumlarda tazminat öder?
Yatırım kuruluşunun faaliyet izninin iptali veya iflası hâlinde nakit ve sermaye piyasası aracı yükümlülüklerini öder.
YTM piyasa zararını tazmin eder mi?
Hayır; piyasa zararları YTM kapsamı dışındadır. Yalnızca kuruluşun yükümlülükleri tazmin edilir.
Başvuru süresi ne kadardır?
SPK ilanını izleyen üç ay içinde YTM’ye başvuru yapılması gerekir.
Tazminat üst sınırı nedir?
Yatırımcı başına ödenecek azami tutar her yıl yeniden değerleme oranında güncellenmektedir.
İlgili Yargıtay ve Danıştay Kararları (Özet)
- Yargıtay içtihatları— İzinsiz aracılık – offshore broker IB: Yurt dışı broker adına Türkiye’de IB ağı kurarak müşteri yönlendirmesi yapan kişinin SPKn m.109 izinsiz aracılık kapsamında cezalandırıldığı; menfaat sağlama amacının nitelikli hâl olarak ceza artırımına yol açtığı değerlendirilmiştir. mevzuat.adalet.gov.tr içtihat aramasından doğrulayın.
- Yargıtay içtihatları— Telegram sinyal grubu: Ücretli üyelik karşılığı pay ve kripto sinyali veren Telegram grubunun yöneticisinin yatırım danışmanlığı niteliğinde faaliyet yürüttüğü; SPKn m.109 kapsamında cezalandırıldığı; ayrıca SPK idari yaptırımının da ek olarak uygulandığı sonucuna varılmıştır. mevzuat.adalet.gov.tr içtihat aramasından doğrulayın.
- Danıştay içtihatları— SPK idari para cezasının orantılılığı: Manipülasyon iddiası kapsamında verilen idari para cezasının ihlalin niteliği, haksız menfaat ve mali güç ölçütleri yönünden orantılılık denetimine tabi tutulduğu; gerekçesi yetersiz görülen kararın iptal edildiği değerlendirilmiştir. mevzuat.adalet.gov.tr içtihat aramasından doğrulayın.
- Danıştay içtihatları— Yatırımcı uyuşmazlık komisyonu kararı: SPK Yatırımcı Uyuşmazlıkları Komisyonu kararına dayanılarak verilen idari yaptırımın, savunma hakkı ve dosya inceleme imkânı sağlanmadan tesis edilmesinin hukuka aykırı bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. mevzuat.adalet.gov.tr içtihat aramasından doğrulayın.
Karar özetleri eğitim amaçlı olup, somut olayda mahkeme kararları farklılaşabilir. Karar metinleri için resmi içtihat veritabanlarına başvurunuz.
Sermaye Piyasası Hukukunda İlgili Diğer Konular
- Örtülü Kazanç Aktarımı SPKn m.21 ve Tazminat Davası 2026
- Piyasa Dolandırıcılığı (Market Manipulation) SPKn m.107 2026
- Kurumsal Yönetim İlkeleri Uyum Raporu (KYUR) 2026
- Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı (GYO) Kuruluş ve Halka Arz 2026
- İçsel Bilgi Suistimali (Insider Trading) Davası SPKn m.106 2026
- Yeşil Tahvil ve Sürdürülebilirlik Bağlantılı Tahvil (ICMA) 2026
- Kaldıraçlı İşlem (FX) Zararı Tazminat Davası 2026
- Çağrı Yoluyla Pay Toplama (Tender Offer) Yükümlülüğü 2026
Hizmet Bölgeleri
İstanbul, Ankara, İzmir başta olmak üzere tüm Türkiye genelinde sermaye piyasası uyuşmazlıkları için SPK hukuki değerlendirme hizmeti sunulmaktadır. Şehir bazlı detay için İstanbul, Ankara, İzmir rehberlerine bakınız.
Video Anlatım
Sermaye piyasası ve SPK süreçlerine ilişkin video anlatımlar için @bilalalyar YouTube kanalı.
Güncelleme tarihi: 17.04.2026 | Bu içerik 2026 mevzuat değişikliklerine göre güncel tutulmaktadır.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.
