Mirastan Yoksunluk Sebepleri (TMK 578, 2026)

Mirastan yoksunluk, kanunda sayılan ciddi kusur hallerinde mirasçının kendiliğinden miras hakkını kaybetmesini ifade eder. TMK 578 yoksunluk sebeplerini sınırlı sayıda düzenler; mahkeme kararı gerekmez.

İçindekiler

Yoksunluk Sebepleri (TMK 578)
Yoksunluğun Kapsamı
Affedilme (TMK 578/son)
Kendiliğinden Doğması ve Tespiti
Mirasçılıktan Çıkarma ile Ayrım
Sıkça Sorulan Sorular

Yoksunluk Sebepleri (TMK 578)

TMK 578 dört yoksunluk sebebini sayar: 1) Mirasbırakanı kasten ve hukuka aykırı olarak öldürme veya öldürmeye teşebbüs; 2) Mirasbırakanı kasten ve hukuka aykırı olarak sürekli şekilde vasiyetname yapamayacak duruma getirme; 3) Mirasbırakanın vasiyetname yapmasını veya yapılmış vasiyetnamenin geri alınmasını aldatma, zorlama veya korkutma yoluyla sağlama ya da engelleme; 4) Mirasbırakanın vasiyetnamesini kasten ve hukuka aykırı olarak ortadan kaldırma.

Yoksunluğun Kapsamı

Yoksunluk yalnızca yoksunluğa sebep olan mirasçıyı etkiler ve TMK 579 uyarınca altsoyuna geçer (halefiyet suretiyle onlar mirasçı olur). Altsoy dışındaki ikame mirasçılar bakımından mirasın durumu diğer kurallara göre belirlenir.

Affedilme (TMK 578/son)

TMK 578/son fıkraya göre mirasbırakan yoksunluk sebebini bilerek affederse yoksunluk hükmünü ortadan kaldırır. Af beyanı açık veya zımnî olabilir; ancak mirasbırakanın affedici iradesi açık bir tutumla ortaya konulmalıdır.

Kendiliğinden Doğması ve Tespiti

Yoksunluk kendiliğinden doğar, mahkeme kararı gerekmez. Ancak pratik uygulamada TMK 578 sebeplerinden birinin varlığı tartışmalıysa sulh mahkemesinde tespit davası açılabilir. Ceza yargılamasında verilen mahkûmiyet kararı delil niteliğindedir.

Mirasçılıktan Çıkarma ile Ayrım

Yoksunluk (TMK 578) kanundan kaynaklanır ve kendiliğinden doğar; mirasçılıktan çıkarma (iskat) ise mirasbırakanın vasiyetnamedeki iradesi ile olur. Yoksunluk sınırlı sayılı ağır sebeplere bağlıyken çıkarma daha geniş sebepleri kapsar.

Sıkça Sorulan Sorular

Mirastan yoksunluk sebepleri nelerdir?

TMK 578: 1) Mirasbırakanı kasten öldürme/öldürmeye teşebbüs, 2) Mirasbırakanı vasiyetname yapamayacak duruma getirme, 3) Vasiyetname yapma/geri alma iradesini aldatma-zorlama ile etkileme, 4) Vasiyetnameyi yok etme.

Yoksunluk altsoyu etkiler mi?

Hayır. TMK 579 uyarınca yoksunluk yalnızca o mirasçıyı etkiler; altsoyu halefiyet yoluyla mirasçı olur. Örneğin babası mirastan yoksun kalan çocuk, büyükbabanın mirasçısı olmaya devam eder.

Mirasbırakan affederse yoksunluk ortadan kalkar mı?

Evet. TMK 578/son fıkraya göre mirasbırakan yoksunluk sebebini bilerek affederse yoksunluk hükmü ortadan kalkar. Af açık veya zımnî olabilir.

Yoksunluk ile mirasçılıktan çıkarma farkı nedir?

Yoksunluk kanundan kaynaklanır ve kendiliğinden doğar (ağır sebepler). Mirasçılıktan çıkarma (iskat) mirasbırakanın vasiyetname ile yaptığı irade beyanıdır; daha geniş sebepleri kapsar.

Yargıtay ve AYM Kararları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu içtihatları: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu – Miras Hukukunda İçtihat Farklılığı. Mirasçılık belgesinin iptali davasında yetki, ispat yükü, denkleştirme kurumunun uygulanma şartları konusundaki içtihat farklılıkları birleştirme kararıyla giderilmiştir. Uygulamada tek tip değerlendirme getirilmiştir. UYAP Mevzuat
Anayasa Mahkemesi: Anayasa Mahkemesi – Mülkiyet ve Miras Hakkı Değerlendirmesi. AYM bireysel başvuru kararlarında AY 35 mülkiyet hakkı ve miras hakkı ilişkisi, ispat yükünün orantılı dağılımı, yargılama sürelerinin makullüğü, hakkaniyete uygun kararların önemi vurgulanmıştır. UYAP Mevzuat

İlgili Miras Hukuku Rehberleri

Bölgesel Miras Hukuku Hizmetleri

YouTube Hukuk Kanalı

Detaylı video anlatımı için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.

Güncellenme: 17 Nisan 2026 — Alyar Hukuk & Danışmanlık

İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar

Mevzuat	Konu	Madde Atfı
4721 SK — TMK	Türk Medeni Kanunu — Aile hukuku	m.118-494
TMK m.161-166	Boşanma sebepleri	Özel ve genel sebepler
TMK m.166/3	Anlaşmalı boşanma	Min. 1 yıl evlilik
TMK m.174-175	Tazminat ve yoksulluk nafakası	Kusur analizi
TMK m.182	Velayet	Çocuğun üstün yararı
TMK m.202-232	Mal rejimi — edinilmiş mallara katılma	Katılma alacağı, değer artış payı
TMK m.282-301	Soybağı	Tanıma, babalık, ret
TMK m.305-320	Evlat edinme	Küçük ve ergin
TMK m.396-494	Vesayet	Kısıtlama, vasi, kayyım
6284 SK	Ailenin korunması	Koruma ve önleyici tedbirler
5718 SK — MÖHUK	Yabancı karar tanıma-tenfiz	m.50-59
4787 SK	Aile Mahkemeleri	Pedagog/psikolog/sosyal çalışmacı
HMK m.12	Aile mahkemesi yetkisi	Yerleşim yeri / son 6 ay
İİK m.38, 344	İlam ve tazyik hapsi	Nafaka tahsili
AİHS m.8	Özel hayat ve aile yaşamına saygı	İnsan hakları çerçevesi

Başvurulacak Kurumlar

Aile Mahkemesi — boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi, evlat edinme, soybağı
Sulh Hukuk Mahkemesi — vesayet, kayyım, tereke
Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü — sosyal inceleme, koruma
Nüfus Müdürlüğü — tanıma, boşanma tescili
Noter — evlilik sözleşmesi, vekalet
Arabuluculuk Daire Başkanlığı — ihtiyari aile arabuluculuğu
BAM Hukuk Daireleri / Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — kanun yolu

Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.

Resmi Kaynaklar

Hazırlayan Hukuku

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda