COVID-19 ve Benzeri Bulaşıcı Hastalıklar Meslek Hastalığı Kabulü (2026)
COVID-19 salgını sonrası bulaşıcı hastalıkların meslek hastalığı kabulü ciddi bir içtihat sorunu olarak gündemde kalmıştır. 2020 sonrası sağlık çalışanları başta olmak üzere bulaşma riski yüksek meslek gruplarında COVID-19’un meslek hastalığı sayılmasına ilişkin Yargıtay kararları emsal oluşturmuştur. 2026 yılında benzer yeni bulaşıcı hastalıklar için de bu çerçeve uygulanmaktadır.
Meslek Hastalığı Kabul Kriteri
Bulaşıcı hastalığın meslek hastalığı sayılması için: iş ile illiyet bağı ispatlanmalı, çalışanın mesleği gereği virüse maruz kaldığı gösterilmeli, alternatif bulaşma yolu dışlanmalıdır. Sağlık çalışanı, laboratuvar personeli, cezaevi görevlisi gibi meslek grupları için karine uygulanır.
Yargıtay COVID-19 Kararları
Yargıtay içtihatları2022-2024 yıllarında sağlık çalışanlarının COVID-19 vakalarını meslek hastalığı olarak kabul eden çok sayıda karar vermiştir. Gerekçede mesleki bulaş yoğunluğu, koruyucu ekipman yetersizliği, triyaj koşulları değerlendirilmiştir.
Sağlık Çalışanı Dışı Meslekler
Kargo/kurye, market çalışanı, şoför gibi halkla yoğun temas olan meslekler için illiyet bağı ispatı daha zordur. PCR test zamanlaması, iş yeri salgın kayıtları, maruziyet verileri kullanılır. Bilirkişi raporu kritik önemdedir.
Tazminat Hakları
Meslek hastalığı kabul edilirse SGK iş göremezlik ödeneği bağlar. İşveren kusurlu ise (KKD eksikliği, önlem almama) ek tazminat talep edilir. Ölüm halinde yakınlara ölüm aylığı ve destekten yoksun kalma tazminatı ödenir.
Yeni Bulaşıcı Hastalıklar
COVID-19 içtihadı benzer bulaşıcı hastalıklar (mpox, H5N1 grip varyantları, yeni SARS tipi virüsler) için de emsal teşkil eder. İşveren pandemik önlem planı hazırlamalı, PCR/antijen testi erişimi sağlamalı, izolasyon olanakları sunmalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
COVID-19 her çalışan için meslek hastalığı mı?
Hayır, iş ile illiyet bağı ispatlanmalıdır; sağlık çalışanları için karine vardır, diğer meslekler için detaylı ispat gerekir.
Kronik post-COVID (long COVID) kabul edilir mi?
Yüksek Sağlık Kurulu bazı vakalarda kısmi maluliyet oranı belirlemekte; dava yolu açıktır.
Ofis çalışanının COVID-19’u iş kazası mı?
Genellikle hayır; belirli bir olayla bağlanamıyorsa meslek hastalığı olarak değerlendirilir.
Aşılı çalışan maruz kalırsa tazminat düşer mi?
Aşı durumu tazminat miktarını kesin düşürmez; sağlık durumuna göre değerlendirilir.
Emsal Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi Kararları
- [içtihat referansı – mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden araştırılmalı]: Sağlık çalışanının COVID-19 vakasının meslek hastalığı olarak kabulü; mesleki maruziyet karinesinin uygulanması. Mevzuat/Karar kaynağı
- Yargıtay içtihatları[içtihat referansı – mevzuat.adalet.gov.tr üzerinden araştırılmalı]: İş kazasında işverenin objektif sorumluluğunun müterafik kusur indirimiyle sınırlandırılması; çalışan kusurunun yüzde 50’yi aşamayacağına dair yerleşik içtihat. Mevzuat/Karar kaynağı
- Anayasa Mahkemesi B.No: 2020/8945: İş kazası sonrası savunma hakkının sınırlanmasının Anayasa md. 36 kapsamında ihlal oluşturduğuna dair bireysel başvuru kararı. Mevzuat/Karar kaynağı
İlgili İSG Konuları
Şehirlere Göre İş Kazası Hizmetleri
- Kartal İş Kazası Hukuku
- Kadıköy İş Kazası Hukuku
- İstanbul İş Kazası Hukuku
- Ankara İş Kazası Hukuku
- İzmir İş Kazası Hukuku
Video Kaynak
İş kazası ve İSG konulu detaylı videolar için YouTube kanalımızı ziyaret edebilirsiniz.
Son güncelleme: Nisan 2026. İçerik 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve güncel Yargıtay içtihadı çerçevesinde hazırlanmıştır.
İş Hukuku Mevzuat Tablosu
| Kanun / Madde | Konu |
|---|---|
| 4857 İş K. m.8 | İş sözleşmesinin tanımı ve yapısı |
| 4857 İş K. m.11 | Belirli süreli ve belirsiz süreli sözleşme, zincirleme |
| 4857 İş K. m.17 | Süreli fesih (ihbar) ve ihbar tazminatı |
| 4857 İş K. m.18-21 | Feshin geçerli sebebe dayandırılması, işe iade davası |
| 4857 İş K. m.24 | İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı |
| 4857 İş K. m.25 | İşverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı |
| 4857 İş K. m.32 | Ücretin ödenmesi ve gecikme zammı |
| 4857 İş K. m.34 | Ücretin zamanında ödenmemesi ve iş durdurma hakkı |
| 4857 İş K. m.41 | Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma ücreti |
| 4857 İş K. m.53-61 | Yıllık ücretli izin hakkı ve hesaplanması |
| 1475 SK m.14 | Kıdem tazminatı (yürürlükteki tek madde) |
| 5510 SK m.86 | Hizmet tespiti ve SGK sigortalılık |
| 6331 İSG K. | İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu |
| 6356 STSK | Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu |
| 7036 İş Mah. K. | İş Mahkemeleri Kanunu ve zorunlu arabuluculuk |
| 6098 TBK m.417 | İşçinin kişiliğinin korunması (mobbing dayanağı) |
| 6098 TBK m.444-447 | Rekabet yasağı sözleşmesi |
İlgili Kurumlar
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB)
- Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)
- İş Mahkemeleri
- Arabuluculuk Daire Başkanlığı
- Türkiye İş Kurumu (İŞKUR)
İş Hukuku Rehberi | Kıdem-İhbar Tazminatı | İşe İade Davası
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
- Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)
Hazırlayan Hukuku
Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu Sicil No: 54965
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde ilgili mevzuat çerçevesinde bilgilendirme alınması yararlı olabilir.