Kripto Para Borcu ve Kefil Sorumluluğu 2026 İstanbul
Kripto para üzerinden borç verme ve kefil olma 6098 sayılı TBK çerçevesinde değerlendirilir. Kefilin sorumluluğu ve teminat hükümleri kripto bağlamında özel önem taşır.
Kefalet Sözleşmesi (TBK 581)
6098 sayılı TBK m.583 uyarınca kefalet sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azamî miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz.
Kripto Borç Belgelendirilmesi
Kripto borç sözleşmesi yazılı yapılmalı, miktar (kripto adedi ve TL karşılığı), faiz, vade ve teminat açıkça belirtilmelidir.
Kefilin Bilgilendirilmesi
Kefil, her durumda kefalet sözleşmesinde belirtilen azamî miktara kadar sorumludur (TBK m.589).
Müteselsil Kefalet
TBK m.586 uyarınca müteselsil kefalette alacaklı, borçlunun ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması hâlinde kefili takip edebilir; adi kefalette ise m.585 uyarınca önce borçluya başvurulmalıdır.
İcra Takibi
Kripto borç için 2004 sayılı İİK takibi açılırken alacak miktarı TL cinsinden belirtilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Sözlü kripto borç sözleşmesi geçerli mi?
İspat zordur; yazılı sözleşme zorunlu olmasa da kefalet için yazılı şekil şartı vardır.
Kripto borcu nasıl tahsil edilir?
İcra takibi TL cinsinden açılır; alacak kripto adedi ve TL karşılığı belirtilir.
Kefil olduğum kripto borcunda BTC fiyatı düşerse?
Sözleşme TL cinsinden ise fiyat değişimi etkilemez; kripto cinsinden ise fiyat etkili olur.
Müteselsil kefalet nasıl belirlenir?
Kefil, müteselsil kefil sıfatıyla yükümlülük altına girdiğini kefalet sözleşmesinde kendi el yazısıyla belirtmelidir (TBK m.583).
Kefilin sorumluluk sınırı?
Sözleşmede belirtilen miktar ve TBK genel hükümleri çerçevesinde sınırlıdır.
📚 İlgili Rehberler
📖 Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi
- Sermaye Piyasası Kurulu
- MASAK
- Yargıtay Karar Arama
- İstanbul Barosu
- Türkiye Barolar Birliği
👤 Hazırlayan
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve ceza hukuku alanlarında çalışmaktadır.
⚖️ Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olaylar için iletişim sayfasından danışma talep edebilirsiniz.
📚 İlgili Yüksek Yargı Emsalleri (İcra-Alacak)
🗺️ Pratik Hukuki Yol Haritası (Adım Adım)
kripto hukuk konusunda karşılaşılan uyuşmazlıklarda izlenmesi gereken hukuki süreç, delillendirme önceliği ve zamanaşımı riski açısından dikkatli bir planlama gerektirir. Aşağıdaki adımlar, mevzuat ve Yargıtay içtihat çizgisi doğrultusunda pratik bir yol haritasıdır.
- Delil tespiti: Borsa/cüzdan işlem ekran görüntüleri, TX hash, IP kayıtları ve e-posta/SMS yazışmalarının noter onayı ile veya HMK m.400 uyarınca delil tespiti yoluyla koruma altına alınması gerekir.
- Şikâyet/başvuru: Yetkili makama (MASAK, CBS, Tüketici Hakem Heyeti veya ilgili mahkeme) usulüne uygun, zamanaşımı süreleri gözetilerek başvuru yapılması kritik önemdedir.
- Bilirkişi raporu: Kripto işlemlerinde blokzincir analizi yapan uzman bilirkişi raporu alınması delil değeri açısından önemlidir.
- Tedbir talebi: İhtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kararı ile tasarrufun engellenmesi, hak kaybının önüne geçer.
- Esas davanın açılması: Görevli ve yetkili mahkemede esas talep (iade, tazminat, ceza şikâyeti) ile davanın yürütülmesi.
⏱️ Zamanaşımı ve Hak Kaybı Riskleri
kripto hukuk davalarında en sık karşılaşılan hak kayıpları; TCK/TBK’daki zamanaşımı sürelerinin kaçırılması, delil kaybı (borsa log retention’ın sona ermesi), ve ihtiyati tedbir talebinin geciktirilmesi sonucu varlıkların üçüncü kişilere transferidir. Özellikle sınır ötesi (offshore) borsalarda delil elde etme süresi sınırlıdır.
- Ceza şikâyeti → 8 yıl (TCK 66 basit dolandırıcılık), 15 yıl (nitelikli)
- Tazminat davası → 2 yıl öğrenme + 10 yıl mutlak (TBK 72)
- Vergi tarhiyatı → 5 yıl (VUK 114)
- Borsa işlem kayıtlarının saklama süresi borsanın saklama politikasına ve tabi olduğu mevzuata göre değişir.
⚖️ Yüksek Yargı İçtihat Çizgisi
- 📚 Kripto İçtihat Kütüphanesi (94 Karar) — Yargıtay ve Danıştay’ın kripto alanındaki tüm emsal kararları
❓ Sık Sorulan Sorular
kripto hukuk konusunda süreç ne kadar sürer?
Blokzincir üzerinde işlem iz sürülebilir mi?
Yurt dışı borsaya karşı Türkiye’de dava açılabilir mi?
Hukuk ücreti nasıl belirlenir?
Hangi mahkeme görevlidir?
Bilişim veya kripto hukuku alanında dava, şikâyet veya mağdur haklarına ilişkin süreçlerle karşılaşan kişilerin yetkili bir avukata başvurarak süre kaçırmadan destek almaları önerilir.
