CMK 128/A Kripto Varlık El Koyma 2026 Rehberi

CMK m.128/A, belirli bilişim suçlarında kullanılan hesabın geçici olarak askıya alınmasını ve askı süresinde suça konu menfaate el konulmasını düzenler. Askıya alma ile el koyma farklı işlemlerdir.

CMK m.128 ile m.128/A farklı koşullar ve yetkili makamlar öngören iki ayrı koruma tedbiri rejimidir; ayrıntılar aşağıdaki bölümlerde ayrı ayrı açıklanmaktadır.

📌 Bu konuda kapsamlı rehberimizi inceleyin:Kripto Para Hukuku İstanbul

Bu nedenle hem mağdurların hem de şüphelilerin CMK 128/a kapsamındaki haklarını bilmesi büyük önem taşır. Bu rehberde el koyma sürecinin tüm aşamalarını, itiraz yollarını ve pratik bilgileri detaylı şekilde ele alacağız.

CMK 128/a kripto el koyma süreci hakkında hukuki destek almak içiniletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

CMK 128/a Kripto El Koyma Nedir ve Nasıl Uygulanır?

CMK m.128, katalog suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe bulunan ve maddede sayılan malvarlığı değerleri için yalnız hâkim kararıyla elkoymayı düzenler. Buna karşılık CMK m.128/A; yalnız TCK 142/2-e, 158/1-f-l ve 245 bakımından makul şüphe hâlinde, suçta kullanılan ilgili hesabın malî kurumca en çok 48 saat askıya alınmasını ve askı süresindeki ayrı elkoyma usulünü düzenler.

CMK m.128/A kapsamında askıya alınmış hesaptaki suça konu menfaate, askı süresi içinde hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle elkonulabilir.

Uygulamada el koyma kararı ilgili kripto borsasına veya hizmet sağlayıcısına tebliğ edilir.

CMK m.128/A’nın sınırlı koşulları gerçekleştiğinde ilgili banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı, suçta kullanılan hesabı en çok 48 saat askıya alabilir. Malî kurum işlemi ve hesap hareketlerini tüm bilgi-belgelerle derhal başsavcılığa, askıyı ayrıca hesap sahibine bildirir.

CMK 128/a Kripto El Koymada Hâkim Kararı Şartları

CMK m.128 bakımından suçun işlendiğine ve malvarlığı değerinin bu suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe aranır. CMK m.128/A bakımından ise yalnız maddede sayılan suçların işlendiği hususunda makul şüphe ve işleme konu hesabın suçta kullanılması koşulları aranır. Ölçülülük ilkesi gereği el koyma tedbirinin orantılı olması şarttır.

Kripto Varlıklara El Koyma ile Banka Hesabı Blokesinin Farkları

Kripto varlıklara el koyma, geleneksel banka hesabı blokesinden teknik açıdan farklıdır. Banka hesaplarında el koyma doğrudan bankaya tebliğ edilirken, kripto varlıklarda birden fazla borsa ve cüzdan söz konusu olabilir.

Özellikle merkeziyetsiz cüzdanlarda (örneğin self-custody cüzdan, donanım cüzdanı) el koyma kararının uygulanması teknik olarak mümkün olmayabilir. Bu durumda savcılık, borsalardaki giriş-çıkış noktalarını kontrol altına alarak dolaylı el koyma uygular.

Ayrıca kripto varlıkların değeri anlık olarak değiştiğinden, el koyma anındaki değerleme ayrı bir hukuki mesele oluşturur. Dolayısıyla el koyma tutanağında varlıkların hem adet hem de TL karşılığının belirtilmesi önemlidir.

CMK 128/A Hangi Suçlarda Uygulanır?

CMK m.128/A yalnız aşağıdaki suçlar bakımından ve bu suçların işlendiği hususunda makul şüphe bulunması hâlinde uygulanır. İşleme konu hesabın suçta kullanılması ve işlemin banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdinde ya da bunlar aracılığıyla yapılması veya yapılmaya teşebbüs edilmesi gerekir.

Nitelikli hırsızlık: TCK m.142/2-e.

Nitelikli dolandırıcılık: TCK m.158/1-f ve l.

Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması: TCK m.245.

Başka suçlar bakımından CMK m.128/A’ya dayanıldığı söylenmemelidir; varsa farklı hukuki dayanak ayrıca doğrulanmalıdır.

CMK 128/a Kripto El Koyma Süreci Adım Adım

CMK 128/a kripto el koyma süreci birden fazla aşamadan oluşur. Her aşamada farklı hukuki ve teknik işlemler yürütülür. Sürecin doğru yönetilmesi hem mağdurlar hem de şüpheliler açısından kritik öneme sahiptir.

1. Soruşturma başlatılması ve delil toplama: Cumhuriyet Savcılığı, suç ihbarı veya şikâyet üzerine soruşturma başlatır. Siber Suçlarla Mücadele birimi blok zinciri analizi yaparak şüpheli kripto varlıkları tespit eder.

2. El koyma talebinin hazırlanması: Savcılık, toplanan delillere dayanarak hâkimden el koyma kararı talep eder. Talepte şüphelinin kimliği, ilgili borsa hesapları, cüzdan adresleri ve suçla ilişki ayrıntılı şekilde belirtilir.

3. Hâkim kararı verilmesi: Gecikmesinde sakınca bulunan hâlde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle yapılan elkoyma 24 saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, elkoymadan itibaren 48 saat içinde kararını açıklamazsa elkoyma kendiliğinden kalkar.

4. Kararın borsalara tebliği: El koyma kararı ilgili kripto borsalarına resmi yazıyla tebliğ edilir. Tedbir kararının uygulanması, ilgili hizmet sağlayıcısına ve kararın kapsamına göre yürütülür.

5. Hesap dondurma ve varlık tespiti: Borsa, şüphelinin hesabını dondurur ve hesaptaki varlıkların detaylı dökümünü savcılığa bildirir. Bu aşamada varlıkların TL karşılığı da tespit edilir.

6. Blok zinciri analizi ve izleme: Şüphelinin farklı cüzdanlara transfer ettiği varlıklar blok zinciri analiz araçlarıyla izlenir.MASAK bu süreçte savcılığa teknik destek sağlayabilir.

7. El koyma tutanağının düzenlenmesi: Tüm el konulan varlıkların cinsi, miktarı, cüzdan adresleri ve el koyma anındaki piyasa değeri tutanağa geçirilir.

CMK 128/a Kripto El Koyma Kararına İtiraz

CMK 128/a kripto el koyma kararına karşı itiraz hakkı Anayasal güvence altındadır.

CMK m.128/A uyarınca hesap sahibi askıya alma işleminin kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir; Cumhuriyet savcısı başvuru hakkında 24 saat içinde karar verir. Elkoyma hakkında hâkim kararı veya kanunun itiraza izin verdiği bir mahkeme kararı varsa, özel hüküm bulunmadıkça CMK m.267-268 uyarınca ilgililer kararın öğrenildiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren mercie itiraz edebilir.

İtiraz dilekçesinde el koyma kararının hukuka aykırılığı somut gerekçelerle ortaya konulmalıdır. Özellikle CMK m.128/A’daki makul şüphe ve suçta kullanılan hesap koşullarının bulunmadığı, el koymanın ölçüsüz olduğu veya varlıkların suçla ilişkisinin kanıtlanamadığı ileri sürülebilir.

El Koyma Kararının Kaldırılması Şartları

CMK m.131/1 uyarınca elkonulan eşya, soruşturma ve kovuşturma bakımından muhafazasına gerek kalmadığında veya müsadereye tabi tutulmayacağı anlaşıldığında Cumhuriyet savcısı, hâkim veya mahkeme kararıyla re’sen ya da istem üzerine geri verilebilir; ret kararına itiraz edilebilir. CMK m.131/2, m.128 kapsamında elkonulan eşya veya diğer malvarlığı değerlerinin mağdura ait olması ve artık delil olarak ihtiyaç bulunmaması hâlinde sahibine iadesini düzenler. CMK m.128/A/5 ise elkonulan suça konu menfaatin mağdura ait olduğunun anlaşılması hâlinde soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iadesini ayrıca düzenler.

Elkoymanın devamına gerek kalmadığında, istem üzerine veya kendiliğinden kaldırılmasına karar verilebilir (CMK m.131). Dolayısıyla uzun süre gerekçesiz devam eden el koyma tedbirine itiraz edilebilir.

CMK 128/a Kripto El Koyma: Mağdur ve Şüpheli Hakları

CMK 128/a kripto el koyma sürecinde hem mağdurların hem de şüphelilerin korunan hakları bulunmaktadır.Anayasa‘nın mülkiyet hakkı güvencesi kripto varlıklar için de geçerlidir.

Mağdur Hakları

Kriptodolandırıcılığı mağdurları, suç duyurusunda bulunurken savcılıktan el koyma tedbiri talep edebilir. Mağdurun talebi savcılığı bağlamaz ancak savcılık bu talebi değerlendirmek zorundadır.

CMK m.128 kapsamında elkonulan eşya veya diğer malvarlığı değerleri, mağdura ait olması ve artık delil olarak ihtiyaç bulunmaması hâlinde sahibine iade edilir. CMK m.128/A/5 kapsamında ise elkonulan suça konu menfaatin mağdura ait olduğunun anlaşılması hâlinde soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir.Kripto para haczi süreci de mağdurun alacak haklarını koruma altına alır.

