Adli yardım başvurusu, avukatlık ücretini ve yargılama giderlerini karşılama olanağı bulunmayan kişinin, davanın görüleceği yer barosunun adli yardım bürosuna yaptığı ve kabul edilirse baronun adli yardım kapsamında avukat görevlendirdiği işlemdir. Dayanağı 1136 sayılı Avukatlık Kanunu madde 176 ilâ 181 ve Türkiye Barolar Birliği Adli Yardım Yönetmeliği’dir. Bu rehber yalnız başvuru sürecine odaklanır: kim yararlanır, hangi belgeler istenir, taahhütnamede neye imza atılır, karar ne kadar sürer, ret halinde nereye itiraz edilir ve hangi hallerde para geri istenir. Adli yardım dışındaki avukat görevlendirme yolları için adli yardım ve CMK avukatı rehberine, kadınlara özgü durumlar için kadınlara adli yardım ve CMK avukatı rehberine bakın.
- Başvuru yeri: hizmetin görüleceği yer barosunun adli yardım bürosu veya temsilcisi (Av.K. m.178; Yönetmelik m.5).
- Şart: ücret ve gideri karşılama olanağının bulunmaması ve talebin haklı olduğunun delillerle gösterilmesi.
- Belgeler: Ek-1 başvuru formu, Ek-2 taahhütname, aydınlatma metni ve açık rıza, Ek-3 gelir ve malvarlığı belgeleri; e-Devlet’ten ulaşılabilenler istenmeyebilir.
- Kabulde 10 gün içinde avukata ulaşıp vekâletname ve belgeleri verirsiniz; ret halinde 10 gün içinde baro başkanına itiraz, 7 günde kesin karar.
- Dava sonunda nafaka dışında maddi yarar elde edilirse yüzde 5’i baroya ödenir; haksız başvuruda ücretin iki katı ve masraflar faiziyle geri alınır.
Son güncelleme: 5 Eylül 2026. İşlenen mevzuat: Avukatlık Kanunu m.176-181; TBB Adli Yardım Yönetmeliği m.5, 5/A, 6, 7 (15.10.2024 tarihli değişiklik dahil); HMK m.334 ve 336.
Avukatlık Kanunu m.178: “Adlî yardım istemi, adlî yardım bürosuna veya temsilcilerine yapılır. İstek sahibi, isteminde haklı olduğunu gösterdiği delillerle kanıtlamak zorundadır. Yardım isteminin reddi halinde, ilgilisi yazı veya sözle baro başkanına başvurabilir. Baro başkanının vereceği karar kesindir.” Yönetmelik m.5 süreleri 10 gün ve 7 gün olarak belirler. Kaynak: mevzuat.gov.tr, Avukatlık Kanunu; TBB Adli Yardım Yönetmeliği (erişim 5 Eylül 2026).
Kim adli yardımdan yararlanır
Avukatlık Kanunu m.176’ya göre adli yardım, avukatlık ücretlerini ve diğer yargılama giderlerini karşılama olanağı bulunmayanlara avukatlık hizmeti sağlanmasıdır. Kanunda gelir sınırı yazmaz; büro, sunduğunuz belgeler üzerinden karar verir ve gerekirse kendi araştırmasını yapar. İkinci şart talebin haklı görünmesidir: açıkça dayanaktan yoksun bir dava için avukat görevlendirilmez. Hukuk davası, icra takibi, idari dava ve ceza dosyasında katılan vekilliği gibi işler kapsamdadır; ceza soruşturmasında şüpheli ve mağdur için ayrıca CMK m.150 ve m.234 yolu vardır.
Adım adım başvuru
| Adım | Ne yapılır | Süre ve dayanak |
|---|---|---|
| 1. Yer | Hizmetin görüleceği yer barosunun adli yardım bürosuna gidilir. Farklı baro yetkisindeyse başvuruyu alan büro yetkili baroya gönderir. | Yönetmelik m.5 |
| 2. Form ve taahhütname | Ek-1 başvuru formu, Ek-2 taahhütname, aydınlatma metni ve açık rıza beyanı imzalanır; başvuru esas deftere kaydedilir. | Yönetmelik m.5, 5/A |
| 3. Belgeler | Ek-3 belgeler: nüfus kaydı, ikametgâh, gelir belgeleri (bordro, SGK dökümü, işsizlik belgesi), tapu ve araç kaydı, sosyal yardım belgesi, dosyaya ilişkin belgeler. e-Devlet’ten ulaşılabilenler istenmeyebilir. | Yönetmelik m.5 |
| 4. İnceleme ve karar | Büro haklılık araştırması yapar, kabul veya ret kararı verir; kamu ve özel kurumlar araştırmaya yardımcı olur. | Av.K. m.178; Yönetmelik m.5 |
| 5. Görevlendirme | Bir veya birkaç avukat görevlendirilir; 10 gün içinde avukata ulaşıp vekâletname, bilgi, belge ve zorunlu yargılama giderlerini teslim edersiniz. Acil işlerde ivedi görevlendirme. | Av.K. m.179; Yönetmelik m.6 |
| 6. Ret ve itiraz | Bildirimden itibaren 10 gün içinde baro başkanına yazılı veya sözlü başvuru; 7 gün içinde karar; karar kesin; süresinde karar yoksa ret sayılır. | Av.K. m.178; Yönetmelik m.5 |
Taahhütnamede neye imza atıyorsunuz
Yönetmelik m.5/A dört beyan içerir: kabul kararının bildiriminden itibaren 10 gün içinde avukata ulaşacağınız ve vekâletname, belge ve zorunlu giderleri teslim edeceğiniz; işin sonunda nafaka alacakları hariç maddi bir yarar elde ederseniz avukata ödenen ücret ile yararın yüzde 5’ini baroya ödeyeceğiniz; talebinizin haksız olduğu veya belgelerinizin doğru olmadığı anlaşılırsa avukata ödenen ücretin iki katını ve masrafları yasal faiziyle geri ödeyeceğiniz; avukatı azleder, başka vekil tutar, talepten vazgeçer, davadan feragat eder veya aleyhinizdeki davayı kabul ederseniz ücret ve masrafları faiziyle geri ödeyeceğiniz.
