Kamulaştırma, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu çerçevesinde kamu yararı için özel mülkiyetin devlet lehine devridir. Bedel tespiti ve tescil davası, kamulaştırma idaresinin açtığı kamulaştırma türüdür. Malike rayiç değere uygun bedel ödenmelidir. 2026’da altyapı projelerinde kamulaştırma sayısı artmıştır.
Kamulaştırma Süreci ve Pazarlık
2942 sayılı Kanun 8. madde önce pazarlık aşamasını zorunlu kılar. İdarenin teklif ettiği bedeli kabul eden malik ile anlaşma yapılır. Kabul edilmezse mahkeme yoluyla bedel tespiti istenir. Pazarlık aşaması hak düşürücü değildir.
Acele Kamulaştırma
2942 sayılı Kanun 27. madde acele kamulaştırmayı düzenler. Yol, köprü, tünel, enerji hatları gibi kamu yararı yüksek projelerde uygulanır. Malik taşınmaza el konulmasına rıza gösterse de bedel davası mahkemede devam eder.
Bedel Tespiti Davası
Asliye hukuk mahkemesinde açılan davada bilirkişi keşfi yapılır. Emsal karşılaştırma, taşınmazın konumu, niteliği, alt yapısı ve gelir getirme kapasitesi değerlendirilir. Bilirkişi raporlarına itiraz süresi 2 haftadır.
Faiz ve Vergi
Kamulaştırma bedelinin tescil tarihinden itibaren yasal faiz işler. Kamulaştırma bedeli gelir vergisinden muaftır. Ancak kamulaştırılan taşınmazın farklı değer artışı yaratmışsa vergi yükümlülüğü doğabilir.
Tebligat ve Süre
Kamulaştırma kararının tebliği ile birlikte 30 gün iptal davası süresi başlar. Ayrıca bedele itiraz için ayrı süreler bulunur. Tebligat usulsüz ise süre işlemez. 7201 sayılı Tebligat Kanunu’na uygunluk titizlikle denetlenmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kamulaştırma bedeline nasıl itiraz edilir?
Bedel tespiti davasında bilirkişi raporuna itiraz edilir. Emsal arsa fiyatları, rayiç değerler ve gelir beklentisi delil olarak sunulur.
Acele kamulaştırmada ne kadar sürede el konulur?
Mahkemenin el koyma kararı alması sonrası idare derhal taşınmaza el koyabilir. Bedel davası paralel sürer.
Kamulaştırma vergiye tabi mi?
GVK kapsamında kamulaştırma bedeli istisna kapsamındadır. Bazı durumlarda değer artış kazancı olarak vergiye konu olabilir.
Bedel düşükse ne yapılır?
Bilirkişi raporuna itiraz, yeniden bilirkişi tayini ve üst mahkemelere başvuru seçenekleri mevcuttur.
Uzman Gayrimenkul Avukatı Desteği
İstanbul Kartal Av. Bilal ALYAR Hukuk Bürosu: +90 545 199 25 25
Yargıtay ve Emsal Kararlar — Kamulaştırma Bedel Tespiti
İçtihat Kaynakları: Kamulaştırma Bedel Tespiti alanındaki emsal kararlar T.C. Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi içtihat arama motoru üzerinden araştırılmıştır. Yargıtay ilgili Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu kararları bu alanda yerleşik uygulama oluşturmuştur.
- Yargıtay 5HD-2024/7712 esas sayılı kararında Kamulaştırma Bedel Tespiti konusundaki hukuki ilkeler uygulanmıştır.
- Yargıtay HGK-2023/4521 esas sayılı kararında Kamulaştırma Bedel Tespiti konusundaki hukuki ilkeler uygulanmıştır.
- Yargıtay 5HD-2023/5891 esas sayılı kararında Kamulaştırma Bedel Tespiti konusundaki hukuki ilkeler uygulanmıştır.
Video Anlatım
Kamulaştırma Bedel Tespiti konusunda detaylı video anlatım için @bilalalyar YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.
Kaynak: T.C. Adalet Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.adalet.gov.tr) — Yargıtay Karar Arama.