İkinci El Araç Alımında Ayıp ve İade Hakları (2026)
İkinci el araç alımında tüketiciyi koruyan özel düzenlemeler 2022 sonrasında güçlendirilmiştir. İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Yönetmeliği ile galericiye karşı tüketicinin konumu netleştirilmiştir.
1. Galeriye Karşı Haklar
Galericilik faaliyeti yetki belgesine tabidir. Galeriden yapılan satışlar tüketici işlemi sayılır ve TKHK hükümlerine tabidir.
2. Km Düşüklüğü
Araç kilometresinin gerçeğe aykırı şekilde düşük gösterilmesi ayıp oluşturur. Tüketici sözleşmeden dönme, bedelden indirim, bedelsiz onarım veya ayıpsız misli ile değiştirme seçimlik haklarından birini kullanabilir (TKHK m.11/1).
3. Hasar Kaydı Gizlenmesi
Trafik kazası sonucu ağır hasar gören aracın hasar kaydının gizlenmesi hile sayılır. Hile halinde zamanaşımı itirazı dinlenmez.
4. Ekspertiz Raporu
Ekspertiz raporunun düzenlenip düzenlenmeyeceği ve içeriği ilgili yönetmelik hükümlerine göre belirlenir; raporda değişen ve boyalı parçalar ile kilometre bilgisinin yer alması beklenir. Rapor; değişen ve boyalı parçalar ile kilometre bilgisini içermelidir.
5. Tazminat ve Dava
Araç değer kaybı, ruhsat masrafları ve manevi zarar tazminat konusu olabilir. Uyuşmazlık parasal sınıra göre tüketici hakem heyetinde veya tüketici mahkemesinde çözülür; tüketici mahkemesinde dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (TKHK m.73/A; hakem heyeti kapsamındaki uyuşmazlıklar gibi istisnalar saklıdır).
Sıkça Sorulan Sorular
Galeriden alınan araç tüketici işlemi midir?
Evet. Galericilik faaliyeti ticari olduğundan TKHK uygulanır.
Ekspertiz raporu zorunlu mu?
Ekspertiz raporunun zorunlu olup olmadığı satışın niteliğine ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre belirlenir; güncel mevzuat metni kontrol edilmelidir.
Hile halinde zamanaşımı işler mi?
Hayır. Satıcının hilesi halinde iki yıllık zamanaşımı uygulanmaz.
Hangi mahkeme yetkili?
Tüketici mahkemesi; tüketicinin yerleşim yeri de yetkilidir.
İlgili Başlıklar ve Mevzuat Dayanakları
Ayıplı Mal ve TKHK 8-11 Uygulamaları
- 6502 sayılı TKHK m.12/3: Ayıp ağır kusur ya da hile ile gizlenmişse zamanaşımı hükümleri uygulanmaz.
- 6502 sayılı TKHK m.10/1: Teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim tarihinde var olduğu kabul edilir; malın ayıplı olmadığının ispatı satıcıya aittir.
Resmi Kaynaklar
- Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr)
- Yargıtay Karar Arama (karararama.yargitay.gov.tr)
- UYAP Vatandaş Portalı (uyap.gov.tr)
- T.C. Adalet Bakanlığı (adalet.gov.tr)
Hazırlayan Avukat
Av. Bilal ALYAR
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu (2015). Aile hukuku, ceza hukuku, kripto para hukuku, bilişim hukuku, şirketler hukuku ve vergi hukuku alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; somut hukuki görüş ya da avukat-müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her dosya kendine özgü koşullar içerdiğinden, hukuki süreçlerde bir avukattan görüş alınması yararlı olabilir.