İİK 68 İtirazın İptali Davası: Şartlar, Süre ve İcra İnkar Tazminatı (2026)

1. İtirazın İptali Davasının Hukuki Niteliği

İtirazın iptali davası, genel hükümlere tabi bir eda davası niteliğinde olup hem itirazın kaldırılmasını hem de alacağın tahsilini sağlar. Görevli mahkeme alacağın niteliğine göre asliye hukuk, asliye ticaret veya tüketici mahkemesidir. Takip dosyasında borçlunun itirazının tebliğinden itibaren bir yıllık hak düşürücü süre işler.

2. Bir Yıllık Süre ve Yetki Kuralları

İİK 67. madde uyarınca alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde dava açmak zorundadır. Sürenin kaçırılması halinde dava dinlenmez; alacaklı genel hükümlere göre alacak davası açmak durumunda kalır. Yetkili mahkeme HMK genel kurallarına göre belirlenir; sözleşmeden doğan alacaklarda ifa yeri yetkisi de kullanılabilir.

3. İspat Yükü ve Deliller

Alacaklı, takibe konu alacağın varlığını ve miktarını ispatla yükümlüdür. Fatura, sözleşme, cari hesap ekstresi, yemin, tanık ve bilirkişi incelemesi başlıca delillerdir. Ticari defterlerin sahibine karşı delil olması ise HMK 222 kapsamında incelenir. Borçlu savunmasında ödeme, takas, zamanaşımı gibi itiraz sebeplerini açıkça ileri sürmelidir.

4. İcra İnkar Tazminatı (%20)

İİK 67/2 uyarınca haksız itiraz sonucu alacağın tahsilinin gecikmesi halinde borçlu aleyhine alacağın en az yüzde yirmisi oranında icra inkar tazminatına hükmedilir. Tazminata hükmedilebilmesi için alacağın likit olması ve takibin kesinleşmemiş bulunması gerekir. Yargıtay 13. ve 19. HD kararları likit alacak kavramını hesaplanabilir alacak olarak tanımlamaktadır.

5. Karar Sonrası Takibin Seyri

Mahkemenin itirazın iptaline karar vermesiyle birlikte takip kaldığı yerden devam eder. Karar kesinleşmeden de icra emri çıkarılabilir; ancak kesinleşmeden satış yapılamayacağı İİK 113. maddede belirtilmiştir. Alacaklı lehine hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderleri de aynı takip dosyasında tahsil edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

İtirazın iptali davası ne kadar sürede açılmalıdır?

İtirazın alacaklıya tebliğinden itibaren bir yıl içinde. Bu süre hak düşürücüdür ve mahkemece resen gözetilir.

İcra inkar tazminatı ne zaman istenebilir?

Alacaklı lehine itirazın iptaline karar verilirken, alacak likit ise en az yüzde yirmi oranında tazminata hükmedilir.

Hangi mahkeme görevlidir?

Alacağın niteliğine göre asliye hukuk, asliye ticaret veya tüketici mahkemesi görevlidir. Yetki HMK hükümlerine göre belirlenir.

İtirazın iptali ile itirazın kaldırılması farkı nedir?

İtirazın iptali genel mahkemede açılan bir dava olup kesin hüküm etkisi doğurur; itirazın kaldırılması ise icra mahkemesinde çözümlenen sınırlı incelemeli bir yoldur.