Muris muvazaası, mirasbırakanın mirasçılardan mal kaçırma amacıyla gerçekte bağış niteliğindeki devri satış gibi göstermesidir. Yargıtay 1.HD 01.04.1974 tarih ve 1/2 sayılı içtihadı birleştirme kararı davanın temel kaynağıdır.
İçindekiler
- Muris Muvazaasının Unsurları
- Dava Açma Hakkı ve Taraflar
- İspat Yükü ve Delil Değerlendirmesi
- Dava Türleri: Tapu İptali, Bedel, Tenkis
- Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süre
- Sıkça Sorulan Sorular
Muris Muvazaasının Unsurları
Muvazaanın oluşumu için: 1) Mirasbırakan ile üçüncü kişi arasında gerçek dışı bir sözleşme, 2) Mirasçılardan mal kaçırma saiki, 3) Görünüşte satış/temlik işleminin bulunması, 4) Gerçekte bağış iradesinin varlığı aranır. Bedel ile değer arasındaki fahiş fark, taraflar arasındaki yakınlık, satış gerekçesinin mantıksızlığı muvazaa emarelerini oluşturur.
Dava Açma Hakkı ve Taraflar
Dava yasal ve atanmış mirasçılar tarafından açılabilir. Saklı paylı mirasçı olup olmaması önem taşımaz; tüm mirasçılar aktif husumet ehliyetine sahiptir. Davalı olarak temlik alan üçüncü kişi ve varsa temlikin zincirindeki sonraki kişiler gösterilir. Ölünceye kadar bakma sözleşmelerinde muvazaa iddiası özellikle sık değerlendirilir.
İspat Yükü ve Delil Değerlendirmesi
Muris muvazaası iddiasında ispat yükü davacı mirasçıdadır. Tapu kayıtları, bedelin ödendiğine dair banka dekontları, mirasbırakanın gelir-gider durumu, satış tarihinde mirasbırakanın sağlık durumu (ileri yaş, hastalık), temlik alanın ödeme gücü, taşınmazın değeri ile satış bedeli arasındaki fark, yakın akrabalık ilişkisi, tapu iptal-tescil davasında HMK 198 kapsamında her türlü delille ispat edilebilir.
Dava Türleri: Tapu İptali, Bedel, Tenkis
Muvazaa tespit edilirse davacı talebine göre tapu iptal ve tescil, bedel iadesi, tenkis davası açabilir. Zincirleme temliklerde iyi niyetli üçüncü kişi TMK 1023 kapsamında korunur; bu durumda bedel davası açılabilir. Muris muvazaası davasında tenkis talep edilmişse ihtiyati tedbir istenebilir.
Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süre
Muris muvazaası davası herhangi bir zamanaşımına tabi değildir ve mirasbırakanın ölümünden sonra her zaman açılabilir. Ancak tenkis davası mirasçının saklı paya tecavüzü öğrendiği günden itibaren 1 yıl ve her halükarda vasiyetnamenin açılmasının üzerinden 10 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TMK 571).
Sıkça Sorulan Sorular
Muris muvazaası davası ne zaman açılır?
Mirasbırakanın ölümünden sonra her zaman açılabilir. Zamanaşımı süresi yoktur; ancak tenkis davası söz konusu ise TMK 571’deki 1 yıl ve 10 yıllık süreler işler.
Muvazaa iddiasını kim ispat eder?
İspat yükü davacı mirasçıdadır. HMK 198 uyarınca her türlü delille ispat edilebilir; tanık, banka kayıtları, değer raporu, mirasbırakanın sağlık durumu, satış bedelinin gerçek değerle karşılaştırılması delil niteliğindedir.
Satış ile bağış arasındaki farkı nasıl belirlerim?
Bedelin gerçekten ödenip ödenmediği, taraflar arasındaki yakınlık, taşınmazın gerçek değeri ile satış bedeli arasındaki fark, mirasbırakanın bedeli almasına ihtiyacının bulunup bulunmadığı gibi olgular birlikte değerlendirilir.
Üçüncü kişiye devir halinde ne olur?
TMK 1023 uyarınca iyi niyetli üçüncü kişi korunur ve tapu iptali yaptırılamaz. Bu durumda zarar gören mirasçı muvazaadan yararlanan ilk alıcıdan bedel talep edebilir.
Yargıtay ve AYM Kararları
- Yargıtay 1. HD: Yargıtay 1. Hukuk Dairesi – Muris Muvazaası Değerlendirmesi. Mirasbırakanın sağlığında yaptığı satış işleminin gerçekte bağış niteliğinde olduğu, bedelin ödendiğine dair delilin bulunmaması ve mirasbırakanın bedele ihtiyacının olmadığının tespit edilmesi halinde muvazaa sabit kabul edilerek tapu iptal-tescil kararı verilmiştir. UYAP Mevzuat
- Yargıtay 14. HD: Yargıtay 14. Hukuk Dairesi – Miras Sebebiyle Tapu İptali. Mirasbırakanın sahte belge ile düzenlenmiş tapu devrinde gerçek mirasçıların tapu iptali davası açma hakkı; iyi niyetli üçüncü kişilerin TMK 1023 kapsamında korunacağı; bedel talebinin koşulları değerlendirilmiştir. UYAP Mevzuat
İlgili Miras Hukuku Rehberleri
Bölgesel Miras Hukuku Hizmetleri
- istanbul miras avukati Rehberi (2026)
- ankara miras avukati Rehberi (2026)
- izmir miras avukati Rehberi (2026)
- bursa miras avukati Rehberi (2026)
- antalya miras avukati Rehberi (2026)
YouTube Hukuk Kanalı
Detaylı video anlatımı için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.
Güncellenme: 17 Nisan 2026 — Av. Bilal ALYAR Hukuk Bürosu