Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) Başvuru ve Tazminat 2026

Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM), 6362 sayılı SPKn m.83 ile kurulmuş kamu tüzel kişisidir; Kurulun SPKn m.82 uyarınca tazmin kararı aldığı yatırım kuruluşlarının nakit ödeme ve sermaye piyasası aracı teslim yükümlülüklerini kanundaki sınırlar içinde tazmin eder.

YTM Tazmininin Kapsamı

YTM tazmini, yalnızca yatırım kuruluşunun nakit ödeme ve sermaye piyasası aracı teslim yükümlülüklerini kapsar. Yatırımdan kaynaklanan piyasa zararları, başarısız yatırım stratejileri veya yatırımcı tercihinden kaynaklanan kayıplar tazmin kapsamı dışındadır.

Üst Sınır ve Güncellemesi

Tazmin tutarı her yıl yeniden değerleme oranında güncellenmektedir. SPKn m.84/5 uyarınca hak sahibi her bir yatırımcıya ödenecek azami tazmin tutarı kanunda yüz bin Türk lirası olarak belirlenmiş olup, bu tutar her yıl ilan edilen yeniden değerleme katsayısı oranında artırılır; Kurulun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı tarafından beş katına kadar artırılabilir. Sınır, hesap sayısı, türü ve para birimine bakılmaksızın bir yatırımcının aynı kuruluştan olan taleplerinin tümünü kapsar. Azami tutarın üzerinde kalan alacak, tedricî tasfiye veya iflas sürecinde takip edilir.

YTM Başvuru Süreci

Yatırımcılar tazmin taleplerini YTM’ye yazılı olarak yapar. SPKn m.85/1 uyarınca tazmin talebinde bulunma hakkı, tazmin kararının ilanından itibaren bir yıl sonra zamanaşımına uğrar. Uygulamada sık karşılaşılan “üç ay” süresi yatırımcının başvuru süresi değildir: m.85/2 uyarınca üç aylık süre, YTM’nin hak sahiplerini ve tutarları belirledikten sonra ödemeleri gerçekleştirmesi için öngörülen süredir ve zorunlu hâllerde Kurul onayıyla en fazla üç ay daha uzatılabilir. Başvuruya yatırım hesap özeti, MKK kayıtları ve aracı kurumla yapılan çerçeve sözleşme eklenir.

Reddedilen Başvurularda İdari Dava

YTM’nin başvuruyu reddeden işlemine karşı başvurulacak yargı yolu ve süre, işlemin niteliğine göre dosya özelinde belirlenmelidir.

Kanuni Çerçeve: Kimler Tazmin Edilmez, Hangi Zararlar Kapsam Dışıdır

• Kapsam (m.84/1): Tazmin, yatırım kuruluşu tarafından yatırımcı adına saklanan veya yönetilen nakit ödeme ile sermaye piyasası aracı teslim yükümlülüklerinin yerine getirilmemesinden doğan talepleri kapsar.
• Kapsam dışı zararlar (m.84/2): Yatırım danışmanlığından veya piyasadaki fiyat hareketlerinden kaynaklanan zararlar tazmin kapsamında değildir. Zarar “kötü yatırım” değil, “teslim edilmeyen varlık” niteliğinde olmalıdır.
• Suç nedeniyle kapsam dışı kalma (m.84/3): SPKn m.106 ve m.107’deki suçlardan veya suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçundan mahkûm olanların bu eylemlerle ilgili alacakları tazmin edilmez. Bu suçlardan suç duyurusunda bulunulan kişilere ödemeler, soruşturmanın başlamasından mahkeme kararının kesinleşmesine kadar durur.
• Tazmin edilmeyen kişiler (m.84/4): Kuruluşun yönetim kurulu üyeleri, yöneticileri, şahsen sorumlu ortakları, yüzde beş ve daha fazla paya sahip ortakları, denetim kurulu üyeleri ve aynı grupta benzer konumdaki kişiler ile bunların eşleri ve ikinci dereceye kadar kan ve kayın hısımları; aynı gruptaki şirketler; bu kişilerin yüzde yirmi beş ve fazlasına sahip olduğu şirketler; kuruluşun mali sıkıntıya düşmesinde sorumluluğu bulunan veya bundan menfaat sağlayan kişiler tazmin edilmez.
• Kriptoda YTM güvencesi yoktur: 7518 sayılı Kanunla eklenen SPKn m.35/C(4) uyarınca kripto varlıklar, Kanun’un 82. maddesinde düzenlenen yatırımcı tazmin hükümlerine tabi değildir ve platforma faaliyet izni verilmiş olması işlemlerin kamu güvencesi altında olduğu anlamına gelmez.
• On yıl kuralı (m.83/4): Yatırım hizmet ve faaliyetlerinden kaynaklanan her türlü emanet ve alacak, hesap sahibinin son talep, işlem veya yazılı talimat tarihinden itibaren on yıl içinde talep ve tahsil edilmezse YTM’ye emaneten devredilir. Devredilen araçlarda bedelsiz pay iktisabı ve kâr payı alma hakkı dışındaki pay sahipliği hakları, iadeye kadar donar.
• YTM mal varlığının korunması (m.83/5): YTM’nin mal varlığı amacı dışında kullanılamaz, teminat gösterilemez, kamu alacakları için dahi haczedilemez, rehnedilemez, iflas masasına dâhil edilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.

Azami Tutarın Üzerindeki Alacak: Tedricî Tasfiyede Sıra

Tazmin tutarını aşan alacaklar bakımından yol, SPKn m.86’daki tedricî tasfiyedir. Kurul, tazmin sürecinin kapanması kararıyla birlikte (bankalar hariç) tedricî tasfiye kararı verebilir ve tasfiyeyi YTM yürütür. Bu süreçte önemli sonuçlar şunlardır: tedricî tasfiye kararıyla ödemeler durur ve mal varlığı üzerinde yalnız YTM tasarruf edebilir; tasfiyenin kapatılmasına kadar iflas kararı verilemez; İcra ve İflas Kanunu ile 6183 sayılı Kanun kapsamında takip yapılamaz, başlamış takipler durur ve zamanaşımı ile hak düşürücü süreler işlemez. Paylaştırmada öncelikle müşteri alacakları ödenir, karşılanamazsa garameten ödeme yapılır; bunlar tamamen karşılandıktan sonra sırasıyla kamu alacakları ve YTM’nin ödeme ile tasfiye giderlerinden doğan alacağı gelir, bakiye diğer alacaklılara tahsis edilir (m.86/4-5). YTM ayrıca ortakların mal beyanını isteyebilir, teminatsız ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz ile yurt dışına çıkış yasağı talep edebilir (m.86/7).

YTM Dışında Kalan Zararlarda Hukuki Yollar

YTM kapsamı dışında kalan zararlar için iflas masasına alacak kaydı, sorumlu yöneticiler aleyhine TTK m.553 sorumluluk davası ve koşulları varsa cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusu yolları izlenebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

YTM hangi durumlarda tazminat öder?

Kurulun, yatırım kuruluşunun nakit ödeme veya sermaye piyasası aracı teslim yükümlülüklerini yerine getiremediğini tespit ederek tazmin kararı alması hâlinde öder (SPKn m.82).

YTM piyasa zararını tazmin eder mi?

Hayır; piyasa zararları YTM kapsamı dışındadır. Yalnızca kuruluşun yükümlülükleri tazmin edilir.

Başvuru süresi ne kadardır?

SPKn m.85/1 uyarınca tazmin talebinde bulunma hakkı, tazmin kararının ilanından itibaren bir yıl sonra zamanaşımına uğrar.

Tazminat üst sınırı nedir?

Yatırımcı başına ödenecek azami tutar her yıl yeniden değerleme oranında güncellenmektedir.

Resmi Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
• Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
• UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
• T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR

Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda