Miras Hukukunda Denkleştirme ve İade (TMK 669, 2026)

Denkleştirme (iade), altsoy mirasçılarının mirasbırakandan sağlığında aldıkları bağışları miras paylaşımında hesaba katmalarını sağlayan kurumdur. TMK 669-675 düzenler; mirasçılar arası eşitliği sağlamayı amaçlar.

İçindekiler

Denkleştirmeye Tabi Tasarruflar (TMK 669)
Denkleştirmenin Kapsamı
Altsoy Dışındaki Mirasçılar
İade Yöntemi (TMK 671-672)
İadeden Muafiyet Belirleme
Sıkça Sorulan Sorular

Denkleştirmeye Tabi Tasarruflar (TMK 669)

TMK 669/1: Aksini mirasbırakan açıkça belirtmedikçe altsoy mirasçılar, mirasbırakandan sağlığında karşılıksız olarak aldıkları çeyiz, kuruluş sermayesi, borç ödeme, başka mali yardım gibi kazandırmaları miras paylaşımında iade etmekle yükümlüdür. Mirasbırakan kazandırmanın iade edilmemesini açıkça belirtmişse denkleştirme yapılmaz.

Denkleştirmenin Kapsamı

Çeyiz, kuruluş sermayesi, gayrimenkul devri, eğitim harcamaları (mesleki/yüksek öğrenim), borç ödeme, yurt dışında ikamet harcamaları, düğün masrafları denkleştirme kapsamındadır. Normal hayat giderleri, alışılmış hediyeler denkleştirmeye tabi değildir (TMK 673).

Altsoy Dışındaki Mirasçılar

TMK 669/2: Altsoy dışındaki mirasçılar (ana-baba, kardeş, eş) yalnızca mirasbırakan kazandırmanın iade edilmesini açıkça belirtmişse denkleştirmeye tabidir. Varsayım altsoyda aksine, diğerlerinde iade edilmeyeceği yönündedir.

İade Yöntemi (TMK 671-672)

İade iki şekilde yapılabilir: 1) Gerçek iade – iade edilmesi gereken mal aynen terekeye katılır; 2) Hesap yoluyla iade – malın değeri mirasçının payından düşülür. Mirasçı hangisini tercih edeceğini seçebilir. Malın değeri paylaşma zamanındaki değerine göre hesaplanır.

İadeden Muafiyet Belirleme

Mirasbırakan vasiyetname veya açık beyanla kazandırmanın iadeye tabi olmayacağını belirleyebilir. Bu muafiyet açık olmalıdır; zımnî muafiyet kabul edilmez. Ancak muafiyet saklı pay ihlaline yol açıyorsa tenkise tabi olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Denkleştirme nedir?

TMK 669’a göre altsoy mirasçılarının mirasbırakandan sağlığında aldıkları bağışları miras paylaşımında hesaba katmasıdır. Amaç mirasçılar arası eşitliği sağlamaktır.

Hangi kazandırmalar iadeye tabidir?

Çeyiz, kuruluş sermayesi, gayrimenkul devri, eğitim-meslek harcamaları, borç ödeme, düğün masrafları, yurt dışı ikamet giderleri iadeye tabidir. Normal hayat giderleri ve alışılmış hediyeler tabi değildir.

İade nasıl yapılır?

TMK 671-672: Aynen iade (malın terekeye geri konulması) veya hesap yoluyla iade (malın değerinin mirasçı payından düşülmesi) şeklinde yapılır. Mirasçı tercih edebilir.

Diğer mirasçılar da denkleştirmeye tabi mi?

TMK 669/2 uyarınca altsoy dışındaki mirasçılar (ana-baba, kardeş, eş) yalnızca mirasbırakan iade edilmesini açıkça belirtmişse denkleştirmeye tabidir. Varsayım onlarda iade yok yönündedir.

Yargıtay ve AYM Kararları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu içtihatları: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu – Miras Hukukunda İçtihat Farklılığı. Mirasçılık belgesinin iptali davasında yetki, ispat yükü, denkleştirme kurumunun uygulanma şartları konusundaki içtihat farklılıkları birleştirme kararıyla giderilmiştir. Uygulamada tek tip değerlendirme getirilmiştir. UYAP Mevzuat
Yargıtay içtihatları: Yargıtay içtihatları- Terekenin Paylaşımı. Mirasçılar arası paylaşma anlaşmasının geçersizliği iddiasında şekil şartları, tarafların iradesi, taşınmazın tapuda resmi devri gibi unsurların birlikte değerlendirileceği; anlaşmazlık halinde sulh mahkemesinin aynen paylaşma veya satış yoluyla paylaşmaya karar vereceği vurgulanmıştır. UYAP Mevzuat

İlgili Miras Hukuku Rehberleri

Bölgesel Miras Hukuku Hizmetleri

YouTube Hukuk Kanalı

Detaylı video anlatımı için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.

Güncellenme: 17 Nisan 2026 — Alyar Hukuk & Danışmanlık

İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar

Mevzuat	Konu	Madde Atfı
4721 SK — TMK	Türk Medeni Kanunu — Aile hukuku	m.118-494
TMK m.161-166	Boşanma sebepleri	Özel ve genel sebepler
TMK m.166/3	Anlaşmalı boşanma	Min. 1 yıl evlilik
TMK m.174-175	Tazminat ve yoksulluk nafakası	Kusur analizi
TMK m.182	Velayet	Çocuğun üstün yararı
TMK m.202-232	Mal rejimi — edinilmiş mallara katılma	Katılma alacağı, değer artış payı
TMK m.282-301	Soybağı	Tanıma, babalık, ret
TMK m.305-320	Evlat edinme	Küçük ve ergin
TMK m.396-494	Vesayet	Kısıtlama, vasi, kayyım
6284 SK	Ailenin korunması	Koruma ve önleyici tedbirler
5718 SK — MÖHUK	Yabancı karar tanıma-tenfiz	m.50-59
4787 SK	Aile Mahkemeleri	Pedagog/psikolog/sosyal çalışmacı
HMK m.12	Aile mahkemesi yetkisi	Yerleşim yeri / son 6 ay
İİK m.38, 344	İlam ve tazyik hapsi	Nafaka tahsili
AİHS m.8	Özel hayat ve aile yaşamına saygı	İnsan hakları çerçevesi

Başvurulacak Kurumlar

Aile Mahkemesi — boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi, evlat edinme, soybağı
Sulh Hukuk Mahkemesi — vesayet, kayyım, tereke
Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü — sosyal inceleme, koruma
Nüfus Müdürlüğü — tanıma, boşanma tescili
Noter — evlilik sözleşmesi, vekalet
Arabuluculuk Daire Başkanlığı — ihtiyari aile arabuluculuğu
BAM Hukuk Daireleri / Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — kanun yolu

Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.

Resmi Kaynaklar

Hazırlayan Hukuku

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda