Askeri Mahkeme Yetkisi ve TSK Disiplin Yargısı (2026)

Askeri mahkemelerin yetkisi 2017 Anayasa değişikliği ile köklü biçimde yeniden düzenlenmiş; savaş hali dışında askeri kişilerin askeri suçlarına ilişkin davalar dahi sivil yargıya devredilmiştir. Türk Silahlı Kuvvetleri disiplin yargısı ise idari nitelikte sürmekte, Asker Kişilerin Disiplin Mahkemeleri Kanunu kapsamında değerlendirilmektedir.

Askeri Yargı Reformu 2017

2017 Anayasa değişikliği ile askeri yüksek mahkemeler kaldırılmış, askeri ceza davaları Asliye Ceza ve Ağır Ceza Mahkemelerine devredilmiştir. Savaş durumunda istisnai olarak askeri mahkemelerin kurulması öngörülmektedir.

Disiplin Mahkemeleri

TSK disiplin mahkemeleri 477 sayılı Kanun kapsamında idari niteliktedir. Hafif hapis, oda hapsi, izin alma yasağı gibi disiplin cezalarına karşı askeri disiplin kurullarına başvuru ve ardından idari mahkemeye itiraz yolu açıktır.

Disiplin Soruşturması Usulü

Disiplin amirleri re’sen veya şikayet üzerine soruşturma açar. Savunma hakkı yazılı şekilde kullanılır. Tanık dinleme, belge isteme, bilirkişi raporu alma gibi delil işlemleri yapılır. Verilen karar yazılı ve gerekçeli olmak zorundadır.

İtiraz ve Dava Yolu

Disiplin cezasına karşı 10 gün içinde disiplin amirine itiraz, ardından yüksek disiplin kuruluna başvuru yapılır. Bu yollar tükendikten sonra 60 gün içinde idare mahkemesine iptal davası açılabilir.

Sivil Yargıda Askeri Suçlar

Firar, izin tecavüzü, emre itaatsizlik, üste hakaret gibi askeri suçlar artık sivil mahkemelerde görülür. Sanığın askerlik statüsü sadece suçun niteliği açısından dikkate alınır; yargılama usulü CMK’ya tabidir.

Sıkça Sorulan Sorular

TSK mensubu sivil suç işlerse hangi mahkemede yargılanır?

Sivil mahkemelerde yargılanır; 2017 reformu sonrası askeri mahkeme sadece savaş hali ve sıkıyönetimde kurulabilir.

Disiplin cezasına itiraz süresi nedir?

Kararın tebliğinden itibaren 10 gün içinde disiplin amirine itiraz edilmelidir.

Savunma hakkım kısıtlanırsa ne yapabilirim?

Savunma hakkının ihlali iptal sebebidir; idare mahkemesinde dava açarak yürütmeyi durdurma talep edilebilir.

Disiplin cezası sicile işler mi?

Evet, disiplin cezaları sicile işlenir; ancak belli süre sonra silinme (reşitme) hakkı doğar.