Deprem Zararlarında Sorumluluk ve Tazminat 2026
Deprem sonrası ortaya çıkan can ve mal kayıplarında sorumluluk, müteahhit, yapı denetim firması, mimar, mühendis ve idare üzerinde farklı hukuki temellerde tezahür eder. TBK 66 ve devamı maddeleri eser sözleşmesi sorumluluğunu; TCK 85 ve 89 taksirli cezai sorumluluğu düzenler. 2026 itibariyle 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrası açılan davalar yargı gündemindedir.
Müteahhit Sorumluluğu
TBK 474 uyarınca müteahhit ayıplı eserden sorumludur. Yapının yıkılması veya kullanılamaz hale gelmesi halinde sorumluluk 20 yıla kadar uzar (TBK 478). Ağır kusur halinde zamanaşımı süreleri işlemez.
Yapı Denetim Firması
4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun uyarınca yapı denetim firması yapının projeye ve standartlara uygun inşa edilmesini denetlemekle yükümlüdür. Denetim eksikliği halinde müteselsilen sorumluluk söz konusudur.
Belediye ve İdare Sorumluluğu
Ruhsat ve iskan verme işlemlerinde belediye; imar planı ve zemin etüdünde idare kusurludur. İdari yargıda tam yargı davası ile tazminat talep edilebilir. Hizmet kusuru ve kişisel kusur kriterleri uygulanır.
Cezai Sorumluluk
TCK 85 (taksirle öldürme) ve 89 (taksirle yaralama) kapsamında müteahhit, mühendis, mimar ve denetçiler yargılanabilir. Ağır kusur halinde ceza ağırlaştırılır; iki yıldan başlayıp 22,5 yıla kadar hapis cezası öngörülür.
Tazminat Türleri
Maddi zarar (yapı değeri, eşyalar), manevi zarar (can kaybı, travma), destekten yoksun kalma tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatı talep edilebilir. DASK (Zorunlu Deprem Sigortası) ödemeleri mahsup edilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Müteahhide karşı dava ne zaman açılır?
Zarar öğrenildikten itibaren 2 yıl ve her halde 10 yıl (ağır kusurda 20 yıl) içinde açılmalıdır.
Belediyeye karşı dava ne kadar süreçte açılır?
İdari yargıda tam yargı davası için zararı öğrenme tarihinden itibaren 1 yıllık süre uygulanır.
Yapı denetim firması iflas ederse ne olur?
Kanunen zorunlu mesleki sorumluluk sigortası kapsamında tazminat alınabilir.
Kusuru olmayan müteahhit nasıl ispat eder?
Uzman bilirkişi raporları, deprem büyüklüğü ve yapının üstün niteliği ispat araçlarıdır.
Güncel Yargı Kararları ve Emsal İçtihatlar
Danıştay 6.D
Konu: Riskli yapı tespit raporuna itiraz
Lisanslı kuruluşun riskli yapı tespiti hatalı bulunmuş; rapordaki deprem yük hesaplamasında kritik kalem eksikliği nedeniyle ikinci inceleme yapılmasına karar verilmiştir. Daire, itirazın reddi üzerine idare mahkemesine dava hakkının saklı olduğunu ve teknik incelemenin güçlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır.
Yargıtay içtihatları
Konu: Kentsel dönüşümde müteahhidin teslim gecikmesi
Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde teslim süresi 36 ay aşan müteahhit aleyhine açılan davada banka teminat mektubunun nakde çevrilmesi kabul edilmiştir. Arsa sahipleri ek olarak kira mahrumiyeti tazminatı ile cezai şart talep edebilmiş; Daire TBK 182 indirim taleplerini gerçek zarara göre değerlendirmiştir.
Şehir Bazlı Gayrimenkul Hukuku Hizmetleri
Video Kaynak
Gayrimenkul hukuku videolarımız için @bilalalyar YouTube kanalını takip edebilirsiniz.
Son güncelleme: 17 Nisan 2026 — 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Kanunu, 6098 sayılı TBK, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu, 3194 sayılı İmar Kanunu ve 4721 sayılı TMK çerçevesinde güncel Yargıtay 1, 3, 5, 6, 15, ve HGK içtihatlarıyla düzenlenmiştir.