Şüpheli Hakları

Şüpheli, el koyma kararına itiraz hakkına sahiptir. Avukat yardımından yararlanma hakkı el koyma sürecinin her aşamasında geçerlidir.

Tedbire konu varlıkların suçla ilişkisi ve kaynağına dair belgeler, kaldırma veya iade talebinin değerlendirilmesinde önem taşır.

CMK 128/a Kripto El Koymada Değerleme ve Muhafaza

Kripto varlıkların değerinin anlık değişmesi, el koyma sürecinde özel sorunlar doğurur. CMK 128/a kripto el koyma kararının uygulanmasında değerleme ve muhafaza kritik aşamalardır.

Varlığın muhafaza şekli, hesabın niteliğine ve verilen tedbir kararının kapsamına göre değerlendirilir. Değer değişimi ihtimali dosyada ayrıca dikkate alınmalıdır.

Özellikle DeFi protokollerindeki varlıklar veya staking yapılan kripto paralar için muhafaza süreci daha karmaşıktır. Bu durumda bir bilişim avukatı ile teknik danışmanlık alınması önerilir.

CMK 128/a Kripto El Koyma: Uluslararası Boyut

Kripto varlıkların sınır ötesi niteliği, el koyma tedbirinin uluslararası boyutunu öne çıkarır. Şüphelinin varlıkları yurt dışındaki borsalarda bulunabilir veya merkeziyetsiz protokollerde tutulabilir.

Türk savcılığı, yurt dışındaki borsalara doğrudan talimat veremez. Ancak karşılıklı adli yardım anlaşmaları çerçevesinde yabancı ülke makamlarından yardım talep edilebilir.

Yurt dışı kripto borsaları, kolluk kuvvetlerinden gelen resmi taleplere yanıt verme prosedürlerine sahiptir. Dolayısıyla yurt dışı borsalardaki varlıklara da el koyma mümkündür ancak süreç daha uzun sürer.

CMK 128/A Hakkında Sık Sorulan Sorular

CMK 128/A hangi suçlarda uygulanır?

Madde, TCK 142/2-e, 158/1-f ve l ile 245’teki suçlar bakımından uygulanır. Suçun işlendiği konusunda makul şüphe ve işleme konu hesabın suçta kullanılması gerekir.

Hangi hesap askıya alınabilir?

Banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdinde ya da bunlar aracılığıyla yapılan veya yapılmaya teşebbüs edilen işlemde kullanılan hesap askıya alınabilir. Tedbir yalnız suça konu işlemle ilgili hesap için değerlendirilir.

Hesabı kim, ne kadar süreyle askıya alabilir?

İlgili banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı hesabı en çok 48 saat askıya almaya karar verebilir. Bu, el koyma kararından ayrı bir geçici işlemdir.

Askıya alma kime bildirilir?

Malî kurum, askıya alma işlemini ve hesap hareketlerini bütün bilgi ve belgeleriyle derhal Cumhuriyet başsavcılığına bildirir. Hesap sahibi de askıya almadan haberdar edilir.

Hesap sahibi askının kaldırılmasını nasıl ister?

Hesap sahibi Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir. Cumhuriyet savcısı bu başvuru hakkında 24 saat içinde karar verir.

Askı süresinde suça konu menfaate kim el koyabilir?

El koyma, kural olarak hâkim kararıyla yapılır. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle de askı süresi içinde el koyma mümkündür.

Savcı emriyle el koymada hâkim denetimi ne zaman yapılır?

Hâkim kararı olmadan yapılan el koyma 24 saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, el koymadan itibaren 48 saat içinde kararını açıklamazsa tedbir kendiliğinden kalkar.

CMK 128’deki rapor şartı burada aranır mı?

Hayır. CMK 128/A, bu maddeye göre el koyma için CMK 128’deki rapor alma şartının aranmayacağını açıkça düzenler.

El konulan menfaat mağdura iade edilebilir mi?

Evet. Suça konu menfaatin suçtan zarar gören mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma sırasında sahibine iade edilir.

Para başka bir malî kuruma aktarılmışsa ne olur?

Askıya alma tamamlanmadan suça konu menfaatin başka bir malî kuruma aktarıldığı tespit edilirse, ilk malî kurum durumu askıya alma işlemi yapılabilmesi için diğer kuruma gecikmeden bildirir.

Resmî Kaynaklar

• 7571 sayılı Kanun m.22 — CMK 128/A metni (TBMM)
• Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
• Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
• UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
• İstanbul Barosu (istanbulbarosu.org.tr)
• T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
• Türkiye Barolar Birliği (barobirlik.org.tr)

Hazırlayan Avukat

Av. Bilal ALYAR — İstanbul Barosu

Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.

Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde avukattan hukuki destek alınması yararlı olabilir.