Denkleştirme (iade), altsoy mirasçılarının mirasbırakandan sağlığında aldıkları bağışları miras paylaşımında hesaba katmalarını sağlayan kurumdur. TMK 669-675 düzenler; mirasçılar arası eşitliği sağlamayı amaçlar.
İçindekiler
- Denkleştirmeye Tabi Tasarruflar (TMK 669)
- Denkleştirmenin Kapsamı
- Altsoy Dışındaki Mirasçılar
- İade Yöntemi (TMK 671-672)
- İadeden Muafiyet Belirleme
- Sıkça Sorulan Sorular
Denkleştirmeye Tabi Tasarruflar (TMK 669)
TMK 669/1: Aksini mirasbırakan açıkça belirtmedikçe altsoy mirasçılar, mirasbırakandan sağlığında karşılıksız olarak aldıkları çeyiz, kuruluş sermayesi, borç ödeme, başka mali yardım gibi kazandırmaları miras paylaşımında iade etmekle yükümlüdür. Mirasbırakan kazandırmanın iade edilmemesini açıkça belirtmişse denkleştirme yapılmaz.
Denkleştirmenin Kapsamı
Çeyiz, kuruluş sermayesi, gayrimenkul devri, eğitim harcamaları (mesleki/yüksek öğrenim), borç ödeme, yurt dışında ikamet harcamaları, düğün masrafları denkleştirme kapsamındadır. Normal hayat giderleri, alışılmış hediyeler denkleştirmeye tabi değildir (TMK 673).
Altsoy Dışındaki Mirasçılar
TMK 669/2: Altsoy dışındaki mirasçılar (ana-baba, kardeş, eş) yalnızca mirasbırakan kazandırmanın iade edilmesini açıkça belirtmişse denkleştirmeye tabidir. Varsayım altsoyda aksine, diğerlerinde iade edilmeyeceği yönündedir.
İade Yöntemi (TMK 671-672)
İade iki şekilde yapılabilir: 1) Gerçek iade – iade edilmesi gereken mal aynen terekeye katılır; 2) Hesap yoluyla iade – malın değeri mirasçının payından düşülür. Mirasçı hangisini tercih edeceğini seçebilir. Malın değeri paylaşma zamanındaki değerine göre hesaplanır.
İadeden Muafiyet Belirleme
Mirasbırakan vasiyetname veya açık beyanla kazandırmanın iadeye tabi olmayacağını belirleyebilir. Bu muafiyet açık olmalıdır; zımnî muafiyet kabul edilmez. Ancak muafiyet saklı pay ihlaline yol açıyorsa tenkise tabi olabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Denkleştirme nedir?
TMK 669’a göre altsoy mirasçılarının mirasbırakandan sağlığında aldıkları bağışları miras paylaşımında hesaba katmasıdır. Amaç mirasçılar arası eşitliği sağlamaktır.
Hangi kazandırmalar iadeye tabidir?
Çeyiz, kuruluş sermayesi, gayrimenkul devri, eğitim-meslek harcamaları, borç ödeme, düğün masrafları, yurt dışı ikamet giderleri iadeye tabidir. Normal hayat giderleri ve alışılmış hediyeler tabi değildir.
İade nasıl yapılır?
TMK 671-672: Aynen iade (malın terekeye geri konulması) veya hesap yoluyla iade (malın değerinin mirasçı payından düşülmesi) şeklinde yapılır. Mirasçı tercih edebilir.
Diğer mirasçılar da denkleştirmeye tabi mi?
TMK 669/2 uyarınca altsoy dışındaki mirasçılar (ana-baba, kardeş, eş) yalnızca mirasbırakan iade edilmesini açıkça belirtmişse denkleştirmeye tabidir. Varsayım onlarda iade yok yönündedir.
Yargıtay ve AYM Kararları
- Yargıtay HGK: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu – Miras Hukukunda İçtihat Farklılığı. Mirasçılık belgesinin iptali davasında yetki, ispat yükü, denkleştirme kurumunun uygulanma şartları konusundaki içtihat farklılıkları birleştirme kararıyla giderilmiştir. Uygulamada tek tip değerlendirme getirilmiştir. UYAP Mevzuat
- Yargıtay 8. HD: Yargıtay 8. Hukuk Dairesi – Terekenin Paylaşımı. Mirasçılar arası paylaşma anlaşmasının geçersizliği iddiasında şekil şartları, tarafların iradesi, taşınmazın tapuda resmi devri gibi unsurların birlikte değerlendirileceği; anlaşmazlık halinde sulh mahkemesinin aynen paylaşma veya satış yoluyla paylaşmaya karar vereceği vurgulanmıştır. UYAP Mevzuat
İlgili Miras Hukuku Rehberleri
Bölgesel Miras Hukuku Hizmetleri
- istanbul miras avukati Rehberi (2026)
- ankara miras avukati Rehberi (2026)
- izmir miras avukati Rehberi (2026)
- bursa miras avukati Rehberi (2026)
- antalya miras avukati Rehberi (2026)
YouTube Hukuk Kanalı
Detaylı video anlatımı için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.
Güncellenme: 17 Nisan 2026 — Av. Bilal ALYAR Hukuk Bürosu