Velayetin Değiştirilmesi ve Çocuğun Üstün Yararı İlkesi 2026

Velayetin değiştirilmesi davası, TMK m.183 uyarınca çocuğun bakım ve eğitiminin sağlanmadığı, velayet sahibinin görevini yerine getirmediği veya çocuğun üstün yararının değiştirilmesini gerektirdiği hâllerde açılır. Çocuğun üstün yararı (Best Interest of the Child) ilkesi karar verirken esas alınır.

Değişiklik Sebepleri

Velayet sahibinin yeniden evlenmesi tek başına değişiklik sebebi değildir. Bakımın yetersizliği, ihmal, şiddet, alkol-uyuşturucu bağımlılığı, çocuğun eğitim ihtiyaçlarının karşılanmaması gibi somut sebepler değişikliğe yol açabilir.

Çocuğun Üstün Yararı İlkesi

BM Çocuk Hakları Sözleşmesi m.3 ve TMK düzenlemesi ışığında çocuğun fiziksel, ruhsal, eğitsel ve sosyal gelişimi bütünsel olarak değerlendirilir. Pedagog, psikolog ve sosyal hizmet uzmanı raporları temel delildir.

İdrak Çağındaki Çocuğun Görüşü

Yargıtay ve AİHM kararları gereği, idrak çağındaki çocuğun görüşü mutlaka alınır. 8 yaş ve üzeri çocuk için bizzat dinleme, daha küçük yaşlarda uzman raporu yoluyla görüş alma uygulanır.

Geçici Velayet Tedbiri

HMK m.389 ihtiyati tedbir kapsamında, dava devam ederken çocuğun geçici olarak diğer ebeveyne verilmesi mümkündür. Acil durumlarda (şiddet, ihmal) tedbir kararı 24 saat içinde verilebilir.

Değişiklik Sonrası Nafaka

Velayet değiştiğinde önceki iştirak nafakası kendiliğinden son bulmaz; nafaka kararının yeniden düzenlenmesi gerekir. Yeni velayet sahibi diğer ebeveynden iştirak nafakası talep eder.

Sıkça Sorulan Sorular

Yeniden evlenme tek başına yeter mi?

Hayır; somut bakım yetersizliği ispatlanmalıdır.

Çocuğun görüşü zorunlu mu?

İdrak çağındaki çocuğun görüşü mutlaka alınır.

Geçici velayet mümkün mü?

HMK 389 ihtiyati tedbir ile geçici velayet sağlanabilir.

Eski nafaka düşer mi?

Yeni karar verilmeden önceki nafaka kendiliğinden düşmez; yeniden düzenlenir.