Yargılama giderleri ayrı bir başvurudur
Baro adli yardımı avukat ücretini karşılar. Dava harcı, tebligat, bilirkişi ve keşif giderleri için davanın görüleceği mahkemeden HMK m.334 uyarınca ayrıca adli yardım istenir; iddianın özeti, deliller ve mali durum belgeleri eklenir, talep evrakı harçtan muaftır (HMK m.336). Mahkeme reddederse giderleri kendiniz karşılarsınız; karşılayamayacağınız açıksa ve haklılığınız kuvvetliyse baro yönetim kurulu kararıyla adli yardım fonundan ödenebilir (Yönetmelik m.6).
Görevlendirilen avukat ve ücreti
Avukat, görev yazısı ve vekâletname kendisine ulaştığında işi sonuna kadar takip etmekle yükümlüdür (Av.K. m.179). Ücretini baro, avukatlık asgari ücret tarifesindeki maktu ücret üzerinden peşin öder (Yönetmelik m.7); sizden ücret istemez. Aynı işe birden fazla avukat görevlendirilmez. Bağlantılı olsa bile başka dava ve icra takipleri görev kapsamına girmez; her yeni iş için yeni başvuru gerekir. Avukat haklı sebep olmadan çekilmek isterse tarifedeki ücreti baroya ödeyerek çekilebilir; görevi tamamlamazsa aldığı ücretin iki katını öder.
İstanbul’da nereye başvurulur
İstanbul’da başvuru İstanbul Barosu’nun adli yardım bürolarına yapılır; Anadolu Yakası’ndaki dosyalar için Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi’nde de büro bulunur. Adliyeye ulaşım ve mahkeme bilgisi için Kartal avukat sayfamıza bakabilirsiniz. Birden fazla baronun bulunduğu illerde yargı mercilerinin talebiyle yapılan görevlendirmeler Türkiye Barolar Birliği’nin elektronik sistemi üzerinden eşitlik gözetilerek yapılır (Av.K. m.177/2).
Şartları taşımıyorsanız: Dosyanızı WhatsApp’tan gönderin, ön değerlendirmede hangi yolun açık olduğunu ve masraf çerçevesini açıkça söyleriz; dava takibi ücretlidir ve ilk görüşmede yazılı konuşulur. WhatsApp: 0534 636 19 19
Sıkça Sorulan Sorular
Adli yardım başvurusu nereye yapılır?
Davanın görüleceği yer barosunun adli yardım bürosuna veya temsilcisine. Yanlış baroya başvurulursa büro dosyayı yetkili baroya gönderir.
Adli yardım için hangi belgeler gerekir?
Ek-1 başvuru formu, Ek-2 taahhütname, aydınlatma ve açık rıza metni, Ek-3 gelir ve malvarlığı belgeleri ile dosyaya ilişkin belgeler. e-Devlet’ten ulaşılabilen belgeler istenmeyebilir.
Adli yardım kararı ne kadar sürer?
Kanunda ilk karar için süre yoktur; büro araştırmasını tamamlayınca karar verir. Ret halinde itiraz 10 gün, baro başkanının kararı 7 gün içindedir.
Adli yardım reddedilirse ne yapılır?
Bildirimden itibaren 10 gün içinde baro başkanına yazılı veya sözlü başvurulur; 7 gün içinde verilen karar kesindir.
Adli yardımla görevlendirilen avukata ücret ödenir mi?
Ücretini baro öder. Dava sonunda nafaka dışında maddi yarar elde edilirse yüzde 5’i baroya ödenir; haksız başvuruda ücretin iki katı geri alınır.
Adli yardımla harçlar da karşılanır mı?
Baro adli yardımı avukat ücretini karşılar. Harç ve masraflar için mahkemeden HMK m.334 adli yardımı ayrıca istenir.
Avukata 10 gün içinde ulaşmazsam ne olur?
Avukatın yükümlülüğü sona erer ve görevlendirme düşer; ivedi görevlendirmeler bunun dışındadır.
Adli yardım avukatımı beğenmedim, değiştirebilir miyim?
Haklı sebeple baroya başvurabilirsiniz. Kendi kararınızla azlederseniz ücret ve masraflar faiziyle geri istenir.
Yabancılar adli yardım alabilir mi?
Baro adli yardımına başvurabilirler; mahkeme adli yardımında karşılıklılık şartı vardır (HMK m.334/3).
İcra takibi için adli yardım var mı?
Vardır; icra takibi kapsamdadır. Takip giderleri için icra mahkemesinden HMK m.336 uyarınca adli yardım istenir.
İlgili Rehberler
- Adli yardım ve CMK avukatı: dört yol
- Kadınlara adli yardım ve CMK avukatı
- Boşanma avukatı, iş avukatı, icra avukatı, ceza avukatı
- Hukuki süreçte genel sorular
Resmî Kaynaklar
Hazırlayan
Av. Bilal Alyar, Kurucu Avukat, İstanbul Barosu. ALYAR LAW & CONSULTANCY, Kartal / İstanbul.