Sağ Kalan Eşin Miras Payları ve Aile Konutu Hakkı (TMK 499, 2026)

Sağ kalan eş, mirasbırakanın diğer mirasçılarıyla birlikte belirli oranlarda mirasa ortak olur. TMK 499 ve 652 eşin miras payı ve aile konutu üzerindeki özel haklarını düzenler.

İçindekiler

• Eşin Miras Payı (TMK 499)
• Saklı Pay Olarak Eşin Korunması
• Aile Konutu Üzerindeki Hak (TMK 652)
• Mal Rejimi Tasfiyesi ile İlişki
• Boşanma Süreci ve Miras Hakkı
• Sıkça Sorulan Sorular

Eşin Miras Payı (TMK 499)

TMK 499: Sağ kalan eşin miras payı zümreye göre farklılık gösterir. 1) Altsoy ile birlikte mirasçı ise 1/4, 2) Ana-baba zümresi ile birlikte mirasçı ise 1/2, 3) Dede-nine zümresi ile birlikte mirasçı ise 3/4, 4) Dede-nine zümresi de yoksa mirasın tamamı eşe geçer.

Saklı Pay Olarak Eşin Korunması

TMK 506 uyarınca eşin saklı payı: Tek başına mirasçıysa yasal miras payının tamamı kadar, altsoy veya ana-baba zümresi ile birlikte mirasçı ise yasal miras payının tamamı kadardır. Eş saklı paylı mirasçı olduğundan mirasbırakanın ölüme bağlı tasarrufları eşin saklı payını zedeleyemez.

Aile Konutu Üzerindeki Hak (TMK 652)

TMK 652: Sağ kalan eş kendisine intikal etmesi gereken aile konutu üzerinde ayni hak (intifa hakkı, oturma hakkı veya mülkiyet) tanınmasını talep edebilir. Değeri saklı payını aşıyorsa aradaki farkı diğer mirasçılara öder. Ev eşyası bakımından da benzer hak tanınır.

Mal Rejimi Tasfiyesi ile İlişki

Sağ kalan eşin miras hakkı ile mal rejimi tasfiyesi birbirinden farklıdır. Önce TMK 225 uyarınca edinilmiş mallara katılma rejimi tasfiye edilir, eşin katılma alacağı hesaplanır; ardından kalan terekede miras paylaşımı yapılır. İki aşamalı işlem mirasçılığın hesaplanmasında titizlik gerektirir.

Boşanma Süreci ve Miras Hakkı

TMK 181: Boşanma davası açılmış eşlerden biri yargılama sırasında ölürse sağ kalan diğer eş aleyhine boşanma davasına devam edilebilir ve kusurlu tarafın miras hakkı düşürülebilir. Ayrılık kararı, ayrılık süresince eşlerin miras haklarını etkilemez.

Sıkça Sorulan Sorular

Eşin miras payı ne kadar?

TMK 499: Altsoy ile birlikte 1/4, ana-baba zümresiyle birlikte 1/2, dede-nine zümresiyle birlikte 3/4, hiçbir zümre yoksa mirasın tamamı.

Eş aile konutuna sahip olabilir mi?

TMK 652 uyarınca sağ kalan eş aile konutu üzerinde intifa, oturma hakkı veya mülkiyet talep edebilir. Değer saklı payı aşıyorsa aradaki fark diğer mirasçılara ödenir.

Boşanma süresinde ölüm olursa eş mirasçı olur mu?

TMK 181 uyarınca yargılama sırasında ölüm halinde boşanma davası kusurlu diğer tarafa karşı devam ettirilebilir. Kusurlu taraf mahkeme kararıyla miras hakkından yoksun bırakılabilir.

Eşin saklı payı nedir?

TMK 506: Eş altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçıysa yasal miras payının tamamı, tek başına mirasçıysa yasal miras payının tamamı saklı pay olarak korunur.

Yargıtay ve AYM Kararları

• Yargıtay içtihatları: Yargıtay içtihatları- Tenkis ve Saklı Pay Hesabı. Vasiyetname ile saklı paylı altsoyun saklı payı ihlal edilmesi halinde TMK 560 uyarınca orantılı tenkis yapılması; tenkisin öncelikle vasiyetname sonra bağışlamalar sırasına göre uygulanması ilkeleri detaylandırılmıştır. UYAP Mevzuat
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu içtihatları: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu – Miras Hukukunda İçtihat Farklılığı. Mirasçılık belgesinin iptali davasında yetki, ispat yükü, denkleştirme kurumunun uygulanma şartları konusundaki içtihat farklılıkları birleştirme kararıyla giderilmiştir. Uygulamada tek tip değerlendirme getirilmiştir. UYAP Mevzuat

İlgili Miras Hukuku Rehberleri

Bölgesel Miras Hukuku Hizmetleri

• istanbul miras hukuku alanı Rehberi (2026)
• ankara miras hukuku alanı Rehberi (2026)
• izmir miras hukuku alanı Rehberi (2026)
• bursa miras hukuku alanı Rehberi (2026)
• antalya miras hukuku alanı Rehberi (2026)

YouTube Hukuk Kanalı

Detaylı video anlatımı için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.

Güncellenme: 17 Nisan 2026 — Alyar Hukuk & Danışmanlık

İlgili Mevzuat ve Yararlı Kaynaklar

Mevzuat	Konu	Madde Atfı
4721 SK — TMK	Türk Medeni Kanunu — Aile hukuku	m.118-494
TMK m.161-166	Boşanma sebepleri	Özel ve genel sebepler
TMK m.166/3	Anlaşmalı boşanma	Min. 1 yıl evlilik
TMK m.174-175	Tazminat ve yoksulluk nafakası	Kusur analizi
TMK m.182	Velayet	Çocuğun üstün yararı
TMK m.202-232	Mal rejimi — edinilmiş mallara katılma	Katılma alacağı, değer artış payı
TMK m.282-301	Soybağı	Tanıma, babalık, ret
TMK m.305-320	Evlat edinme	Küçük ve ergin
TMK m.396-494	Vesayet	Kısıtlama, vasi, kayyım
6284 SK	Ailenin korunması	Koruma ve önleyici tedbirler
5718 SK — MÖHUK	Yabancı karar tanıma-tenfiz	m.50-59
4787 SK	Aile Mahkemeleri	Pedagog/psikolog/sosyal çalışmacı
HMK m.12	Aile mahkemesi yetkisi	Yerleşim yeri / son 6 ay
İİK m.38, 344	İlam ve tazyik hapsi	Nafaka tahsili
AİHS m.8	Özel hayat ve aile yaşamına saygı	İnsan hakları çerçevesi

Başvurulacak Kurumlar

• Aile Mahkemesi — boşanma, velayet, nafaka, mal rejimi, evlat edinme, soybağı
• Sulh Hukuk Mahkemesi — vesayet, kayyım, tereke
• Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü — sosyal inceleme, koruma
• Nüfus Müdürlüğü — tanıma, boşanma tescili
• Noter — evlilik sözleşmesi, vekalet
• Arabuluculuk Daire Başkanlığı — ihtiyari aile arabuluculuğu
• BAM Hukuk Daireleri / Yargıtay Hukuk Genel Kurulu — kanun yolu

Genel bilgilendirme niteliğindedir; somut dosyanız için uzman değerlendirmesi gereklidir.

Resmi Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
• Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
• UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
• İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
• T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
• Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)

Hazırlayan Hukuku

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965

Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.

İletişim | Hakkımızda