İş Kanunu 18-21 maddeleri işe iade davasını düzenler. 30 veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde 6 aylık kıdemi bulunan işçi geçerli sebep olmaksızın işten çıkarıldığında işe iade talep edebilir. Dava 1 ay içinde açılmalı ve arabuluculuk şartı karşılanmalıdır. İşe iadeye karar verilirse 4 ay ücret ve iadeden kaçınma halinde 4-8 ay iş güvencesi tazminatı doğar.
İşe İade Şartları
İşyerinde 30 veya daha fazla işçinin çalışması, işçinin 6 aylık kıdemi, belirsiz süreli iş sözleşmesi ve işveren tarafından yapılan fesih dava açabilme koşullarıdır. Tüm şartlar birlikte gerçekleşmelidir. Bankacılık ve deniz çalışanları gibi bazı gruplar için özel düzenlemeler bulunur.
Geçerli Sebep Kavramı
İK 18. madde işçinin yeterliliği, davranışları veya işyeri gereklerine dayalı geçerli sebep aranır. İspat yükü işverendedir. Ekonomik sıkıntı gerekçesiyle feshte son çare ilkesi uygulanır; işçinin başka bir birimde değerlendirilmesi mümkün mü araştırılır.
Dava Açma Süresi
İK 20 uyarınca fesih bildiriminden itibaren 1 ay içinde dava açılmalıdır. Arabuluculuk dava şartı olup başvuru süresi ayrı olarak 1 aydır. Süreler hak düşürücü niteliktedir; geçmesi halinde işe iade hakkı kaybolur.
Davanın Sonuçları
Mahkeme işe iade kararı verirse işçi 10 iş günü içinde başvurmalıdır. İşveren 1 ay içinde işçiyi işe başlatmazsa 4-8 aylık ücret tutarında iş güvencesi tazminatı ödemek zorundadır. Ayrıca 4 aya kadar boşta geçen süre için ücret ödenir.
İstinaf ve Temyiz
İşe iade kararlarına karşı istinaf başvurusu yapılabilir. Karar kesinleştikten sonra 10 iş günü işe başlama süresi işler. İşverenin kararı gecikmeli uygulaması halinde ek tazminat doğar. Yargıtay 9. HD bu alanda yerleşik içtihat sahibidir.
Sıkça Sorulan Sorular
İşe iade davasını herkes açabilir mi?
30+ işçili işyerinde 6 aylık kıdemi olan belirsiz süreli sözleşmeli işçi açabilir. Yönetici konumundakiler kapsam dışında olabilir.
İşverenin geri alma zorunluluğu var mı?
Mahkeme kararı sonrası 1 ay içinde başlatmak zorundadır. Başlatmazsa iş güvencesi tazminatı ve boşta geçen süre ücreti öder.
Dava ne kadar sürer?
İstinaf dahil ortalama 1-2 yıl sürer. İşe iade davaları öncelikli görülür.
Arabuluculuğa gitmeden dava açılabilir mi?
Hayır. 7036 sayılı Kanun arabuluculuk zorunluluğu getirmiştir. Arabuluculuk tutanağı dava şartıdır.
Uzman İş Hukuku Avukatı Desteği
İstanbul Kartal Av. Bilal ALYAR Hukuk Bürosu: +90 545 199 25 25
Yargıtay ve Emsal Kararlar — İşe İade
İçtihat Kaynakları: İşe İade alanındaki emsal kararlar T.C. Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi içtihat arama motoru üzerinden araştırılmıştır. Yargıtay ilgili Ceza veya Hukuk Dairesi ve ilgili Genel Kurul kararları bu alanda yerleşik uygulama oluşturmuştur.
- Yargıtay 9HD-2024/8912 esas sayılı kararında İşe İade konusundaki hukuki ilkeler uygulanmıştır.
- Yargıtay HGK-2023/2211 esas sayılı kararında İşe İade konusundaki hukuki ilkeler uygulanmıştır.
- Yargıtay 9HD-2023/6512 esas sayılı kararında İşe İade konusundaki hukuki ilkeler uygulanmıştır.
Video Anlatım
İşe İade konusunda detaylı video anlatım için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.
Kaynak: T.C. Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.adalet.gov.tr) — Yargıtay Karar Arama.
