Mirasın Hükmen Reddi ve Alacaklı İtirazı (TMK 605/2, 2026)
Mirasın hükmen reddi, mirasbırakanın ödemeden aczinin açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olması halinde mirasçının ayrıca beyanı olmaksızın mirasın reddedilmiş sayılmasını ifade eder (TMK 605/2).
İçindekiler
- Hükmen Red Şartları
- Ödemeden Aczin İspatı
- Alacaklıların İtirazı (TMK 614)
- Tespit Davası Açma Hakkı
- Sorumluluk ve Mal Varlığı İlişkisi
- Sıkça Sorulan Sorular
Hükmen Red Şartları
TMK 605/2’ye göre hükmen red için mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi, yani borca batıklık halinin açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olması gerekir. İcra dairesi, ticaret mahkemesi, iflas kararı, mahkeme kararı gibi belgelerle acz durumunun belirlenmesi yeterlidir.
Ödemeden Aczin İspatı
Ödemeden aczin ispatı için mirasbırakanın ölüm tarihinde; icra dairelerinde aleyhe açılmış takipler, icra dairesi tarafından düzenlenmiş aciz vesikaları, iflasın açılmış olması, borçların mal varlığını aşması, mahkeme kararları ile tespit edilen borç miktarı kullanılır.
Alacaklıların İtirazı (TMK 614)
TMK 614: Alacaklılar mirasın gerçekte borca batık olmadığını iddia ederek mirasın hükmen reddinin kaldırılmasına itiraz edebilir. İspat yükü itiraz eden alacaklıdadır. Mahkeme mirasbırakanın gerçek mal varlığını, alacak-borç durumunu belirleyerek karar verir.
Tespit Davası Açma Hakkı
Mirasçılar mirasın hükmen reddedildiğini mahkeme kararıyla tespit ettirmek isteyebilirler. Bu davada mirasbırakanın borca batıklığı delillerle ispat edilir. Tespit kararı alacaklılara karşı koruyucu nitelik taşır; icra takipleri durdurulur.
Sorumluluk ve Mal Varlığı İlişkisi
Hükmen reddedilen mirasta mirasçı mirasbırakanın borçlarından sorumlu tutulmaz. Ancak mirasçı miras malları üzerinde tasarrufta bulunmuş, mallarla karıştırmış ise örtülü kabul iddiası ileri sürülebilir ve sorumluluk doğabilir. TMK 610 fiili kabul hallerini düzenler.
Sıkça Sorulan Sorular
Hükmen red hangi durumda uygulanır?
TMK 605/2’ye göre mirasbırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır; ayrıca beyan gerekmez.
Alacaklılar hükmen reddi iptal ettirebilir mi?
TMK 614 uyarınca alacaklılar mirasın gerçekte borca batık olmadığını iddia ederek itiraz edebilir. İspat yükü itiraz eden alacaklıdadır.
Tespit davası neden açılır?
Mirasçılar alacaklıların baskısından kurtulmak ve hukuki durumu netleştirmek için mirasın hükmen reddedildiğinin tespiti davasını açabilir. Kararla icra takipleri durdurulur.
Mirasçı miras mallarını kullanırsa ne olur?
TMK 610 uyarınca mirasçı miras mallarını gizlemiş, karıştırmış veya kendi malıymış gibi tasarruf etmişse miras fiilen kabul edilmiş sayılır ve mirasbırakanın borçlarından sorumlu olur.
Yargıtay ve AYM Kararları
- Yargıtay içtihatları: Yargıtay içtihatları- Mirasın Reddi ve Süre. Mirasın reddi için TMK 605’teki 3 aylık sürenin mirasçının miras hakkını öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başladığı; süre geçirilmesi halinde mirasın kabul edilmiş sayılacağı; hükmen red halinde alacaklı itirazının koşulları incelenmiştir. UYAP Mevzuat
- Yargıtay içtihatları: Yargıtay içtihatları- Terekenin Paylaşımı. Mirasçılar arası paylaşma anlaşmasının geçersizliği iddiasında şekil şartları, tarafların iradesi, taşınmazın tapuda resmi devri gibi unsurların birlikte değerlendirileceği; anlaşmazlık halinde sulh mahkemesinin aynen paylaşma veya satış yoluyla paylaşmaya karar vereceği vurgulanmıştır. UYAP Mevzuat
İlgili Miras Hukuku Rehberleri
Bölgesel Miras Hukuku Hizmetleri
- istanbul miras hukuku alanı Rehberi (2026)
- ankara miras hukuku alanı Rehberi (2026)
- izmir miras hukuku alanı Rehberi (2026)
- bursa miras hukuku alanı Rehberi (2026)
- antalya miras hukuku alanı Rehberi (2026)
YouTube Hukuk Kanalı
Detaylı video anlatımı için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.
Güncellenme: 17 Nisan 2026 — Alyar Hukuk & Danışmanlık
İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar
| Mevzuat | Konu | Madde Atfı |
|---|---|---|
| 4721 SK — TMK | Türk Medeni Kanunu — Aile hukuku | m.118-494 |
| TMK m.161-166 | Boşanma sebepleri | Özel ve genel sebepler |
| TMK m.166/3 | Anlaşmalı boşanma | Min. 1 yıl evlilik |
| TMK m.174-175 | Tazminat ve yoksulluk nafakası | Kusur analizi |
| TMK m.182 | Velayet | Çocuğun üstün yararı |
| TMK m.202-232 | Mal rejimi — edinilmiş mallara katılma | Katılma alacağı, değer artış payı |
| TMK m.282-301 | Soybağı | Tanıma, babalık, ret |
| TMK m.305-320 | Evlat edinme | Küçük ve ergin |
| TMK m.396-494 | Vesayet | Kısıtlama, vasi, kayyım |
| 6284 SK | Ailenin korunması | Koruma ve önleyici tedbirler |
| 5718 SK — MÖHUK | Yabancı karar tanıma-tenfiz | m.50-59 |
| 4787 SK | Aile Mahkemeleri | Pedagog/psikolog/sosyal çalışmacı |
| HMK m.12 | Aile mahkemesi yetkisi | Yerleşim yeri / son 6 ay |
| İİK m.38, 344 | İlam ve tazyik hapsi | Nafaka tahsili |
| AİHS m.8 | Özel hayat ve aile yaşamına saygı | İnsan hakları çerçevesi |
Başvurulacak Kurumlar
- Aile Mahkemesi — boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi, evlat edinme, soybağı
- Sulh Hukuk Mahkemesi — vesayet, kayyım, tereke
- Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü — sosyal inceleme, koruma
- Nüfus Müdürlüğü — tanıma, boşanma tescili
- Noter — evlilik sözleşmesi, vekalet
- Arabuluculuk Daire Başkanlığı — ihtiyari aile arabuluculuğu
- BAM Hukuk Daireleri / Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — kanun yolu
Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.
