Tenkis Davası ve Saklı Pay Korunması (TMK 560, 2026)

Tenkis davası, mirasbırakanın saklı paylı mirasçıların saklı paylarına tecavüz eder şekilde yaptığı ölüme bağlı tasarrufları veya bağışlamaları saklı pay oranında iadeye tabi tutmaya yönelik bir dava türüdür. TMK 560-571 maddeleri düzenlemeyi içerir.

Tenkise Tabi Tasarruflar

TMK 560 ve 565 tenkise tabi tasarrufları belirler: vasiyetnameler, miras sözleşmeleri, miras bırakanın sağlığında yaptığı ve ölüme bağlı tasarruf etkisi taşıyan bağışlamalar, denkleştirmeye tabi olmayan hibe nitelikli devir işlemleri. Ölünceye kadar bakma sözleşmeleri, muvazaalı temlik nitelikli satışlar tenkis konusu olabilir.

Saklı Paylı Mirasçılar ve Oranları

TMK 506 saklı paylı mirasçıları ve saklı pay oranlarını düzenler: altsoy için yasal miras payının 1/2’si, ana-baba için yasal miras payının 1/4’ü, sağ kalan eş için tek başına mirasçı ise 3/4’ü, diğer mirasçılarla birlikteyse yasal miras payının tamamı kadar saklı pay korunmaktadır.

Tenkis Davasında Sıra

TMK 563 ve 570 uyarınca tenkise tabi tutulacak tasarruflar arasında belirli bir sıra vardır: önce vasiyetnameler, sonra en son yapılan bağışlamadan başlayarak geriye doğru gidilir. Saklı pay korunmasına yetecek miktarda tenkis yapılır; orantılı tenkis ilkesi esastır.

Dava Süresi: TMK 571

Tenkis davası mirasçının saklı paya tecavüzü öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl ve her halükarda vasiyetnamenin açılmasından veya mirasın açılmasından itibaren 10 yıl içinde açılmalıdır. Süreler hak düşürücü niteliktedir; mahkeme re’sen dikkate alır.

Tenkis-Muvazaa-İade Davaları İlişkisi

Aynı tasarruf hem muris muvazaası hem tenkis iddiası ile dava konusu olabilir; ancak hukuki sebep farklıdır. Muvazaa davası mal kaçırma amaçlı görünüşte devirleri hedeflerken, tenkis saklı pay korunmasına yöneliktir. Davacı terditli (kademeli) olarak her iki talebi birlikte ileri sürebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Tenkis davası kim tarafından açılır?

Yalnızca saklı paylı mirasçılar açabilir: altsoy, ana-baba ve sağ kalan eş. Diğer yasal mirasçıların tenkis talep hakkı yoktur; ancak muris muvazaası davası açabilirler.

Tenkis süresi ne kadar?

TMK 571’e göre saklı pay tecavüzünün öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl ve her halükarda vasiyetname açılmasından/miras açılmasından 10 yıl içinde dava açılmalıdır.

Hangi tasarruflar tenkise tabidir?

Vasiyetnameler, miras sözleşmeleri, mirasbırakanın sağlığında yaptığı bağışlamalar, ölünceye kadar bakma sözleşmeleri, denkleştirmeye tabi olmayan hibe nitelikli temlikler tenkise tabidir.

Saklı pay oranları nedir?

TMK 506’ya göre altsoy %50, ana-baba %25, eş ise tek başına mirasçıyken %75, diğerleriyle birlikteyken yasal miras payının tamamıdır.

Yargıtay ve AYM Kararları

Yargıtay içtihatları: Yargıtay içtihatları- Tenkis ve Saklı Pay Hesabı. Vasiyetname ile saklı paylı altsoyun saklı payı ihlal edilmesi halinde TMK 560 uyarınca orantılı tenkis yapılması; tenkisin öncelikle vasiyetname sonra bağışlamalar sırasına göre uygulanması ilkeleri detaylandırılmıştır. UYAP Mevzuat
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu içtihatları: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu – Miras Hukukunda İçtihat Farklılığı. Mirasçılık belgesinin iptali davasında yetki, ispat yükü, denkleştirme kurumunun uygulanma şartları konusundaki içtihat farklılıkları birleştirme kararıyla giderilmiştir. Uygulamada tek tip değerlendirme getirilmiştir. UYAP Mevzuat

İlgili Miras Hukuku Rehberleri

Bölgesel Miras Hukuku Hizmetleri

YouTube Hukuk Kanalı

Detaylı video anlatımı için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.

Güncellenme: 17 Nisan 2026 — Alyar Hukuk & Danışmanlık

İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar

Mevzuat	Konu	Madde Atfı
4721 SK — TMK	Türk Medeni Kanunu — Aile hukuku	m.118-494
TMK m.161-166	Boşanma sebepleri	Özel ve genel sebepler
TMK m.166/3	Anlaşmalı boşanma	Min. 1 yıl evlilik
TMK m.174-175	Tazminat ve yoksulluk nafakası	Kusur analizi
TMK m.182	Velayet	Çocuğun üstün yararı
TMK m.202-232	Mal rejimi — edinilmiş mallara katılma	Katılma alacağı, değer artış payı
TMK m.282-301	Soybağı	Tanıma, babalık, ret
TMK m.305-320	Evlat edinme	Küçük ve ergin
TMK m.396-494	Vesayet	Kısıtlama, vasi, kayyım
6284 SK	Ailenin korunması	Koruma ve önleyici tedbirler
5718 SK — MÖHUK	Yabancı karar tanıma-tenfiz	m.50-59
4787 SK	Aile Mahkemeleri	Pedagog/psikolog/sosyal çalışmacı
HMK m.12	Aile mahkemesi yetkisi	Yerleşim yeri / son 6 ay
İİK m.38, 344	İlam ve tazyik hapsi	Nafaka tahsili
AİHS m.8	Özel hayat ve aile yaşamına saygı	İnsan hakları çerçevesi

Başvurulacak Kurumlar

Aile Mahkemesi — boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi, evlat edinme, soybağı
Sulh Hukuk Mahkemesi — vesayet, kayyım, tereke
Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü — sosyal inceleme, koruma
Nüfus Müdürlüğü — tanıma, boşanma tescili
Noter — evlilik sözleşmesi, vekalet
Arabuluculuk Daire Başkanlığı — ihtiyari aile arabuluculuğu
BAM Hukuk Daireleri / Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — kanun yolu

Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.

Resmi Kaynaklar

Hazırlayan Hukuku

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda