Haciz İhbarnamesi İtiraz Rehberi 2026 | İİK m.89

Haciz ihbarnamesi, borçlunun üçüncü kişideki alacağının veya malının haczedildiğini o üçüncü kişiye bildiren icra işlemidir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.89 uyarınca üçüncü kişi, tebliğden itibaren yedi gün içinde itiraz etmezse borç zimmetinde veya mal yedinde sayılır. Aşağıda üç kademeli ihbarname düzeni, süreler, itirazın sonuçları, menfi tespit davası ve amme alacağındaki benzer düzen (6183 sayılı Kanun m.79) sade biçimde anlatılmaktadır. Konuya komşu sayfalar: hacze itiraz ve haczedilmezlik iddiası rehberi.

Özet

• Birinci ve ikinci haciz ihbarnamesine itiraz süresi, tebliğden itibaren yedi gündür.
• İkinci ihbarnameye de itiraz etmeyen üçüncü kişiye üçüncü ihbarname ile onbeş gün verilir: ya ödeme yapılır ya da bu süre içinde menfi tespit davası açılır.
• Dava açıldığına dair belge, bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde icra dairesine teslim edilmelidir.
• Süresinde itiraz edilirse alacaklı, cevabın aksini icra mahkemesinde ispat etmek zorundadır.

Haciz ihbarnamesi nedir ve kime gönderilir

İcra memuru, borçlunun alacağını veya üçüncü kişideki taşınır malını haczettiğinde, borçlu olan kişiye bundan sonra borcunu ancak icra dairesine ödeyebileceğini, malı elinde bulunduran kişiye ise malı ancak icra dairesine teslim edebileceğini bildirir. Bu bildirime haciz ihbarnamesi denir. Üçüncü kişi bir banka, işveren, kiracı, ticari iş ortağı veya borçluya borcu olan herhangi bir gerçek ya da tüzel kişi olabilir. Tüzel kişinin şubesine veya tüm şubeleri kapsayacak şekilde merkezine yapılan tebliğde, tebliğ edilen merkez tüm şubeleri veya birimleri kapsayacak şekilde beyanda bulunmakla yükümlüdür. İhbarnamelerin bildirimi ve cevaplar güvenli elektronik imzayla UYAP üzerinden de yapılabilir; bu usulle yapılan bildirim tebliğ yerine geçer.

Birinci ihbarname ve yedi günlük itiraz süresi

Üçüncü kişi; borcu olmadığını, malın yedinde bulunmadığını, tebliğden önce borcun ödendiğini, malın tüketildiğini veya kusuru olmaksızın telef olduğunu, malın borçluya ait olmadığını, malın kendisine rehnedildiğini ya da alacağın borçluya veya emrettiği yere verildiğini ileri sürüyorsa, bunu tebliğden itibaren yedi gün içinde icra dairesine yazılı veya sözlü bildirmek zorundadır. Üçüncü kişinin beyanı harca ve resme tabi değildir. Sözlü bildirim mümkün olsa da ispat bakımından yazılı bildirim daha güvenlidir; borç yoksa muhasebe kayıtları, fatura ve banka hareketleriyle desteklenmesi yararlıdır.

İkinci ihbarname

Üçüncü kişi yedi gün içinde itiraz etmezse mal yedinde veya borç zimmetinde sayılır ve süresinde itiraz etmediği için bu sonucun doğduğu ikinci bir ihbarname ile kendisine bildirilir. İkinci ihbarnamede de yedi gün içinde aynı sebeplerle itiraz edilmesi, itiraz edilmezse zimmette sayılan borcun icra dairesine ödenmesi veya yedinde sayılan malın teslim edilmesi istenir.

Üçüncü ihbarname ve menfi tespit davası

İkinci ihbarnameye süresinde itiraz etmeyen ve borcu ödemeyen ya da malı teslim etmeyen üçüncü kişiye onbeş gün içinde parayı ödemesi veya malı teslim etmesi, yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması; aksi halde ödemeye veya teslime zorlanacağı bildirilir. Dava, icra takibinin yapıldığı veya üçüncü kişinin yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde açılır. Davanın açıldığına dair belge bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim edilirse, üçüncü kişi hakkındaki cebri icra işlemleri davada verilen kararın kesinleşmesine kadar durur ve bu süre içinde İİK m.106’daki süreler işlemez. Bu davada üçüncü kişi, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmek zorundadır. Davayı kaybeden üçüncü kişi, dava konusu şeyin yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilir. Bu davalar maktu harca tabidir.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, 2010/5464 E., 2011/1840 K., 15.02.2011 tarihli kararında, m.89/3 kapsamındaki menfi tespit davasının açılabilmesi için üçüncü kişinin birinci ve ikinci ihbarnamelere itiraz etmemiş olmasını ve üçüncü ihbarnamenin tebliğ edilmiş olmasını aramıştır. Karar eski tarihlidir ve kapatılan bir daireye aittir; usul düzenini göstermek amacıyla anılmıştır.

Süresinde itiraz edilirse

Üçüncü kişi haciz ihbarnamesine süresi içinde itiraz ederse alacaklı, verilen cevabın aksini icra mahkemesinde ispat ederek üçüncü kişinin İİK m.338/1 uyarınca cezalandırılmasını ve ayrıca tazminata mahkûm edilmesini isteyebilir; icra mahkemesi tazminat hakkındaki davayı genel hükümlere göre görür. Kusuru olmaksızın bir mani sebebiyle süresinde itiraz edemeyen üçüncü kişi hakkında İİK m.65 uygulanır. Her hâlde üçüncü kişi, borçlu ile kötü niyetli alacaklıya karşı dava açarak ödemek zorunda kaldığı paranın veya teslim ettiği malın iadesini isteyebilir. Malın teslimi mümkün olmazsa alacaklı, icra mahkemesine başvurarak malın değerini üçüncü kişiye ödettirebilir.

Aynı alacak için ihbarname zincirinin yeniden başlatılması

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2025/3669 E., 2026/2681 K., 30.04.2026 tarihli bozma kararında, üçüncü kişi birinci veya ikinci haciz ihbarnamesinden birine itiraz etmişse ona yeniden birinci haciz ihbarnamesi gönderilemeyeceğini, ancak sonradan yeni bir alacak doğmuşsa bunun haczi için yeniden ihbarname istenebileceğini belirtmiştir. Kararın olayında alacaklı, yeni alacak iddiası ve m.89/4’e göre tazminat yolu olmaksızın zinciri yeniden başlatmış, daire bu durumu istirdat davası bakımından kötü niyet yönünden değerlendirmek üzere dosyayı bozmuştur. Karar olaya özgüdür; her dosyada aynı sonuç varsayılamaz.

Önemli süreler

Maaş ve ücret alacakları

Maaş ve ücret alacaklarında haciz ayrıca İİK m.83 çerçevesinde yapılır: borçlu ve ailesinin geçinmesi için icra memurunca lüzumlu takdir edilen miktar düşüldükten sonra haciz yapılabilir ve haczedilecek miktar dörtte birinden az olamaz. Ayrıntı için maaş haczi rehberine bakılabilir.

Tebligatın usulsüzlüğü ve şikâyet

İcra dairesinin işlemleri kanuna aykırı veya olaya uygun değilse icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilebilir; şikâyet, işlemin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yapılır (İİK m.16). Tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, sürenin başlangıcını etkileyeceğinden somut olayda ayrıca incelenmelidir.

Amme alacağında haciz bildirisi

Alacaklı bir kamu idaresi ise 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun m.79 uygulanır. Tahsil dairesinin tebliğ ettiği haciz bildirisine karşı üçüncü kişi, bildirinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde durumunu tahsil dairesine yazılı olarak bildirmek zorundadır. Süresinde itiraz edilmezse mal elinde, borç zimmetinde sayılır. İtiraz süresi herhangi bir nedenle geçirilmişse üçüncü kişi, tebliğden itibaren bir yıl içinde genel mahkemelerde menfi tespit davası açıp, tebliğ tarihi itibarıyla amme borçlusuna borçlu olmadığını veya malın elinde bulunmadığını ispat etmek zorundadır. Süresinde itiraz edilirse alacaklı amme idaresi, bir yıl içinde genel mahkemelerde itirazın aksini ispat ederek üçüncü kişinin İİK m.338/1’e göre cezalandırılmasını ve borçlu bulunduğu tutarın ödenmesine hükmedilmesini isteyebilir. Kanunun ayrıntıları için resmî metne bakılmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

İtiraz süresini kaçırdım, ne yapabilirim?

Hangi ihbarnamenin tebliğ edildiğine bağlı olarak sonraki ihbarnameye itiraz, menfi tespit davası veya kusursuz bir mani varsa İİK m.65 yolu değerlendirilebilir. Ödeme yapılmışsa, borçlu ile kötü niyetli alacaklıya karşı iade davası açılabilir. Süreler kısa olduğundan tebliğ belgeleri hemen incelenmelidir.

Borçluya borcum yokken ihbarname geldi, ne yapmalıyım?

Tebliğden itibaren yedi gün içinde icra dairesine borcunuzun bulunmadığını bildirmeniz gerekir. Beyan harca tabi değildir; yazılı yapılması ve borç bulunmadığını gösteren kayıtlarla desteklenmesi ispat bakımından yararlıdır.

İhbarname elime geç ulaştı, süre nasıl işler?

Yedi günlük süre tebliğ tarihinden başlar. Tebligatın usulsüz yapıldığı düşünülüyorsa İİK m.16 kapsamında şikâyet yolu, kusursuz bir mani nedeniyle süre kaçırılmışsa İİK m.65 uygulanabilir.

Menfi tespit davası açmak yeterli midir?

Hayır. Davayı açmak tek başına yetmez; dava açıldığına dair belgenin bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde icra dairesine teslim edilmesi gerekir. Belge verilirse cebri icra işlemleri davada verilen kararın kesinleşmesine kadar durur.

Davayı kaybedersem ne olur?

Davayı kaybeden üçüncü kişi, dava konusu şeyin yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilir. Bu nedenle dava açmadan önce borcun bulunmadığının belgelerle ispatlanıp ispatlanamayacağı değerlendirilmelidir.

İlgili rehberler

• İcra hukuku rehberi
• İstihkak davası
• İcra takibine itiraz

Resmî kaynaklar

• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu
• 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; somut olayda tebliğ tarihi ve belgeler incelenmeden hukuki görüş niteliği taşımaz.

Yazar: Av. Bilal Alyar, İstanbul Barosu
ALYAR LAW & CONSULTANCY
İletişim

Son güncelleme: 25.10.2026