Miras Sözleşmesi Düzenleme ve Hükümleri (TMK 545, 2026)
Miras sözleşmesi, mirasbırakan ile diğer bir veya birden çok kişi arasında yapılan ve mirasbırakanın ölümüne bağlı tasarruf içeren iki taraflı hukuki işlemdir. Vasiyetnameden farklı olarak tek taraflı geri alınamaz.
İçindekiler
- Miras Sözleşmesinin Tanımı ve Türleri
- Şekil Şartı (TMK 545/2)
- Ehliyet Şartları
- Sözleşmenin Geri Alınması (TMK 546)
- Tenkis ve İptal
- Sıkça Sorulan Sorular
Miras Sözleşmesinin Tanımı ve Türleri
TMK 545 miras sözleşmesini düzenler: olumlu miras sözleşmesi (mirasbırakanın bir kişiyi mirasçı atama veya ona belirli mal vasiyet etme), olumsuz miras sözleşmesi (bir mirasçının mirastan feragat etmesi) olarak ikiye ayrılır. Her iki türde de resmi vasiyetname şekli şarttır.
Şekil Şartı (TMK 545/2)
Miras sözleşmesi resmi vasiyetname şeklinde düzenlenir; noter, sulh hâkimi veya kanunla yetkili kılınan başka bir resmi görevli önünde, iki tanığın katılımıyla yapılır. Tarafların imzası, tanık imzaları, memur imzası şekil gerekliliğinin parçasıdır.
Ehliyet Şartları
TMK 503: Miras sözleşmesi yapabilmek için tarafların ayırt etme gücüne sahip ve ergin olmaları gerekir. 18 yaşını doldurmuş, kısıtlı olmayan, ayırt etme gücüne sahip kişiler taraf olabilir. Vasiyetnameden farklı olarak erginlik şartı özellikle aranır.
Sözleşmenin Geri Alınması (TMK 546)
Miras sözleşmesi tek taraflı olarak geri alınamaz; bu vasiyetname ile en büyük farkıdır. TMK 546: Taraflar anlaşarak aynı şekilde (resmi vasiyetname) geri alabilirler. Karşı tarafın esaslı kusuru, sözleşmenin amacına aykırı davranışı halinde tek taraflı fesih mümkündür.
Tenkis ve İptal
Miras sözleşmesi tenkise tabi tutulabilir; saklı paylı mirasçıların saklı payını zedelemesi halinde tenkis yoluyla azaltılır. İptali TMK 557’deki sebeplere dayanılarak talep edilebilir. Sağlar arası sözleşmeler bakımından ölünceye kadar bakma sözleşmesi özel düzenleme içerir (TBK 611).
Sıkça Sorulan Sorular
Miras sözleşmesi nerede yapılır?
TMK 545/2 uyarınca resmi vasiyetname şeklinde, yani noter, sulh hâkimi veya kanunla yetkili resmi görevli önünde iki tanığın katılımıyla düzenlenir.
Miras sözleşmesi geri alınabilir mi?
Tek taraflı geri alınamaz. Taraflar anlaşarak aynı resmi şekilde geri alabilirler. Karşı tarafın esaslı kusuru halinde tek taraflı fesih TMK 546 kapsamında mümkündür.
Miras sözleşmesi için yaş şartı?
TMK 503 uyarınca tarafların ayırt etme gücüne sahip ve ergin (18 yaş) olmaları gerekir. Vasiyetnameden farklı olarak erginlik şartı özellikle aranır.
Mirastan feragat nasıl yapılır?
Olumsuz miras sözleşmesi (mirastan feragat) TMK 528 uyarınca mirasbırakan ile mirasçı arasında yapılan sözleşmedir; resmi vasiyetname şeklinde düzenlenir. Feragat karşılıklı (ivazlı) veya ivazsız olabilir.
Yargıtay ve AYM Kararları
- Yargıtay içtihatları: Yargıtay içtihatları- Tenkis ve Saklı Pay Hesabı. Vasiyetname ile saklı paylı altsoyun saklı payı ihlal edilmesi halinde TMK 560 uyarınca orantılı tenkis yapılması; tenkisin öncelikle vasiyetname sonra bağışlamalar sırasına göre uygulanması ilkeleri detaylandırılmıştır. UYAP Mevzuat
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu içtihatları: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu – Miras Hukukunda İçtihat Farklılığı. Mirasçılık belgesinin iptali davasında yetki, ispat yükü, denkleştirme kurumunun uygulanma şartları konusundaki içtihat farklılıkları birleştirme kararıyla giderilmiştir. Uygulamada tek tip değerlendirme getirilmiştir. UYAP Mevzuat
İlgili Miras Hukuku Rehberleri
Bölgesel Miras Hukuku Hizmetleri
- istanbul miras hukuku alanı Rehberi (2026)
- ankara miras hukuku alanı Rehberi (2026)
- izmir miras hukuku alanı Rehberi (2026)
- bursa miras hukuku alanı Rehberi (2026)
- antalya miras hukuku alanı Rehberi (2026)
YouTube Hukuk Kanalı
Detaylı video anlatımı için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.
Güncellenme: 17 Nisan 2026 — Alyar Hukuk & Danışmanlık
İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar
| Mevzuat | Konu | Madde Atfı |
|---|---|---|
| 4721 SK — TMK | Türk Medeni Kanunu — Aile hukuku | m.118-494 |
| TMK m.161-166 | Boşanma sebepleri | Özel ve genel sebepler |
| TMK m.166/3 | Anlaşmalı boşanma | Min. 1 yıl evlilik |
| TMK m.174-175 | Tazminat ve yoksulluk nafakası | Kusur analizi |
| TMK m.182 | Velayet | Çocuğun üstün yararı |
| TMK m.202-232 | Mal rejimi — edinilmiş mallara katılma | Katılma alacağı, değer artış payı |
| TMK m.282-301 | Soybağı | Tanıma, babalık, ret |
| TMK m.305-320 | Evlat edinme | Küçük ve ergin |
| TMK m.396-494 | Vesayet | Kısıtlama, vasi, kayyım |
| 6284 SK | Ailenin korunması | Koruma ve önleyici tedbirler |
| 5718 SK — MÖHUK | Yabancı karar tanıma-tenfiz | m.50-59 |
| 4787 SK | Aile Mahkemeleri | Pedagog/psikolog/sosyal çalışmacı |
| HMK m.12 | Aile mahkemesi yetkisi | Yerleşim yeri / son 6 ay |
| İİK m.38, 344 | İlam ve tazyik hapsi | Nafaka tahsili |
| AİHS m.8 | Özel hayat ve aile yaşamına saygı | İnsan hakları çerçevesi |
Başvurulacak Kurumlar
- Aile Mahkemesi — boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi, evlat edinme, soybağı
- Sulh Hukuk Mahkemesi — vesayet, kayyım, tereke
- Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü — sosyal inceleme, koruma
- Nüfus Müdürlüğü — tanıma, boşanma tescili
- Noter — evlilik sözleşmesi, vekalet
- Arabuluculuk Daire Başkanlığı — ihtiyari aile arabuluculuğu
- BAM Hukuk Daireleri / Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — kanun yolu
Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.