Tarhiyat Öncesi Uzlaşma Komisyonu Süreci 2026
Tarhiyat Öncesi Uzlaşma (TÖU), VUK Ek 11 kapsamında inceleme raporu tamamlandıktan sonra, ihbarname düzenlenmeden önce başvurulabilen idari çözüm yoludur. Başarıyla tamamlanırsa vergi ve ceza indirilebilir.
TÖU’nun Kapsamı ve Uygulanmayacak Haller
TÖU; vergi ziyaı, usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarını kapsar. VUK 359 kapsamındaki kaçakçılık fiilleri ile vergi ziyaına üç kat uygulanan hallerde TÖU’ya başvurulamaz. Bu fiiller doğrudan ceza yargısına intikal eder.
Başvuru Süresi ve Usulü
Raporun mükellefe tebliği öncesi inceleme sürecinde veya rapor sonrası ihbarname düzenlenene kadar yazılı talep ile komisyona başvurulur. Komisyon gün ve saat belirler; mükellef/hukuk müşaviri hazır bulunur.
Komisyon Üyeleri ve Pazarlık Usulü
Komisyon; Vergi Dairesi Başkanı veya yetkilisi başkanlığında müfettiş ve mali hukuk uzmanından oluşur. Mükellef, sunduğu savunma ve delillerle vergi aslı ile cezada indirim ister. Komisyon kabul/red verir; kısmi uzlaşma da mümkündür.
Uzlaşmanın Sonuçları ve Sonraki Yollar
Uzlaşma tutanağı kesindir; dava açılamaz. Uzlaşılan tutar bir ay içinde ödenmezse uzlaşma geçerliliğini yitirir ve eski tutar tahakkuk eder. Uzlaşma yoluyla indirim kazanılan ceza için VUK 376 birlikte uygulanamaz.
Stratejik Değerlendirme: Uzlaşma mı Dava mı
Delil durumu güçlü, yargı kararları mükellef lehineyse dava tercih edilebilir. Belirsiz delil ve ağır ceza halinde uzlaşma; vergi aslı ve faiz yükünden tasarruf sağlar. Hukuki Bilgilendirme maliyet–kazanç analizi yapar.
Sıkça Sorulan Sorular
TÖU’da hangi cezalar indirilebilir?
Vergi aslı, gecikme faizi ve ceza toplu pazarlığa açıktır; komisyonun takdir yetkisi çerçevesinde büyük ölçüde indirim mümkündür.
TÖU sonrası dava açabilir miyim?
Hayır, uzlaşma tutanağı imzalandığında dava hakkı düşer; sadece ödeme yapılmazsa uzlaşma geçersiz sayılır.
TÖU’ya başvurmak için hukuku zorunlu mu?
Zorunlu değildir; ancak teknik savunma, pazarlık ve maliyet analizi hukuk müşaviri ile çok daha etkili yürütülür.
Kaçakçılık suçunda TÖU olur mu?
VUK 359 kapsamındaki fiillerde TÖU uygulanmaz; bu dosyalar doğrudan ceza mahkemesine intikal eder.
Vergi Hukuku Güncel Yargı Kararları
- Danıştay 4.D, tarhiyat öncesi uzlaşmada komisyonun ceza miktarını tespit yetkisinin sınırsız olmadığını; takdir yetkisinin vergi aslı ve ceza oranları arasında makul bir dengeyi gerektirdiğini vurguladı. Mevzuat kaynağı
- Danıştay 3.D, VUK 376 başvurusu sonrası mükellefin dava açma hakkının düştüğü; ancak taahhüt edilen tutar ödenmediğinde 376 hükmünün ortadan kalktığı ve yeniden yargı yolu açıldığı içtihadını tekrarladı. Mevzuat kaynağı
İlgili Vergi Hukuku Rehberleri
- Vergi Davası İstinaf ve Danıştay Temyiz Süreci 2026
- Vergi Tekniği Raporu (VTR) İtiraz ve Değerlendirme 2026
- KDV İadesinde Yeminli Mali Müşavir (YMM) Raporu Süreci 2026
- Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi (7338) 2026
- 7440 Sayılı Yapılandırma ve Matrah Artırımı Uygulaması 2026
- VUK 359 Vergi Kaçakçılığı Suçu Savunma Rehberi 2026
- Transfer Fiyatlandırması Belgelendirmesi (Master/Local File/CbCR) 2026
- Kontrollü Yabancı Kurum Kazancı (KVK 7) Vergilendirmesi 2026
Hizmet verilen iller: İstanbulAnkaraİzmirAntalyaBursa.
Vergi hukuku rehber videoları için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.
Son güncelleme: Nisan 2026 — Vergi mevzuatı güncel hükümleri esas alınmıştır.
İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar
| Mevzuat | Konu | Madde Atfı |
|---|---|---|
| 5237 SK — TCK | Türk Ceza Kanunu genel/özel hükümler | m.1-345 |
| 5271 SK — CMK | Ceza Muhakemesi Kanunu | m.90-103, 100-108, 109-115, 170, 172, 231 |
| 5275 SK | İnfaz — Koşullu salıverilme, denetimli serbestlik | m.105/A, 107, 108 |
| 6284 SK | Koruma/önleyici tedbirler | m.3, 5, 8, 13 |
| 5395 SK | Çocuk Koruma Kanunu | m.4, 5, 11, 25, 35 |
| 5352 SK | Adli Sicil Kanunu | m.9, 12, 13/A |
| AY m.36, 38 | Adil yargılanma, masumiyet karinesi | |
| AİHS m.5, 6 | Özgürlük, adil yargılanma |
Başvurulacak Kurumlar
- Cumhuriyet Başsavcılığı — şikayet ve suç duyurusu
- Sulh Ceza Hakimliği — tutuklama, adli kontrol, arama itirazı
- Asliye/Ağır Ceza Mahkemesi — kovuşturma
- Bölge Adliye Mahkemesi — istinaf
- Yargıtay Ceza Daireleri — temyiz
- İnfaz Hakimliği — infaz işlemleri (4675 SK)
- Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü — sicil başvuru
Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.